Transplantatiecentrum Wetenschappelijk onderzoek Transplantatiecentrum

Om een optimale behandeling voor de patiënt te kunnen blijven garanderen zijn er constant verbeteringen nodig. Het UMCG kent als prominent transplantatiecentrum dan ook een aantal uitstekende onderzoeksinitiatieven.

Dit onderzoek richt zich op:

  • de donor en het donororgaan, zoals bijvoorbeeld verbetering van donormanagement, orgaanpreservatie en –regeneratie
  • de periode na transplantatie, zoals ischemie- en reperfusieschade, detectie en infectie.

Ook de follow-up op lange termijn voor transplantaatoverleving én kwaliteit van leven voor de ontvanger en de levende donor, krijgen steeds meer aandacht omdat traditionele problemen zoals afstoting beheersbaar zijn geworden.

Het meeste onderzoek wordt uitgevoerd door gespecialiseerde basiswetenschappers en klinisch onderzoekers met als aandachtpunt het orgaan van interesse. Bundeling van kennis en ervaring in een transplantatiecentrum leidt tot een grotere overdracht van orgaanoverschrijdende kennis. Hierdoor wordt de vertaling van basiskennis naar klinische toepassingen versneld en de mogelijkheden voor valorisatie vergroot.

Veel van ons onderzoek doen we binnen het researchprogramma GIOT: Groningen Institute for Organ Transplantation

  • Door het succes van de transplantatietherapie worden steeds meer oudere donoren en ontvangers geaccepteerd waardoor er meer bekend zal worden over de verouderende patiënt en het orgaan.

    Heel vaak zal de ontvanger van een transplantaat te maken krijgen met een orgaan van afwijkende leeftijd waarbij het vaak voorkomt dat het getransplanteerde orgaan ouder is dan de ontvanger. Dit is een zeer interessant 'model' om veroudering van organen te bestuderen. Aan de andere kant veroorzaken de opeenvolgende fasen van een transplantatie een aaneenschakeling van verschillende schadelijke processen zoals zuurstof tekort, immuun activatie en toxiciteit van anti-rejectie therapieën waardoor het orgaan en de ontvanger een versnelde veroudering laat zien. Deze verouderingsaspecten zijn niet alleen klinisch relevant maar geven ook uitstekende onderzoeksmogelijkheden binnen het UMCG-thema Healthy Ageing.


  • Transplantatiepatiënten worden beperkt door een groot aantal gezondheidsproblemen. Een groot deel van deze problemen zijn vergelijkbaar met de algemene bevolking, maar treden op een veel jongere leeftijd op. Daarom vragen we patiënten om mee te doen aan TransplantLines. TransplantLines is een data- en biobank. Met de gegevens uit de biobank kunnen wetenschappers onderzoek onderzoek doen naar zowel het korte als lange termijn succes na orgaantransplantatie en naar alle factoren, deelnemerskenmerken en behandelingen die ermee samenhangen.

    Lees meer over TransplantLines.


  • Donatie is een ingrijpende gebeurtenis. Voor nabestaanden als het een overleden donor betreft en voor de donor zelf en diens naasten bij een levende donatie. In het UMCG Transplantatiecentrum doen we onderzoek naar de pyschosociale factoren van donatie maar ook naar de klinische effecten van de (levende) donatie voor de donor.

    De meeste organen die voor transplantatie gebruikt worden zijn afkomstig van overleden donoren. Deze organen zijn van minder goede kwaliteit omdat er veel beschadigende processen (bijvoorbeeld zuurstoftekort) vooraf gaan aan de donatie. In het Transplantatiecentrum wordt veel onderzoek gedaan om de exacte onderliggende mechanismes te ontrafelen en therapieën te ontwikkelen in het laboratorium. Hiervoor worden modelsystemen gebruikt en wordt onderzoek gedaan met humaan restmateriaal verkregen tijdens de donatie.


  • Nadat een orgaan met de grootst mogelijke zorg uit de donor genomen is wordt het orgaan gedurende korte (bij donatie door een levende donor) of langere tijd (bij donatie na overlijden) bewaard. Gedurende deze preservatietijd worden de organen gekoeld om het energieverbruik in het orgaan laag te houden. Tijdens de preservatietijd wordt de kwaliteit van het orgaan minder goed, wat direct effect heeft op het functioneren van het transplantaat op korte en lange termijn.

    Perfusiesystemen

    Binnen het UMCG Transplantatiecentrum wordt, in samenwerking met aan het UMCG gelieerde bedrijven, gewerkt aan verbetering van preservatietechnieken. Dit heeft inmiddels al geleid tot innovatieve producten zoals geoxygeneerde machinale perfusiesystemen. Door het centrum is een speciale ruimte binnen het Operatiecentrum gerealiseerd waar deze nieuwe technieken in de klinische praktijk kunnen worden toegepast, de zogenaamde Organ Preservation and Resuscitation-unit (OPR). Met deze 'state of the art' OPR is het Transplantatiecentrum het eerste transplantatiecentrum in Nederland en één van de eerste in de wereld met deze voorziening. De OPR is begin 2015 formeel geopend. RTV Noord heeft hiervan onderstaande registratie gemaakt.​

    Ook ontwikkelen we technieken voor conditionering en verbeteren van donororganen die naar de huidige maatstaven niet geschikt zijn voor transplantatie. Vooral op het gebied van long- en leverconditionering worden grote stappen gemaakt.


  • Vanuit het UMCG Transplantatiecentrum willen we de mogelijkheden verkennen voor een revalidatieprogramma speciaal voor kinderen na een transplantatie. Net zoals voor volwassenen is het ​voor kinderen essentieel om na transplantatie verbetering te krijge​n in conditie en beweeggedrag. Ook kinderen vinden het na een transplantatie soms eng om opeens weer te kunnen spelen en sporten na jaren ziek en vermoeid te zijn geweest.

    Naast het werken aan de conditie, helpt het bij elkaar brengen van deze specifieke groep de kinderen enorm; ze ervaren dat ze niet de enige zijn met een transplantatie en kunnen elkaar uitdagen.

    Ook een sportdag voor kinderen maakt deel uit van een dergelijk programma. Hieraan doen niet alleen getransplanteerde kinderen mee, maar ook de 'brusjes' (broertjes en zusjes) en de ouders/verzorgers. En natuurlijk zijn de kinderen die op de wachtlijst staan voor een transplantatie welkom! Ook al kunnen ze niet altijd meedoen aan de activiteiten, erbij zijn en rondkijken is al heel leuk.

    Voor ouders is zo'n sportdag vaak een uitgelezen moment om elkaar te treffen en ervaringen te delen.​


UMCG Transplantatiefonds

Voor het genereren van onderzoeksgelden is het UMCG Transplantatiefonds ingesteld. Het fonds wil vernieuwend en baanbrekend onderzoek mogelijk maken op het gebied van donatie en transplantatie. Een belangrijk speerpunt bij dit onderzoek ligt op het zo gezond mogelijk ouder worden (‘healthy ageing’) van transplantatiepatiënten.