Vruchtbaarheidsbevorderende operatie bij afgesloten eileiders of verklevingen

Een vruchtbaarheidsbevorderende operatie is een operatie waarmee je meer kans op een zwangerschap hebt. Bijvoorbeeld wanneer 1 of beide eileiders dicht zitten of als er verklevingen in de eileiders zijn.

Als de eileider beschadigd of dicht is aan het uiteinde, kunnen de eicel en zaadcel er niet goed doorheen. Je wordt dan niet of moeilijk zwanger. Er zijn verschillende operaties mogelijk waarmee we de eileider kunnen herstellen. Zodat ze de eicel en zaadcel er weer goed doorheen kunnen. Zo'n operatie heet een vruchtbaarheidsbevorderende operatie.

Verschillende vruchtbaarheidsbevorderende operaties

Er zijn verschillende soorten vruchtbaarheidsbevorderende operaties:

  • Adhesiolyse: hierbij halen we verklevingen weg, als er verklevingen tussen de eierstokken en de eileiders zijn
  • Fimbrolysis en salpingostomie: hierbij maken we de uiteinden van de eileiders weer open. Als dit deel van de eileider dicht zit, heet de operatie fimbriolysis. Als de eileider helemaal dicht zit, heet de operatie salpingostomie.
  • Refertilisatie: dit heet ook wel een hersteloperatie. Dit doen we niet in het UMCG, maar we kunnen je wel informeren, adviseren en de voor- en nadelen met je bespreken.
  • Eileiderverwijdering: als door een afsluiting de eileider ver is uitgerekt, de spierwand te stug is of er te veel beschadigingen zijn, haalt de gynaecoloog de eileider weg. We kunnen de binnenkant van de eileiders niet opereren. Dit is omdat we de trilhaarcellen en spierwand in de eileiders niet kunnen verbeteren. Door de eileider weg te halen is er soms een grotere kans op zwangerschap, bijvoorbeeld als je een IVF-behandeling doet. Als we zo'n eileider niet verwijderen, wordt de kans op buitenbaarmoederlijke zwangerschap groter.
  • Endometriose: soms doen we bij endometriose een operatie aan de eileiders. Dan halen we de endometrioseplekken of -cysten op de eileiders en eierstokken weg. Door ze weg te branden of weg te snijden. Dit doen we alleen als je heel veel pijn hebt, of als de eierstokken te groot zijn voor een IVF-behandeling.

Verwijzing nodig

Voor een vruchtbaarheidsbevorderende operatie kan je huisarts of specialist je verwijzen naar het Centrum voor Voortplantingsgeneeskunde. Voor vruchtbaarheidsbevorderende operaties geldt in Nederland een leeftijdsgrens van rond de 41 jaar. Voor refertilisatie is dit tot en met 42 jaar.

Eerste gesprek

Na je verwijzing naar het Centrum voor Voortplantingsgeneeskunde krijg je een brief en informatie voor een afspraak. We doen ook meteen een paar onderzoeken. Bijvoorbeeld:

  • Bloedonderzoek: we doen bloedonderzoek naar hormonen om te bepalen wat je eicelvoorraad is.
  • Zaadonderzoek: de hoeveelheid, de beweeglijkheid en de vorm van de zaadcellen bepalen de kwaliteit van het zaad.
  • Vaginale echoscopie: hiermee brengen we een afgesloten eileider in beeld.
  • Röntgenfoto van de baarmoeder
  • Kijkoperatie om verklevingen in de eierstokken en eileiders te bekijken. En soms al meteen te opereren.

Met deze onderzoeken kunnen we beter inschatten hoe groot de kans op een zwangerschap is na een operatie. En welke operatie voor jou het best is. Dit bespreken en beslissen we altijd samen met jou. Het hangt ook af van hoe erg de aandoening is en jouw leeftijd.

De behandeling stap voor stap

  1. Je krijgt een afspraakbrief en informatie van ons. Daarin staat hoe je je op de behandeling voorbereidt. Ook heb je voor de operatie een afspraak met de anesthesioloog over de verdoving. Hiervoor ga je naar de Pre Operatieve Polikliniek Anesthesiologie (POPA).

