Universitair Centrum Psychiatrie Verplichte zorg met een crisismaatregel (CM)

Als iemand een gevaar voor zichzelf of zijn omgeving is door een psychische stoornis dan is verplichte zorg nodig. Deze zorg kan u worden opgelegd zonder dat u dit zelf wilt. Wanneer hier haast bij is, omdat er een acuut gevaar is voor uzelf of uw omgeving, dan kan er een crisismaatregel (CM) opgelegd worden. Dit is een toestemming van de burgemeester om u verplichte zorg te geven.

Wat is een crisismaatregel?

Bij een crisismaatregel krijgt u enkele dagen verplichte zorg. U moet bijvoorbeeld naar een zorginstelling of verplicht medicijnen slikken.

Dat mag alleen in deze situatie:

  • de hulpverleners denken dat het gevaar komt doordat u een psychisch probleem heeft
  • u wilt niet meewerken aan de zorg die ze willen geven
  • er is geen andere manier om het gevaar het voorkomen of weg te nemen
  • er is haast bij (acuut gevaar)
  • Er komt eerst een onafhankelijk psychiater bij u langs. De psychiater schrijft in een medische verklaring wat er aan de hand is. De burgemeester leest de medische verklaring en kijkt of u eerder verplichte zorg hebt gehad. Hij vraagt uw mening over de situatie. Dan beslist de burgemeester of de crisismaatregel nodig is. De hulpverleners mogen u al verplichte zorg geven voordat de burgemeester de beslissing neemt. Dat mag maximaal 18 uur. Ze mogen u bijvoorbeeld alvast rustgevende medicijnen geven.


  • U kunt op twee manieren proberen om een crisismaatregel te voorkomen:

    • >vraag aan de hulpverleners voor welk gevaar ze bang zijn. Misschien kunt u zelf iets doen om het gevaar te voorkomen of weg te nemen
    • vraag welke zorg de hulpverleners willen geven. Misschien wilt u daar wel aan meewerken

  • Besluit de burgemeester om u een crisismaatregel op te leggen? Dan krijgt u verplichte zorg. Thuis of in het Universitair Centrum Psychiatrie. 

    U kunt bijvoorbeeld de volgende zorg krijgen:

    • u krijgt verplicht eten, drinken of medicijnen
    • u krijgt verplicht therapie, een medische controle of een medische behandeling
    • hulpverleners onderzoeken u. Ze mogen nooit ín uw lichaamsholtes onderzoeken, zoals in uw mond

    Als u wordt opgenomen in het Universitair Centrum Psychiatrie (UCP) dan betekent dit dat u minder bewegingsvrijheid heeft dan u gewend bent. Dit om uw veiligheid en die van anderen te garanderen:

    • u mag het UCP niet verlaten zonder toestemming van de geneesheer-directeur. Wanneer u dit wel doet dan wordt u door de politie teruggebracht
    • u kunt gedwongen worden om bijvoorbeeld medicijnen te nemen of te worden gesepareerd. Dit betekent dat u alleen (zonder anderen) wordt opgesloten in een ruimte
    • hulpverleners kunnen uw kamer onderzoeken op verboden middelen of wapens
    • het is mogelijk dat u geen bezoek en geen post mag ontvangen. of niet mag bellen

    De zorgverantwoordelijke is de persoon die deze verplichte zorg regelt.


    • Als u wilt, kunt u een patiëntenvertrouwenspersoon krijgen. De vertrouwenspersoon is onafhankelijk en geeft je gratis advies
    • u krijgt een advocaat. De advocaat komt op voor uw rechten
    • familieleden en vrienden. Zeg tegen uw zorgverantwoordelijke wie u mogen helpen
    • kunt u niet goed opkomen voor uzelf? Dan wijst u iemand aan als vertegenwoordiger die voor u beslissingen neemt. Dit kan bijvoorbeeld uw partner zijn of een andere naaste.  Of u krijgt een vertegenwoordiger toegewezen. En uw hulpverleners zijn er natuurlijk ook om u te helpen.

  • De crisismaatregel duurt maximaal 3 dagen. De rechter kan de crisismaatregel nog drie weken verlengen. De rechter zal u horen voordat hij een beslissing neemt, tenzij u dat niet wilt of niet kunt. Is daarna nog steeds verplichte zorg nodig? Dan kan een procedure voor een zorgmachtiging worden gestart.