Verplichte zorg met een zorgmachtiging (ZM)

De officier van justitie is degene die de vraag om de zorgmachtiging onderzoekt. Hij vraagt onder andere de mening van:

• een geneesheer-directeur. Dat is een psychiater van een ggz-instelling die verantwoordelijk is voor het uitvoeren van verplichte zorg.
• een onafhankelijk psychiater. Die onderzoekt u en schrijft een medische verklaring

Na 4 tot 6 weken onderzoek vraagt de officier van justitie, als hij dat nodig vindt, aan de rechter om een zorgmachtiging. De rechter beslist uiterlijk 3 weken daarna of er een zorgmachtiging komt. Daarvoor organiseert de rechter een zitting. Tijdens de zitting kunnen u en uw advocaat ook een mening geven.

U kunt op twee manieren proberen om een zorgmachtiging te voorkomen:

• vraag aan de onafhankelijk psychiater voor welk gevaar hij bang is. Misschien kunt u zelf iets doen om het gevaar te voorkomen of weg te nemen
• maak een plan van aanpak en stuur dit naar de geneesheer-directeur. In het plan van aanpak schrijft u hoe u de verplichte zorg wilt voorkomen. Bijvoorbeeld door vrijwillig bepaalde zorg te krijgen of door iets anders te doen.

Uiterlijk 2 weken na de beslissing van de rechter begint de verplichte zorg. U krijgt de verplichte zorg thuis of in het Universitair Centrum Psychiatrie.

U kunt bijvoorbeeld de volgende zorg krijgen:

• u krijgt verplicht eten, drinken of medicijnen
• u krijgt verplicht therapie, een medische controle of een medische behandeling
• hulpverleners onderzoeken u. Ze mogen nooit ín uw lichaamsholtes onderzoeken, zoals in uw mond
• de politie kijkt of er drugs of wapens in uw huis of in uw kamer zijn

Als u wordt opgenomen in het Universitair Centrum Psychiatrie (UCP) dan krijgt u verplichte zorg. Dit kan ervoor zorgen dat u minder bewegingsvrijheid heeft dan u gewend bent. Dit om uw veiligheid en die van anderen te garanderen:

• u mag het UCP niet verlaten zonder toestemming van de geneesheer-directeur. Wanneer u dit wel doet dan wordt u door de politie teruggebracht.
• u kunt gedwongen worden om bijvoorbeeld medicijnen te nemen of te worden gesepareerd. Dit betekent dat u alleen (zonder anderen) wordt opgesloten in een ruimte
• het is mogelijk dat u geen bezoek en geen post mag ontvangen. of niet mag bellen

De zorgverantwoordelijke is de persoon die de verplichte zorg regelt. Hij maakt in overleg met u twee documenten:

• de zorgkaart. Daar staat in wat u wel en niet wilt op het gebied van zorg en medicijnen
• het zorgplan. Daar staat in welke zorg u verplicht mag krijgen tijdens de periode van de zorgmachtiging. Het zorgplan houdt zoveel mogelijk rekening met de wensen uit de zorgkaart.

Deze mensen kunnen u helpen:

• als u wilt, kunt u een patiëntenvertrouwenspersoon krijgen. De vertrouwenspersoon is onafhankelijk en geeft u gratis advies
• u krijgt een advocaat. De advocaat komt op voor uw rechten
• familieleden en vrienden. Zeg tegen uw zorgverantwoordelijke wie u mogen helpen
• kunt u niet goed opkomen voor uzelf? Dan wijst u iemand aan als vertegenwoordiger die voor u beslissingen neemt. Dit kan bijvoorbeeld uw partner zijn of een andere naaste. Of u krijgt een vertegenwoordiger toegewezen. En uw hulpverleners zijn er natuurlijk ook om u te helpen.

In de zorgmachtiging staat hoe lang hij duurt. Meestal geldt:

• de eerste zorgmachtiging duurt meestal een halfjaar
• krijgt u direct na een zorgmachtiging weer een nieuwe? Dan geldt deze maximaal 1 jaar
• krijgt u direct na 5 jaren verplichte zorg een nieuwe zorgmachtiging? Dan geldt deze maximaal 2 jaar

Loopt een zorgmachtiging af en er is geen nieuwe aangevraagd? Dan stopt hij vanzelf.