    Contactlenzen, sieraden en piercings moeten uit of af voor de operatie. Laat de sieraden thuis. Heb je je nagels gelakt? Of heb je kunstnagels? Haal dit weg voor je naar het ziekenhuis komt. Tijdens de ingreep krijg je een soort knijpertje op je vinger. Daarmee meten we steeds het zuurstofgehalte in je bloed. Dat lukt niet goed als er iets op de nagels zit.

  2. Voor deze operatie ga je naar het Operatief Dagbehandelingcentrum (ODBC). Je kunt na de operatie meestal dezelfde dag nog naar huis.

    Kun je niet komen? Bel ons dan zo snel mogelijk. Het telefoonnummer staat hieronder en in de oproepbrief van de operatie.

  3. Voor de operatie trek je operatiekleding aan. Je krijgt een infuus in je arm. Via dit infuus krijg je een slaapmiddel (narcose). Daardoor merk je niets van de operatie. Voor de operatie plaatsen we een slangetje (katheter) in je blaas. Zo kan de plas uit je blaas lopen tijdens de operatie. Soms krijg je via een infuus antibiotica, om een infectie te voorkomen.

    We proberen de beschadigde eileider zo veel mogelijk te repareren. De manier waarop, hangt af van jouw situatie.

    De gynaecoloog kan de operatie met een kijkoperatie of met een buikoperatie doen.

    Buikoperatie

    Bij een buikoperatie krijg je meestal een bikinisnee. De gynaecoloog maakt dan een snee van ongeveer 10 cm in je buik, net boven je schaambeen. Zo kunnen we bij de eileiders komen. Het litteken ligt in de bikinilijn, daarom heet het ook wel een 'bikini-snede'.

    Kijkoperatie

    Tijdens een kijkoperatie maken we meestal 3 sneetjes van ongeveer 1 centimeter onder in uw buik. Via deze sneetjes kan de arts verschillende instrumenten in uw buikholte brengen, waaronder de kijkbuis. We blazen ook een speciaal gas in de buik. Zo kunnen we de organen in de buik beter zien. Via de kijkbuis (laparoscoop) kan de arts op een beeldscherm in uw buikholte kijken.

    Aan het eind van de operatie testen we of de eileiders open zijn. Daarvoor gebruiken we een blauwe kleurstof. Die spuiten we met een dun slangetje via de vagina en de baarmoeder in de eileiders.

  4. Na een kijkoperatie ga je meestal dezelfde dag weer naar. Na een buikoperatie blijf je meestal 2-3 dagen in het ziekenhuis.

  5. Na de kijkoperatie of buikoperatie kun je snel weer je dagelijkse dingen doen. Meestal kan je na een week weer gewoon werken. Na een buikoperatie heb je een grotere wond. Dan kan het een paar weken duren voordat je helemaal hersteld bent.
    Wacht 1 normale menstruatie voordat je probeert zwanger te worden.

  6. Je bespreekt met je de gynaecoloog wanneer je het beste terug kunt komen voor een controle wanneer je niet zwanger bent geworden. Meestal is dit een half tot 1 jaar na de operatie. Met een röntgenfoto kan de gynaecoloog dan kijken of de eileiders nog open zijn.

  • Bij elke operatie kunnen er achteraf problemen zijn. Ook als de operatie zelf goed is gegaan. Deze problemen noemen we complicaties. De bijwerkingen en complicaties na een vruchtbaarheidsbevorderende operatie kunnen zijn:

    • lichte buikpijn en pijn in de schouders. Zulke pijn is normaal. De pijn in schouders komt doordat er gas in de buik komt bij een kijkoperatie.
    • koorts, erge buikpijn of afscheiding
    • infecties
    • bloedingen (uit de vagina) en/of trombose
    • beschadigingen aan de darmen of blaas
    • buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Als je een paar weken over tijd bent en een positieve zwangerschapstest hebt, maak dan een afspraak voor een inwendige echo. Dan bekijken we of de embryo in de baarmoederholte zit.
    • uitblijven van zwangerschap
    • terugkomen van verklevingen

    Wanneer bellen?

