Ketaminebehandeling bij depressie

Ketamine is een nieuwe behandelmogelijkheid tegen depressie bij mensen waar eerdere behandelingen niet hebben geholpen. Het medicijn stimuleert de prikkeloverdracht van bepaalde zenuwcellen in de hersenen en heeft een anti-depressieve werking.

De behandeling van depressie kan ingewikkeld zijn. Voor een deel van de patiënten hebben de huidige behandelmogelijkheden niet of onvoldoende resultaat. Dit heet ook wel therapieresistente depressie. Uit onderzoek blijkt dat ketamine bij deze patiënten een effectieve behandeling kan zijn. Ketamine wordt al gebruikt als narcosemiddel en bij het verlichten van chronische pijn. Ketamine staat ook wel bekend als partydrug.

Voor wie is ketaminebehandeling in het UCP bedoeld?

U kunt een ketaminebehandeling krijgen als u:

  • 18 jaar of ouder bent
  • een depressieve stoornis heeft
  • in de huidige depressieve episode minstens 3 soorten antidepressivamedicijnen heeft gekregen met onvoldoende resultaat. Het moeten in elk geval 2 soorten antidepressiva zijn en een van deze middelen moet een zogenoemde additiestrategie zijn. Dit zijn middelen zoals lithium, aripiprazol of quetiapine, in combinatie met een antidepressivum.
  • nu een geregistreerd antidepressivum in goede dosering gebruikt
  • geen aandoeningen heeft waardoor een ketaminebehandeling niet kan, zoals een te hoge bloeddruk

U kunt een ketamine onderzoeksbehandeling krijgen als u in aanmerking komt voor een van de lopende ketaminestudies. De behandeling in de studies is bijna hetzelfde als in de standaard behandeling. Het verschil is dat we een aantal extra metingen doen voor onderzoek.

De behandeling stap voor stap

  1. Uw huisarts of medisch specialist kan u doorverwijzen naar het Universitair Centrum Psychiatrie voor behandeling. We bekijken dan of de ketaminebehandeling een geschikte behandeling is voor u. Als dat niet zo is, hoort u dat via uw verwijzer. Als het wel een geschikte behandeling is, krijgt u een afspraakbrief met informatie van ons. Daarin staat hoe u zich op de eerste afspraak voorbereidt.

  2. Voor de start van uw behandeling krijgt u een intake. We doen naast gesprekken een aantal onderzoeken, zoals een lichamelijk onderzoek en een bloedonderzoek. Soms maken we ook een hartfilmpje. U vult ook een online vragenlijst in (ROM/RoQua).

  3. De behandeling duurt 4 tot 6 weken. U komt in die periode 2 keer per week naar het Universitair Centrum Psychiatrie. U mag iemand meenemen als u dat wilt. Regel ook iemand die u thuis kan brengen, u mag na de behandeling niet zelf autorijden.

    De behandeling wordt gegeven in de vorm van een drankje of een neusspray. Mensen die meedoen aan een studie krijgen een drankje. De behandeling duurt elke keer 2 tot 3 uur. Het beste is om 2 uur voor de behandeling niet meer te eten. Dat voorkomt dat u misselijk wordt. 

    Tijdens de behandeling heeft u een kamer voor uzelf. Dat heeft met het effect van ketamine te maken. U kunt in een tijdelijke roes komen. Voor sommige mensen is dat een ontspannen ervaring en lijkt het een droomwereld. Voor anderen is het uitdagender en soms wat angstig. Daar begeleiden we u bij. We meten voor en tijdens de behandeling de bloeddruk. Als u weer helemaal goed bij bewustzijn bent, krijgt u nog wat te eten van ons, en dan kunt u naar huis.

  4. Als de ketaminebehandeling goed werkt voor u, kunt u een onderhoudsbehandeling krijgen. Als u de neusspray kreeg, betekent dat dat u nog steeds naar het UCP komt voor de behandeling, maar minder vaak. We gaan dat in de weken steeds verder afbouwen. In sommige studies is het mogelijk dat u de ketaminedrank thuis gaat gebruiken. Hoe dat werkt, leggen we u dan uitgebreid uit. Of u een onderhoudsbehandeling kunt krijgen, hangt af van:

    • het effect van de behandeling
    • de voor- en nadelen van het voortzetten van de behandeling
    • andere mogelijke behandelingen
    • mogelijkheden tot vergoeding via de verzekering (als u het drankje krijgt)

    Een mogelijke vervolgbehandeling kan bij uw eigen behandelaar. Wij houden dan contact met u en uw behandelaar om zo de effecten en bijwerkingen goed in de gaten te houden. U vult daarvoor regelmatig een online vragenlijst in. En we bellen u ook regelmatig om te horen hoe het met u gaat.

  • Als u ketamine lang gebruikt en in hoge doseringen, kunt u tijdens en na de ketaminebehandeling last hebben van lichamelijke bijwerkingen. Bijvoorbeeld hoofdpijn, duizeligheid, stijging van de bloeddruk en hartfrequentie, wazig zien, suffig zijn en misselijkheid.

