Endometriose: over de ziekte

Aan de binnenkant van de baarmoeder zit een laagje slijmvlies. Als je endometriose hebt, zit er weefsel dat daarop lijkt ook buiten de baarmoeder. Het is een goedaardige aandoening, die niet vanzelf overgaat.

Het slijmvlies in de baarmoeder wordt elke maand dikker. Dit is de voorbereiding op een zwangerschap. Als je niet zwanger wordt na een eisprong, breekt de slijmvlieslaag na ongeveer 2 weken weer af en gaat bloeden. Het bloed komt met wat slijm naar buiten: dit is de menstruatie.

Het endometrium is het slijmvlies in de baarmoeder. Normaal zit dit baarmoederslijmvlies alleen in de baarmoederholte. Bij endometriose komen stukjes die lijken op dit slijmvlies buiten de baarmoeder terecht, bijvoorbeeld: 

  • in de buikholte
  • op of in de eierstokken
  • op de ophangbanden van de baarmoeder
  • tussen de baarmoeder en de blaas
  • tussen de baarmoeder en de endeldarm
  • in de darmwand
  • diep in de wand van de baarmoeder zelf, dit heet adenomyose

Endometriose

  • Stukjes slijmvlies zitten op verschillende plekken in de buik in plaats van in de baarmoeder.

Net als in de baarmoeder, groeit dit slijmvlies elke maand aan, breekt af en gaat bloeden. Maar dit bloed kan niet naar buiten. Het komt dan terecht in de buikholte, in de eierstok of tussen de baarmoeder en de blaas of endeldarm. Dit zorgt voor een ontsteking en verklevingen in de buikholte. Bij verklevingen vergroeit het buikvlies met de organen. In de eierstok ontstaan soms een soort holten die gevuld zijn met (oud) bloed. Die holten noemen we endometriomen of ook wel chocoladecysten.

Soms heeft iemand een lichte vorm met maar een paar plekjes. Andere keren gaat het om een ernstige vorm met veel verklevingen.

Het slijmvlies kan ook nog op andere plaatsen in het lichaam terechtkomen, zoals in de longen. Maar dat gebeurt bijna nooit.

  • De klachten verschillen van vrouw tot vrouw. Soms heeft iemand zelfs de ene periode meer klachten dan de andere periode. Andere vrouwen hebben helemaal geen klachten.

    Welke klachten iemand krijgt, hangt af van de plekken waar het slijmvlies zit. Een klacht die bijna iedereen heeft, is pijn. Dit kan op verschillende momenten zijn:

    • tijdens de menstruatie: de pijn kan erger worden en steeds iets vroeger beginnen. Zelfs al voordat de menstruatie begint.
    • tijdens het vrijen
    • bij het naar de wc gaan tijdens plassen en poepen. Bij de een is dat alleen tijdens de menstruatie, bij anderen altijd. Of iemand moet vaak plassen, heeft diarree of juist verstopping. Soms zit er wat bloed in de plas of de ontlasting.

    Sommige vrouwen hebben steeds buikpijn, ook als ze niet ongesteld zijn. Dit kan zelfs zo erg zijn, dat het moeilijk wordt om normale, dagelijkse dingen te doen.


  • We weten niet precies hoe endometriose ontstaat. We weten wel dat endometriose in sommige families vaker voorkomt. Dat kan met erfelijke aanleg te maken hebben.


Klachten en symptomen

De klachten verschillen van vrouw tot vrouw. Soms heeft iemand zelfs de ene periode meer klachten dan de andere periode. Andere vrouwen hebben helemaal geen klachten.

Welke klachten iemand krijgt, hangt af van de plekken waar het slijmvlies zit. Een klacht die bijna iedereen heeft, is pijn. Dit kan op verschillende momenten zijn:

  • tijdens de menstruatie: de pijn kan erger worden en steeds iets vroeger beginnen. Zelfs al voordat de menstruatie begint.
  • tijdens het vrijen
  • bij het naar de wc gaan tijdens plassen en poepen. Bij de een is dat alleen tijdens de menstruatie, bij anderen altijd. Of iemand moet vaak plassen, heeft diarree of juist verstopping. Soms zit er wat bloed in de plas of de ontlasting.

Sommige vrouwen hebben steeds buikpijn, ook als ze niet ongesteld zijn. Dit kan zelfs zo erg zijn, dat het moeilijk wordt om normale, dagelijkse dingen te doen.

Oorzaken

We weten niet precies hoe endometriose ontstaat. We weten wel dat endometriose in sommige families vaker voorkomt. Dat kan met erfelijke aanleg te maken hebben.

Gevolgen endometriose

Endometriose kan gevolgen hebben. Bijvoorbeeld:

Moeilijk zwanger worden

Van de 10 vrouwen die moeilijk zwanger worden, hebben 3 endometriose. Meestal geldt wel dat hoe erger en uitgebreider de endometriose is, hoe kleiner de kans is dat iemand zonder medische hulp zwanger wordt.

Plotseling erge buikpijn

Soms zit endometriose in de eierstok. De eierstok wordt door het baarmoederslijmvlies groter en kan dan gaan bloeden of scheuren. Dit geeft heel plotseling erge buikpijn. Meestal moet de vrouw dan direct geopereerd worden om de cyste te verwijderen of de bloeding te stoppen. Dit komt gelukkig maar weinig voor.

Na de overgang

Tijdens en na de overgang stopt de groei en afstoting van het slijmvlies. Ook de stukjes buiten de baarmoeder groeien dan niet meer. Ze zitten er nog wel, maar geven meestal geen klachten meer. De endometriose is dan tot rust gekomen.

Heeft u nog vragen?

U kunt de polikliniek Gynaecologie bellen van maandag tot en met vrijdag, tussen 8.00 en 16.30.