    Bel ons als je:

    • koorts krijgt boven de 39°C. Bij lichte verhoging hoef je je niet ongerust te maken. Dit is normaal
    • erge buikpijn hebt
    • afscheiding hebt die er anders uitziet of ruikt
    • een infectie krijgt van de operatiewond, of een bloeding uit de wond
    • buikpijn en/of bloedverlies na een positieve zwangerschapstest

    Tussen 8.00 en 16.30 uur kun je bellen naar het Centrum voor Voortplantingsgeneeskunde, telefoon (050) 361 30 86. Buiten deze tijden bel je naar nummer (050) 361 61 61. Vraag naar de gynaecoloog die dienst heeft.

Bijwerkingen en risico's

Bij elke operatie kunnen er achteraf problemen zijn. Ook als de operatie zelf goed is gegaan. Deze problemen noemen we complicaties. De bijwerkingen en complicaties na een vruchtbaarheidsbevorderende operatie kunnen zijn:

  • lichte buikpijn en pijn in de schouders. Zulke pijn is normaal. De pijn in schouders komt doordat er gas in de buik komt bij een kijkoperatie.
  • koorts, erge buikpijn of afscheiding
  • infecties
  • bloedingen (uit de vagina) en/of trombose
  • beschadigingen aan de darmen of blaas
  • buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Als je een paar weken over tijd bent en een positieve zwangerschapstest hebt, maak dan een afspraak voor een inwendige echo. Dan bekijken we of de embryo in de baarmoederholte zit.
  • uitblijven van zwangerschap
  • terugkomen van verklevingen

Wanneer bellen?

Bel ons als je:

  • koorts krijgt boven de 39°C. Bij lichte verhoging hoef je je niet ongerust te maken. Dit is normaal
  • erge buikpijn hebt
  • afscheiding hebt die er anders uitziet of ruikt
  • een infectie krijgt van de operatiewond, of een bloeding uit de wond
  • buikpijn en/of bloedverlies na een positieve zwangerschapstest

Tussen 8.00 en 16.30 uur kun je bellen naar het Centrum voor Voortplantingsgeneeskunde, telefoon (050) 361 30 86. Buiten deze tijden bel je naar nummer (050) 361 61 61. Vraag naar de gynaecoloog die dienst heeft.

Kans op zwangerschap

De kans op een zwangerschap hangt af van de grootte van de afwijkingen, het type operatie, en je leeftijd. De gynaecoloog schat voor en na de operatie in hoe groot deze kans is.

  • Na adhesiolyse: ongeveer 50 procent kans op een zwangerschap. De kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is ongeveer 2 procent
  • Na fimbriolysis: ongeveer 60 procent kans op een zwangerschap. De kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is ongeveer 6 procent
  • Na salpingostomie: ongeveer 25 procent kans op een zwangerschap. De kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap ongeveer 8 procent
  • De kans op een zwangerschap na refertilisatie hangt af van je leeftijd en de gebruikte sterilisatiemethode. Dit verschilt van 60 tot 85 procent kans. De kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap ongeveer 5 procent.

9 van de 10 zwangerschappen ontstaan in de eerste 15 maanden na de operatie. Er bestaat geen verhoogde kans op een meerling. De kans op een volgende zwangerschap blijft na een geslaagde operatie je hele vruchtbare leven bestaan.

Zorg voor balans in je dagelijks leven

De keuzes die je maakt in je dagelijks leven hebben invloed op je gezondheid en je gevoel van welbevinden. Als je gezond bent maar ook als je ziek bent of aan het herstellen bent. Bekijk wat je zelf kunt doen op het gebied van leefstijl.

Heb je nog vragen?

Je kunt het Centrum voor Voortplantingsgeneeskunde bellen van maandag tot en met vrijdag, tussen 8.00 en 12.00 uur.

Heeft deze informatie je geholpen?