    Psychische bijwerkingen kunnen zijn angst, dissociatie, agitatie, euforie, wanen of ongebruikelijke gedachten en apathie. De meeste bijwerkingen treden vrij snel na inname van de ketamine op en worden binnen een tot enkele uren minder of zijn dan helemaal verdwenen. Wij letten tijdens de behandeling goed op of deze bijwerkingen bij u ook voorkomen. 

  • Op dit moment wordt ketamine neusspray vergoed vanuit het basispakket door de zorgverzekeraar. Dit geldt voor patiënten met een depressie die al op meerdere stappen onvoldoende effect hebben..

    Daarnaast is in bepaalde gevallen sprake van off-labelbehandeling met het drankje. Dit betekent dat het hoort tot het vernieuwende aanbod van behandelingen voor bepaalde vormen van depressive of andere therapieresistente psychiatrische aandoeningen. Off-label betekent dat het geneesmiddel (nog) niet geregistreerd is voor de betreffende indicatie.

    De behandeling is verantwoord als dat voor de patiënt op dat moment de best denkbare behandeling is. Niet alle verzekeraars vergoeden een off-label behandeling. Informeer daarom eerst bij uw verzekeraar deze behandeling wordt vergoed. Wij kunnen u helpen door een schriftelijk verzoek naar de verzekeraar te sturen, voor vergoeding van de behandeling.

  • In het UCP willen we graag samen met u zo veel mogelijk leren over hoe dit nieuwe geneesmiddel het best kan worden toegepast. Als u daarvoor toestemming geeft, publiceren we de metingen die we doen in de behandeling mogelijk in wetenschappelijke vakbladen.

    Bij publicatie van resultaten zorgen we ervoor dat de gegevens niet naar iemand persoonlijk zijn terug te leiden. Lees meer over hoe we omgaan met uw gegevens.

  • Voor de start van de behandeling krijgt u mondeling en schriftelijk informatie over de mogelijke voor- en nadelen van behandeling met ketamine, over de mogelijke kosten en over het eventueel anoniem publiceren van uw gegevens. Daarna moet u schriftelijk toestemming (informed consent) geven voor de behandeling. Het is daarom belangrijk dat u de informatie die wij geven begrijpt. Als u de informatie niet begrijpt, geven wij graag meer uitleg.

Bijwerkingen en risico's

Als u ketamine lang gebruikt en in hoge doseringen, kunt u tijdens en na de ketaminebehandeling last hebben van lichamelijke bijwerkingen. Bijvoorbeeld hoofdpijn, duizeligheid, stijging van de bloeddruk en hartfrequentie, wazig zien, suffig zijn en misselijkheid.

Psychische bijwerkingen kunnen zijn angst, dissociatie, agitatie, euforie, wanen of ongebruikelijke gedachten en apathie. De meeste bijwerkingen treden vrij snel na inname van de ketamine op en worden binnen een tot enkele uren minder of zijn dan helemaal verdwenen. Wij letten tijdens de behandeling goed op of deze bijwerkingen bij u ook voorkomen. 

Betaling, studie behandeling en off-label behandeling

Op dit moment wordt ketamine neusspray vergoed vanuit het basispakket door de zorgverzekeraar. Dit geldt voor patiënten met een depressie die al op meerdere stappen onvoldoende effect hebben..

Daarnaast is in bepaalde gevallen sprake van off-labelbehandeling met het drankje. Dit betekent dat het hoort tot het vernieuwende aanbod van behandelingen voor bepaalde vormen van depressive of andere therapieresistente psychiatrische aandoeningen. Off-label betekent dat het geneesmiddel (nog) niet geregistreerd is voor de betreffende indicatie.

De behandeling is verantwoord als dat voor de patiënt op dat moment de best denkbare behandeling is. Niet alle verzekeraars vergoeden een off-label behandeling. Informeer daarom eerst bij uw verzekeraar deze behandeling wordt vergoed. Wij kunnen u helpen door een schriftelijk verzoek naar de verzekeraar te sturen, voor vergoeding van de behandeling.

Wetenschappelijk onderzoek

In het UCP willen we graag samen met u zo veel mogelijk leren over hoe dit nieuwe geneesmiddel het best kan worden toegepast. Als u daarvoor toestemming geeft, publiceren we de metingen die we doen in de behandeling mogelijk in wetenschappelijke vakbladen.

Bij publicatie van resultaten zorgen we ervoor dat de gegevens niet naar iemand persoonlijk zijn terug te leiden. Lees meer over hoe we omgaan met uw gegevens.

Toestemming voor de behandeling

Voor de start van de behandeling krijgt u mondeling en schriftelijk informatie over de mogelijke voor- en nadelen van behandeling met ketamine, over de mogelijke kosten en over het eventueel anoniem publiceren van uw gegevens. Daarna moet u schriftelijk toestemming (informed consent) geven voor de behandeling. Het is daarom belangrijk dat u de informatie die wij geven begrijpt. Als u de informatie niet begrijpt, geven wij graag meer uitleg.

Heeft u nog vragen?

U kunt het Universitair Centrum Psychiatrie bellen van maandag tot en met vrijdag, tussen 8.00 en 16.30 uur

Heeft deze informatie je geholpen?