Thematafel gemist? Bekijk de opname
“Een bewoner liet van het ene op het andere moment heel ander gedrag zien. Zo kenden wij hem niet. Dat was voor ons het signaal dat er mogelijk een delier kon spelen. Plotseling veranderd gedrag is één van de kenmerken van een delier”, vertelde Thea Louwes, EVV’er bij Meander.
Volgens Marli de Weerd, klinisch psycholoog bij Meander, is het team waarin Thea werkt bij bewoners heel opmerkzaam op afwijkende zaken. “Ze stemmen regelmatig met elkaar af: ‘Wat zien we, wat is er anders dan anders? Deed deze bewoner bij jou vandaag ook boos?’ Heel goed dat ze zo alert zijn, want het is bijzonder belangrijk om een delier snel te herkennen. Deze aandoening is zeer slecht voor het brein. Dus voor mensen die al een kwetsbaar brein hebben is het extra belangrijk om snel te signaleren, contact op te nemen met arts of psycholoog en zo nodig te behandelen.”
De bewoner waar Thea over vertelde bleek een urineweginfectie te hebben. Senior onderzoeker Marike Schokker: “Bij een delier is er altijd een onderliggende lichamelijke oorzaak. Alleen al dehydratie kan een delier uitlokken, zeker als iemand heel kwetsbaar is. Andere voorbeelden van risicofactoren voor een delier zijn medicatie, pijn en het eerder hebben doorgemaakt van een delier. Door een delier kunnen mensen hard achteruit gaan. Als je er snel bij bent is de kans groter dat mensen naar een redelijk normale staat terugkeren.” Marike vertelde tijdens de Thematafel over het onderzoek van het UNO-UMCG naar het verbeteren van delierherkenning.
Verder kwamen de verschillende typen delier ter sprake: een hyperactief delier, een hypoactief delier of een gemengd delier. Symptomen van een hyperactief delier zijn onrust, paniekgevoelens en achterdocht. Bij een stil delier is iemand teruggetrokken of in zichzelf gekeerd, waardoor de symptomen minder opvallen. Juist daardoor kan een stil delier makkelijk over het hoofd worden gezien. Een gemengd delier is een tussenvorm, waarbij mensen bijvoorbeeld overdag rustig zijn en ’s avonds onrustig. Bij mensen met dementie is een delier soms lastig te herkennen. Dat komt door de overlap in symptomen.
Marli: “Wij focussen op veranderd gedrag. De zorgmedewerkers zijn getraind in het bijhouden van veranderingen van gedrag in dag- en avondrapportages. En we hebben een keer in de twee weken gedragsvisite. De lijntjes zijn kort.” Thea: “We hebben elkaar nodig, allemaal vanuit hetzelfde doel: zo goed mogelijk zorgen voor onze bewoners. Op onze locatie hebben we het geluk dat er niet veel verloop is binnen het team. Dat zal niet voor elk team gelden en dan is rapporteren extra belangrijk.”
‘Zou het een delier kunnen zijn?’ Voor een goede behandeling is het essentieel om het ziektebeeld delier zo snel mogelijk te herkennen. In de Toolbox Delier vind je documenten en links naar richtlijnen als ondersteuning bij het beter en sneller herkennen van een delier. Daarnaast vind je er omgangsadviezen en aandachtspunten bij delier voor zorgmedewerkers en naasten.
Ook een Thematafel bijwonen? Op 4 december is de volgende Thematafel over infectiepreventie. De Thematafel Infectiepreventie is een samenwerking met Antibioticaresistentie Noord (ABR Zorgnetwerk Noord Nederland) en het UNO Amsterdam. Deelname is gratis en inschrijven niet nodig.
Het onderzoek naar het verbeteren van delierherkenning verkeert nog in de opstartfase. Zorgorganisaties kunnen zich dus nog aanmelden om mee te doen aan het onderzoek. Samen met jouw zorgorganisatie wordt afgestemd welke werkwijze het beste bij jullie past om het herkennen van delier te verbeteren. Onderdeel van de werkwijze is een scholing voor twee doelgroepen: verzorgenden & verpleegkundigen en artsen & psychologen.
Meedoen of meer informatie? Neem dan contact op via [email protected]