AWH Groningen
Fotograaf: David Lok

Afvalmedicatie bij obesitas: spiegelinformatie voor huisartsen in Súdwest Fryslân

Hagro Húsdokters Synergy Súdwest Fryslân is een van de partijen die actief gebruikmaakt van benchmarkgegevens uit de AHON‑database voor scholingen. Ook voor de scholingen die in 2026 gepland staan, vormt spiegelinformatie een belangrijk uitgangspunt. Dit jaar staat data over leefstijl, schildklier en jicht centraal. Anke Strikwerda, praktijk- en regiomanager en Laura Hartog, huisarts en leefstijl arts, hebben de scholing van juni over leefstijl samen voorbereid en Laura heeft deze gegeven.

Afvalmedicatie bij obesitas: cijfers als startpunt voor gesprek

In de scholing in juni stond leefstijl centraal. Met de gewijzigde NHG-richtlijn Obesitas kon het voorschrijven van afvalmedicatie bij obesitas niet buiten beschouwing blijven. De benchmark liet zien hoe vaak en bij welke patiëntgroepen deze medicatie in de regio wordt ingezet. Laura nam de deelnemers mee langs de belangrijkste uitkomsten en nodigde hen uit om deze te spiegelen aan hun eigen praktijk: herkennen we dit beeld, waar verschillen we van elkaar en hoe maken we keuzes rondom afvalmedicatie in de spreekkamer? Zo werden de cijfers een hulpmiddel om samen te reflecteren op de zorg voor mensen met obesitas.

Van ruwe data naar bruikbare spiegelinformatie

Datamanager Gerlijn Nolle ondersteunde Anke en Laura bij het verzamelen en analyseren van de benodigde gegevens. Voor zes praktijken bracht zij in kaart welk deel van de patiënten met obesitas afvalmedicatie kreeg. De grootste uitdaging was het identificeren van patiënten met obesitas: via ICPC-codes, die niet altijd volledig worden geregistreerd, én via lengte- en gewichtsmetingen waaruit het BMI kan worden berekend. In haar analyses combineerde Gerlijn beide methoden en selecteerde zij eerst uitsluitend patiënten met obesitas zonder diabetes type II, om te voorkomen dat voorschriften voor diabetesmedicatie werden meegeteld. Daarnaast berekende zij de resultaten ook zonder deze restrictie, zodat praktijken beide situaties konden vergelijken. Zo ontstond er een helder en bruikbaar overzicht voor scholing.

Percentage obesitas patiënten met medicatie (obv ICPC en BMI)
Voorbeeld van de output van een analyse: een overzicht van het percentage patiënten met obesitas dat afvalmedicatie gebruikt, uitgesplitst naar praktijk. Obesitas is hierbij geïdentificeerd op basis van zowel een ICPC-code als BMI. De resultaten worden weergegeven voor zowel inclusie als exclusie van patiënten met diabetes type II (ICPC 90.02).

Eyeopener en basis voor vervolg

Tijdens de scholing bleek dat er binnen de betrokken praktijken een aanzienlijk aantal patiënten is met een BMI boven de 35 dat mogelijk in aanmerking komt voor afvalmedicatie. Alleen al in deze groep gaat het om honderden patiënten. Volgens Laura zorgden de cijfers zichtbaar voor reflectie: huisartsen “krabden zich achter de oren” bij het zien van de aantallen. De bijeenkomst heeft nog niet direct geleid tot gezamenlijke afspraken over hoe hiermee om te gaan, maar fungeerde wel als belangrijke eyeopener. In een volgend FTO of praktijkoverleg kunnen de betrokken huisartsen de uitkomsten opnieuw oppakken: wat betekent dit voor ons beleid en welke vervolgacties zijn nodig? Daarbij is goede registratie cruciaal. De benchmarkgegevens uit de AHON‑database geven inzicht in voorschrijfgedrag én hoe er wordt geregistreerd. Tegelijkertijd benadrukt Anke dat ze hoopt dat huisartsen zich bewust zijn van de getallen, zonder uit het oog te verliezen dat er achter elke waarde een patiënt met een eigen verhaal schuilgaat.

Wil je voor jouw DTO/FTO beschikken over gegevens van jouw praktijk? Neem dan contact op via [email protected]

De Academische Werkplaats Huisartsenzorg Noordoost (AWH-NO) werkt aan het ontwikkelen van een generieke, doelmatige aanpak waarmee spiegelinformatie kan worden gegenereerd op basis van de data uit de AHON-database. Zo kunnen rapportages, met reële cijfers die beter overeenkomen met de werkelijkheid dan cijfers van andere partijen, proactief beschikbaar worden gesteld. Lees hier meer over in het eerste artikel over het project Spiegelinformatie en het tweede artikel.