In de afgelopen 18 maanden is er veel informatie bij gekomen. Zowel over de risico’s van een covid-infectie, als over de covid-vaccinatie. Het verkrijgen van deze informatie is door internationale samenwerking en nieuwe technieken (internationale samenwerking en internet!) ontzettend snel gegaan. Waar eerder tientallen jaren voor nodig was, is nu in 18 maanden gelukt.
We geven graag antwoord op een aantal veel gestelde vragen. We gaan hierbij uit van de nieuwste onderzoeken.
Gelukkig kunnen tot nu toe alle behandelingen doorgaan. Natuurlijk weten we niet hoe het virus zich in de toekomst ontwikkelt. Als er bijvoorbeeld door ziekte een groot tekort aan personeel ontstaat, en daardoor geen veilige zorg kunnen leveren, zullen we toch een aantal behandelingen moeten uitstellen.
Helaas is het niet helemaal te voorkomen dat u in aanraking komt met het coronavirus. Zelfs niet als we alle patiënten en personeel screenen. Zoals u weet zijn meerdere bezoeken aan het ziekenhuis nodig voor een vruchtbaarheidsbehandeling. Het virus verspreidt zich nu door gemeenschappen. Bovendien zijn mensen al enkele dagen voordat ze symptomen krijgen besmettelijk. Het virus kan in de lucht zitten die ze uitademen en de lucht die u inademt. Dit risico wordt kleiner door het vergroten van de fysieke afstand tussen mensen. Maar zelfs voorzorgsmaatregelen beschermen u niet voor 100%.
Iedereen heeft de mogelijkheid gehad om zich te laten vaccineren, en ook om de boosterprik te nemen. Wettelijk is het verboden om de vaccinatiestatus van personeel vast te leggen, maar we weten dat onze behandelaren en laboratorium personeel zijn ingeënt.
Daarnaast hebben we hebben op de afdeling alle voorzorgsmaatregelen genomen om de kans op besmetting zo klein mogelijk te houden.
Dit is een hele vervelende situatie. Zeer waarschijnlijk moet de behandeling gestopt worden. Bel direct het secretariaat, of in het weekend de dienstdoende voor de voorplantingsgeneeskunde via de centrale van het UMCG om te bespreken wat we kunnen doen.
Nee, gelukkig is dit niet het geval. Onderzoek bij 105.000 zwangerschappen, toonde geen toename in aantal miskramen in de 28 dagen na vaccinatie (1). Een andere studie, onder bijna 14.000 zwangerschappen, toonde ook geen vergroot risico op miskraam na vaccinatie (2).
Nee! Op basis van de werking van het vaccin is dit niet te verwachten, en ook onderzoek laat een normale vruchtbaarheid zien na vaccinatie (3,4), dit geldt zowel voor vrouwen als mannen.
Dit is nog niet helemaal duidelijk. Veel vrouwen melden een andere cyclus dan normaal, maar wat ze melden is heel verschillend: langer, korter, meer bloedverlies, minder bloedverlies. Bovendien hebben vrouwen vaker tijdelijk een verandering, bijvoorbeeld bij veel stress, griep of gewichtsverandering. Dan zijn ze daar dan minder bewust mee bezig en merken ze niet op dat er veranderingen zijn in de bloedingen. Verder is het altijd tijdelijk en niet gevaarlijk en beïnvloedt het de kans op zwangerschap niet.
Onderzoek bij 4000 vrouwen met een regelmatige cyclus liet zien dat de cyclus met minder dan een dag verlengd was na de vaccinatie (12). Verder onderzoeken naar menstruatieveranderingen volgen nog. Zodra hier meer over bekend is zullen we het laten weten.
Nee. Een onderzoek bij 45 mannen voor vaccinatie, en 2.5 maand na vaccinatie toont dat de kwaliteit van het zaad(volume, concentratie en bewegelijkheid) vergelijkbaar was met voor de vaccinatie. Er is geen vermindering van zaadkwaliteit (5).
Sommige mensen krijgen koorts na de vaccinatie (temperatuur hoger dan 38 graden). Koorts kan op korte termijn effect hebben op de zaadkwaliteit. Bij mannen met een mindere zaadkwaliteit en een geplande behandeling wordt wel aangeraden om te vaccineren, maar bij koorts contact op te nemen voor het herhalen van het zaadonderzoek. We adviseren om de timing van de vaccinatie te overleggen met de arts of verpleegkundig specialist: liever niet rondom de eiblaaspunctie of terugplaatsing van het embryo. Daarvoor of daarna is er geen enkel bezwaar.
Nee. Het aantal (rijpe) eicellen, de bevruchting en het aantal goede embryo’s is niet anders na vaccinatie (6). Ook is de kans op zwangerschap na terugplaatsing van ingevroren embryo’s niet lager (7).
Nee. Is er na vaccinatie geen verhoogd risico op aangeboren afwijkingen, groeivertraging, doodgeboorte, opname van het kindje in het ziekenhuis of keizersnede (8).
Een Corona-infectie kan weken duren. We weten van andere luchtweginfecties, zoals de griep, dat zwangere vrouwen een hoger risico hebben op ernstige problemen. Het is daarom verstandig om te wachten met zwanger worden tot u geen symptomen meer heeft. Bovendien houden veel mensen nog lang last van vermoeidheid.
Het is belangrijk om goed te bekijken wanneer de vermoeidheid voldoende is afgenomen dat u een intensieve fertiliteitsbehandeling weer aan kan. In zijn algemeenheid houden we een maand wachttijd aan nadat u herstelt bent van een Covid infectie. Ook voor mannen die een Covid- infectie hebben doorgemaakt houden we deze maand aan. Indien een man hoge koorts heeft gehad bij een Covid infectie raden we aan om voorafgaande aan een behandeling nog een keer een zaadonderzoek te doen om te zien of de zaadkwaliteit niet geleden heeft onder de koorts.
Ja, zwangere vrouwen hebben meer risico om ernstig ziek te worden van covid dan niet zwangeren, vooral in het derde trimester. De meeste vrouwen hebben weinig klachten, maar als ze ernstig ziek worden, moeten ze vaker worden opgenomen op de intensive care (2-3x vaker), vaker worden beademd (3x vaker), en vaker overlijden (1.5x vaker) (9,10). Soms zijn de moeders dan zo ziek dat de baby moet worden gehaald, terwijl het nog veel te jong en te klein is.
Verder kan covid de moederkoek beschadigen, zelfs als de moeder bijna geen klachten heeft, wat kan leiden tot doodgeboorte, laag geboortegewicht of zwangerschapsvergiftiging. Dit is in Nederland in het nieuws geweest, en blijkt ook uit een groot Amerikaans onderzoek bij meer dan 1 miljoen zwangeren (11).
Je kunt altijd de afdeling bellen om uw vragen te stellen. Een andere optie is twijfeltelefoon.nl, of bel met 088-7555777 (maandag t/m vrijdag 8.30-16.30 uur).