Een zwangerschap van een meerling is vaak een verrassing en extra spannend. Deze zwangerschap ontstaat na bevruchting van meerdere eicellen. Of doordat uit 1 bevruchte eicel meer kinderen groeien.
Een meerlingzwangerschap ontstaat doordat er meerdere eicellen tegelijk bevrucht worden. Of doordat een eicel zich na de bevruchting splitst in 2 embryo's. Bij een twee-eiige meerling zijn 2 eicellen bevrucht. Bij een drie-eiige meerling 3 eicellen. De meeste spontane meerlingzwangerschappen ontstaan op deze manier. Hierbij speelt soms erfelijkheid via de familie van de vrouw een rol. Meestal wordt een meerling al vroeg in de zwangerschap ontdekt bij een echo.
Een eeneiige tweeling ontstaat uit 1 bevruchte eicel, die zich na bevruchting splitst. Hieruit groeien dan 2 baby's.
Ongeveer 2 van de 3 tweelingen is twee-eiig. Drielingen zijn meestal drie-eiig. Verder:
Van elke 1000 zwangerschappen in Nederland zijn er ongeveer 15 een tweelingzwangerschap. De kans op een spontane tweelingzwangerschap is groter als een vrouw ouder is. De kans op het krijgen van een tweeling is voor een 25-jarige vrouw ongeveer 1 op 90. En voor een 40-jarige vrouw 1 op 60. Ook is de kans op een meerling groter door erfelijkheid via de vrouw of door vruchtbaarheidsbehandelingen.
Spontane drieling zwangerschappen zijn zeldzaam. In Nederland zijn dat er gemiddeld 20 tot 25 per jaar.
De kans op een twee- of meerlingzwangerschap is het grootst bij vruchtbaarheidsbehandelingen, zoals IVF en ICSI. Hierbij stimuleren we met hormonen de groei van meerdere eicellen die spontaan of in het laboratorium bevrucht kunnen worden. Bij IVF en ICSI plaatsen we dan soms 2 embryo’s terug in de baarmoeder. De meeste zwangerschappen van 3 of meer kinderen komen door een behandeling die de kans op een zwangerschap vergroot.
In de baarmoeder groeit en ontwikkelt de baby zich in een vruchtzak. Deze ‘zak’ is gevuld met vruchtwater. Deze vruchtzak bestaat uit een dun binnenste vlies (amnion) en een dikker buitenste vlies (chorion).
Al aan het begin van de zwangerschap kunnen we de dikte en de vorm van de vliezen zien met een echo. En zien of de meerling een placenta deelt. Later in de zwangerschap is het bijna onmogelijk om dit te bepalen. Het is belangrijk om te weten of een tweeling ieder een eigen placenta heeft of een placenta deelt. De kans op complicaties is namelijk groter bij een tweeling die de placenta deelt.
Bij een twee-eiige tweeling en bij de meeste eeneiige tweelingen zitten er rond ieder kind 2 vruchtvliezen. Dit noemen we een Dichoriale-Diamniotische (DCDA) tweeling. De kinderen hebben dan ieder een eigen vruchtzak en een eigen placenta. Het tussenschot tussen het vruchtwater van beide kinderen bestaat zo uit 4 vliezen.
Bij een eeneiige tweeling is er maar 1 buitenvlies en bestaat het tussenschot uit 2 dunne binnenvliezen. We noemen dit een Monochoriale-Diamniotische (MCDA) tweeling. De kinderen liggen dan wel in 2 vruchtzakken, maar delen samen 1 placenta. Heel soms (1%) is er bij een eeneiige tweeling geen tussenschot en liggen beide kinderen in één vruchtholte. Dit is een Monochoriale-Monoamniotische (MCMA) tweeling.
Een meerling wordt meestal eerder geboren dan een eenling. De gemiddelde zwangerschap is bij:
Bij een drieling is de gemiddelde zwangerschap 34 weken en bij een vierling 31 weken. Soms zijn er redenen om de baby's eerder geboren te laten worden.
Jouw verloskundige of arts heeft je doorverwezen omdat je zwanger bent van een meerling. Je krijgt een brief en informatie voor een afspraak in het Centrum voor Zwangeren. We doen een echo om te bevestigen dat je zwanger bent van een meerling. En om te bepalen of die een placenta delen en om het tussenschot tussen de baby's te beoordelen. Soms doen we ook meteen een paar andere onderzoeken.
