Praktijkverbinder en dagvoorzitter Kirsten Lamberts leidde een interactief gesprek over familieparticipatie waarbij zij prikkelende vragen stelde aan de deelnemers. Uit dit gesprek kwam een duidelijk beeld naar voren: zorgmedewerkers erkennen het belang van familieparticipatie en zien dat familie een cruciale rol speelt in de zorg voor ouderen. Ze begrijpen dat gesprekken met familie de samenwerking in de zorg voor kwetsbare ouderen bevordert. Tegelijkertijd worstelen veel zorgmedewerkers met het daadwerkelijk beginnen van deze gesprekken, vaak uit angst voor de reactie van familie of onzekerheid over hoe familie zal reageren.
Nina Hovenga deelde tijdens het plenair tafelgesprek diverse inzichten uit het onderzoek Familieparticipatie. Haar belangrijkste boodschap: "Samen zorgen voor mensen met dementie gaat makkelijker als je elkaar beter kent en zorgt voor wederzijds vertrouwen." Ze benadrukte het belang van open communicatie over wederzijdse verwachtingen, het informeren bij familie naar hun behoeften en het bepalen wie wat kan doen. Daarnaast adviseerde ze om met elke familie apart in gesprek te gaan, omdat elke familie anders is, en om voortdurend in gesprek te blijven.
Binnen ons netwerk werken we intensief samen rondom onderzoek (SRO) - een samenwerking tussen onderzoekers, implementatieadviseurs en de praktijk. Nina vertelde hoe zij haar onderzoek heeft uitgevoerd en interventies heeft uitgeprobeerd in de praktijk volgens deze SRO-gedachte. Door deze nauwe samenwerking tussen onderzoek en praktijk is de Verhalenbundel Familieparticipatie ontstaan, een verzameling ervaringsverhalen van zorgmedewerkers over het toepassen van familieparticipatie in de praktijk. Verschillende zorgorganisaties hebben interventies uit deze bundel toegepast om de vertrouwensband met familie te versterken.
Een voorbeeld hiervan is de interventie 'Geluksmomenten delen' die bij Meander wordt toegepast. Manouk Kuiper, GZ-psycholoog en projectleider bij Meander, deelde haar ervaringen met deze interventie. Eén van haar praktische adviezen was: "Begin klein, bijvoorbeeld door een gebeurtenis persoonlijk te vertellen aan familie in plaats van het alleen te rapporteren." Ook Lauren Kerkhof, adviseur Beleid en Kwaliteit en projectleider bij Liberein, vertelde hoe zij binnen haar organisatie met behulp van producten uit het onderzoek Familieparticipatie aan de slag is gegaan met familieparticipatie. En Jeannette Jansen, cliëntvertegenwoordiger, ervaringsdeskundige als naaste en lid van het UNO-UMCG Cliëntenpanel, gaf het advies niet te lang te wachten met het informeren van familie over wat van hen verwacht wordt. Ze merkte ook op dat er vaak alleen contact is met de eerste contactpersoon. Als deze persoon geen contact heeft met de rest van de familie, ontvangt de rest dus ook geen informatie over hun dierbare.
Uit het onderzoek en de implementatie van familieparticipatie ontstaan weer nieuwe vragen, en is de cirkel van samenwerken rondom onderzoek dus weer rond. Nina presenteerde een nieuw onderzoeksvoorstel over familieparticipatie en het omgaan met onmacht, verlies en rouw bij naasten van mensen met dementie. Volgens haar kan meer inzicht in verlieservaringen bij familie de familieparticipatie bevorderen.
Drie onderzoekers gaven korte, informatieve presentaties over hun lopende onderzoek:
• Miranda Schreuder deelde resultaten van het verhuisonderzoek (RELOCARE)
• Heleen Vermeer presenteerde bevindingen over medicatieverspilling
• Jeroen Kok gaf een pitch over onderzoek naar omgevingsfactoren in het verpleeghuis
Deelnemers konden kiezen uit vijf verschillende keuzesessies, elk gericht op specifieke uitdagingen in de ouderenzorg.
Uit een eerste evaluatie blijkt dat de UNO-dag een waardevolle werksessie is waar onderzoek en praktijk samenkomen. Door de combinatie van onderzoeksinzichten, praktijkervaringen en interactieve sessies kunnen praktijkvertegenwoordigers alle inzichten en informatie delen in hun organisaties en bij de onderzoekers en implementatieadviseurs aangeven waar zij als organisaties verder mee aan de slag willen.
Volgende UNO-dag: 24 november 2025.
