Zaadbalkanker: onderzoek en diagnose

Als je arts je heeft doorverwezen naar het UMCG voor een afwijking aan uw zaadbal, betekent dit zeker niet altijd dat je kanker hebt. We onderzoeken je om vast te stellen wat er aan de hand is.

De periode tussen afspraken, onderzoeken en de uitslag is vaak spannend en kan voor veel onzekerheid en vragen zorgen. Daarom proberen we jouw afspraken en onderzoeken zo snel mogelijk in te plannen. Zodat je snel weet wat er aan de hand is.

Eerste afspraak en onderzoek

Na de verwijzing krijg je een brief en informatie van ons voor een eerste afspraak. Je bespreekt jouw situatie met de uroloog. De uroloog vraagt naar jouw klachten en doet een lichamelijk onderzoek. Je hebt ook een gesprek met de verpleegkundig consulent of de oncologieverpleegkundige van de Urologie. Verder onderzoeken we je bloed op een aantal tumormarkers: bèta-HCG, alfa-FP en LDH.

Andere mogelijke onderzoeken zijn:

Als de uitslag zaadbalkanker is

Als uit het lichamelijk onderzoek, het bloedonderzoek en de echografie blijkt dat je zaadbalkanker hebt, is het belangrijk dat we zo snel mogelijk de zaadbal weghalen. Het liefst binnen een paar dagen. Dit doen we zo snel, omdat de tumor snel kan groeien. Daardoor is er een kans op uitzaaiingen. De operatie waarbij we de zaalbal weghalen heet ook wel een orchidectomie.

Voor de operatie kunnen we de kwaliteit van je zaad onderzoeken. Als je wilt, kunnen we jou zaad invriezen zodat je dit in de toekomst kunt gebruiken.

Het weghalen van de zaadbal is het begin van de behandeling, maar ook een onderzoek. We onderzoeken het weefsel namelijk in het laboratorium. We bekijken dan een aantal dingen die belangrijk zijn voor de diagnose en behandeling:

  • het soort tumor: seminoom of non-seminoom
  • de grootte en van de tumor
  • of de tumor alleen binnen de zaadbal zit, of ook daarbuiten

Na dit onderzoek doen we bloedonderzoek en maken we een CT-scan om te kijken of de kanker verder in het lichaam is uitgezaaid. Dit is belangrijk om te bepalen wat het stadium van de ziekte is. En of er een vervolgbehandeling nodig is.

Prognosegroep

We delen de zaadbalkanker in in 'prognosegroepen'. De prognosegroep zegt iets over de kans op genezing. In welke prognosegroep we de zaadbalkanker indelen, hangt af van:

  • het soort zaadbalkanker, seminoom of non-seminoom
  • het stadium van de zaadbalkanker, stadium 1, 2, 3 of 4
  • of we tumormarkers in het bloed vinden en zo ja, hoe hoog deze zijn

Voor patiënten met uitzaaiingen (stadium 2, 3 of 4) zijn er 3 prognosegroepen:

  • goede prognose: de kans op genezing is ongeveer 95%, de grootste groep mannen met uitgezaaide zaadbalkanker valt in deze groep
  • intermediaire prognose: de kans op genezing is ongeveer 88%, ongeveer 25 van de 100 mannen met uitgezaaide zaadbalkanker vallen in deze groep
  • slechte prognose: de kans op genezing is ongeveer 67%, ongeveer 15 van de 100 mannen met uitgezaaide zaadbalkanker vallen in deze groep

Erfelijkheidsonderzoek

Zaadbalkanker is niet erfelijk, maar erfelijke aanleg kan wel een rol spelen bij het ontstaan ervan. Je kunt erfelijkheidsonderzoek laten doen in het UMCG als we vermoeden dat jouw zaadbalkanker erfelijke aanleg een rol speelt. Hieraan denken we vooral als:

  • 1 of meer naaste familieleden zaadbalkanker hebben (gehad)
  • je zaadbalkanker in beide zaadballen hebt (gehad)
  • Na de onderzoeken bespreken de betrokken specialisten met elkaar de resultaten in een multidisciplinair overleg (MDO). Samen stellen ze een diagnose. Als de diagnose zaadbalkanker is, bespreken ze meteen welke behandeling mogelijk is. Dat is het behandelplan.

    Na dit overleg bespreken we de uitslagen van de onderzoeken en de diagnose met jou. Dit gebeurt tijdens een vervolgafspraak. Als de diagnose zaadbalkanker is, bespreken we samen met jou welke behandeling(en) je kunt krijgen.

  • Specialisten van allerlei disciplines bekijken samen de onderzoeksresultaten. Samen stellen ze de diagnose en maken ze, als dat nodig is, een behandelplan. Allemaal geven ze daarbij een bijdrage vanuit het eigen specialisme. Zo weet je zeker dat de diagnose goed onderbouwd is. En dat er altijd meerdere mensen naar jouw situatie kijken.

Uitslag

Na de onderzoeken bespreken de betrokken specialisten met elkaar de resultaten in een multidisciplinair overleg (MDO). Samen stellen ze een diagnose. Als de diagnose zaadbalkanker is, bespreken ze meteen welke behandeling mogelijk is. Dat is het behandelplan.

Na dit overleg bespreken we de uitslagen van de onderzoeken en de diagnose met jou. Dit gebeurt tijdens een vervolgafspraak. Als de diagnose zaadbalkanker is, bespreken we samen met jou welke behandeling(en) je kunt krijgen.

Samen de beste diagnose

Specialisten van allerlei disciplines bekijken samen de onderzoeksresultaten. Samen stellen ze de diagnose en maken ze, als dat nodig is, een behandelplan. Allemaal geven ze daarbij een bijdrage vanuit het eigen specialisme. Zo weet je zeker dat de diagnose goed onderbouwd is. En dat er altijd meerdere mensen naar jouw situatie kijken.

Meedoen aan wetenschappelijk onderzoek

Het kan zijn dat uw arts vraagt of u wilt meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek.

OncoLifeS

Als u patiënt bij ons bent, vragen we of u mee wilt doen aan bijvoorbeeld OncoLifeS. Met lichaamsmateriaal zoals uw bloed, urine en speeksel helpt u ons bij het doen van onderzoek. Het UMCG doet veel onderzoek naar het verbeteren van de zorg voor kankerpatiënten.

Nederlandse kankerregistratie

Wij delen patiëntgegevens met de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). Ze gebruiken die gegevens voor wetenschappelijk onderzoek naar kanker en de behandeling ervan. Zij kunnen niet zien van wie die gegevens zijn. Meer informatie over het gebruik van die gegevens staat op de website van het Integraal Kankerinstituut Nederland. Lees ook hoe wij omgaan met uw gegevens.

Uw dossier in mijnUMCG

U kunt de uitslagen ook zien in mijnUMCG. Dit is uw persoonlijke online patiëntendossier. U kunt hierin uw medische gegevens bekijken. En ook uitslagen van onderzoeken, informatie over uw medicijnen, een overzicht van uw afspraken en de brieven die u van ons gekregen heeft.

Heeft u nog geen mijnUMCG? Maak snel een account aan.

Second opinion

Wilt u weten wat een arts in een ander ziekenhuis denkt over uw situatie? Of heeft u een diagnose in een ander ziekenhuis gehad, en wilt u dat het UMCG u hier iets over zegt? Vraag dan een second opinion.

Heb je nog vragen?

Je kunt polikliniek Urologie bellen van maandag tot en met vrijdag, tussen 8.00 en 16.30 uur.

Heeft deze informatie je geholpen?