Als je zwanger bent van een meerling, ben je onder controle bij de gynaecoloog in het Centrum voor Zwangeren. Bij een meerlingzwangerschap heb je vaker een controle-afspraak dan bij een eenling. Hoe verder de zwangerschap is, hoe vaker je een controle-afspraak hebt. Bij elke controle-afspraak meten we je bloeddruk. Bij een twee- of meerlingzwangerschap komt vaker bloedarmoede voor. Om dit te voorkomen geven we je een recept voor ijzertabletten en extra foliumzuur. Om de groei van de baby's bij te houden, doen we regelmatig een echo.
Bij tweelingen met 2 placenta's meten we de groei elke 2 tot 4 weken. Als de baby's onvoldoende lijken te groeien, doen we tijdens de echoscopie een doppleronderzoek. Bij monochoriale tweelingen doen we bij elke controle doppleronderzoek om te kijken of er geen complicaties zijn. Hierbij meten we de bloeddoorstroming in de navelstreng. Zo krijgen we extra informatie over de werking van de placenta. Soms meten we de lengte van de baarmoedermond om te bepalen of er een kans is op een vroeggeboorte.
Bij een tweeling die de placenta deelt is er een iets hogere kans op een aangeboren afwijking. We onderzoeken de baby's dan vaak in de 13e en in de 18e tot 20e zwangerschapsweek met een uitgebreid echoscopisch onderzoek. Ook doen we bij iedere controle dopplermetingen. Hierbij meten we de doorbloeding van de navelstreng.
Bij een twee- of drielingzwangerschap kunt je vaak normaal bevallen. De bevalling is altijd in het ziekenhuis. Of je normaal kunt bevallen of dat we beter een keizersnede kunnen doen, hangt ervan af of er problemen zijn in de zwangerschap. En de ligging van jouw baby. We bespreken dan met jou wat voor jou het beste en veiligst is. We bespreken ook jouw wensen voor de manier van bevallen.
Een meerlingzwangerschap is meestal zwaarder voor een vrouw dan een eenlingzwangerschap. In het begin van de zwangerschap is er een grotere kans op:
Omdat de baarmoeder snel groeit, zijn er tijdens de zwangerschap ook vaker klachten als:
Ook is de kans op complicaties bij een meerlingzwangerschap groter, zoals:
Bij kinderen die een placenta delen kunnen er andere complicaties voorkomen dan bij kinderen met een eigen placenta. Bijvoorbeeld:
Soms verwijzen we de zwangere met deze complicaties naar het LUMC voor behandeling. Zij zijn hier in Nederland in gespecialiseerd.
Doordat de baarmoeder bij meerlingen erg groot wordt, zijn de ontsluitings- of uitdrijvingsweeën soms niet sterk genoeg. Het is dan nodig de weeën krachtiger te maken met medicijnen. Je krijgt dan oxytocine via een infuus. Ook na de geboorte krijgt je oxytocine om de baarmoeder goed te laten samentrekken. En te zorgen dat je niet teveel bloed verliest.
Soms daalt het tweede of derde kind niet met het hoofd of de stuit in het bekken en blijft het dwars liggen. De gynaecoloog probeert dan om het kind alsnog te draaien naar hoofdligging of sluitligging. Of doet dan alsnog een keizersnede.
Als de baby's niet te vroeg geboren zijn en een goed geboortegewicht hebben, is na een vaginale bevalling een kraamperiode thuis mogelijk. Geef als je kraamhulp aanvraagt aan dat je een meerling verwacht. Bespreek de mogelijkheden van een zo uitgebreid mogelijke kraamzorg.
Zijn 1 of meer baby's opgenomen op de kinderafdeling? Dan kun je een aantal dagen in het ziekenhuis blijven. Je bent dan zo dicht mogelijk bij jouw baby's. Meestal kun je 10 dagen van de kraamperiode in het ziekenhuis blijven. Vraag bij jouw zorgverzekeraar na wat jouw verzekering wel of niet vergoed.
Je kunt de uitslagen ook bekijken in mijnUMCG. Dit is jouw persoonlijke online patiëntendossier, waarin kun je je medische gegevens kunt bekijken. Je vindt daar ook de uitslagen van onderzoeken, informatie over je medicijnen, een overzicht van jouw afspraken en de brieven die je van ons hebt gekregen.
Heb je nog geen mijnUMCG? Maak snel een account aan.
De eerste paar weken met een meerling thuis is voor veel ouders erg zwaar. Meer kinderen vragen gewoon meer tijd en aandacht dan een. Het is dan ook niet raar om de eerste tijd veel hulp te vragen bij de verzorging van de kinderen. Dit kan hulp van familie of vrienden zijn of bijvoorbeeld gezinshulp. Het is goed om dit al tijdens de zwangerschap te bespreken.
Je kunt het Centrum voor Zwangeren bellen van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur.