Behandeling bij mediastinitis: ontsteking van of achter het borstbeen

Mediastinitis is een ontsteking van het borstbeen en het weefsel daarachter. Dit kan ontstaan na een hartoperatie. Er zijn verschillende behandelingen mogelijk bij mediastinitis. Meestal moeten we de operatiewond opnieuw openmaken en schoonmaken.

Wat is mediastinitis?

Het mediastinum is de ruimte tussen de longen. Aan de voorkant van deze ruimte zit het borstbeen, aan de achterkant de wervelkolom. Bij een mediastinitis is het voorste deel ontstoken. Hierin zit het borstbeen en het gebied rondom het hart.

Mediastinitis is een probleem dat ontstaat na een hartoperatie of een andere operatie waarbij het borstbeen is opengemaakt. Dit heet ook wel een complicatie. Soms heeft mediastinitis een andere oorzaak, bijvoorbeeld een ontsteking van de bovenste luchtwegen.

Mediastinitis komt vaker voor bij mensen met suikerziekte (diabetes mellitus), chronische longaandoeningen (COPD), overgewicht, osteoporose of bij gebruik van afweerremmende medicijnen zoals Prednison.

Klachten bij mediastinitis

Bij mediastinitis kunt u koorts hebben, u moe en ziek voelen, een verhoogde hartslag hebben en veel hoesten. Ook kan de wond van de (hart)operatie opengaan en kan er pusachtig vocht uit de wond komen.

Mediastinitis kan gevaarlijk zijn. Daarom is het belangrijk dat we er snel weten dat u dit heeft en we snel de goede behandeling kunnen starten. Bel daarom altijd het ziekenhuis als u problemen heeft met de wond na uw (hart)operatie.

De behandeling stap voor stap

  1. Meestal liggen mensen nog in het ziekenhuis wanneer ze mediastinitis krijgen. Bijvoorbeeld omdat ze een hartoperatie hebben gehad. Maar soms beginnen de klachten thuis, kort na ontslag uit het ziekenhuis. Het kan zijn dat u dan opnieuw wordt opgenomen. Het kan ook zijn dat u met klachten naar uw huisarts gaat, en dat die u doorverwijst.

    Voor de behandeling wordt u opgenomen op een verpleegafdeling Cardiothoracale chirurgie van het Hartcentrum.

    De behandeling van mediastinitis kan een paar weken tot een paar maanden duren. Soms hoeft u niet in het ziekenhuis te blijven. U komt dan wel 1 of 2 keer per week naar het ziekenhuis.

  2. Om mediastinitis te behandelen, moeten we de wond schoonmaken. Zo ruimen we de ontsteking op. Hiervoor maken we de operatiewond opnieuw open. Meestal krijgt u na het openmaken van de wond langere tijd antibiotica via het infuus. Welke antibiotica u krijgt, hangt af van de ontsteking. Mogelijke behandelingen zijn:

    Er zijn verschillende behandelingen om de wond schoon te maken. Om de beste behandeling voor u te bepalen, doen we eerst vaak onderzoeken. Onderzoeken die we kunnen doen zijn:

    De chirurg bepaalt dan welke behandeling het beste voor u is.

    Mogelijke behandelingen:

    VAC-therapie (Vacuum Assisted Closure)

    Bij deze behandeling leggen we een spons van kunststof in de wond. De wond met de spons erin bedekken we met een doorzichtige folie. Hier sluiten we een pomp op aan. Zo zuigen we de lucht weg uit de wond. Dit noemen we ook wel een vacuüm. Hierdoor zuigt de spons het wondvocht en bacteriën op. En hebben de randen van de wond een betere doorbloeding. Dit helpt de wond om te genezen.

    Meestal verwisselen we de spons 3x per week. Dit hangt af van hoe erg en hoe groot de wond is. Tijdens het verwisselen maken we een kweek van de wond. Zo kunnen we zien of de wond nog ontstoken is.

    De VAC-therapie stopt als:

    • er geen bacteriën meer in de wond zitten
    • u geen koorts meer heeft
    • de ontstekingswaarden in het bloed gedaald zijn

    Spoelen van de wond

    Bij deze behandeling spoelen we de wond schoon. Dit kan met een spoeldrain in de wond. Dit is een dun, soepel slangetje. Hierdoor spoelen we de wond. Soms plaatsen we geen spoeldrain in de wond. Dan leggen we gazen in de wond. Deze vervangen we 2-3 keer per dag en we spoelen de wond dan. Tijdens deze behandeling blijft de wond meestal open.

    We nemen elke dag een kweek van de wond af voor onderzoek. Als we geen bacteriën meer vinden, kunnen we stoppen met het spoelen van de wond. Een paar dagen daarna halen we de slang uit de wond.

    Thuis verder met de behandeling

    Als het beter met u gaat, kan u soms thuis verder met de behandeling en om verder te herstellen. U komt dan 1 keer per week naar de polikliniek Hart en Vaten. We verzorgen dan de wond of wisselen de spons van de VAC-therapie. Daarnaast wisselt de thuiszorg bij u thuis de spons ook nog 1 keer per week.

  3. Als de behandeling klaar is, moet de wond weer dicht worden gemaakt. Soms wordt de wond door de behandeling uit zichzelf al kleiner en gaat de wond al dicht. Als dat niet zo is, moeten we de wond sluiten met een operatie.

    Operatie om wond te sluiten

    Er zijn 3 manieren om de wond dicht te maken en het borstbeen vast te maken. Welke operatie u krijgt, hangt af van hoe sterk het borstbeen is:

    • Als het borstbeen sterk genoeg is, maken we deze vast met platen en schroeven. De spieren en de huid hechten we daarna dicht.
    • Als het borstbeen niet sterk genoeg is, maken we de borstspier vrij. Die spier gebruiken we dan om de wond op te vullen. Daarna hechten we de huid dicht. Deze behandeling heet ok wel een pectoralisplastiek.
    • Een andere behandeling als het borstbeen niet sterk genoeg is, is een omentumplastiek. Bij deze behandeling gebruiken we een stuk van het buikvlies om de wond op te vullen en te sluiten. Dit buikvlies noemen we ook wel het omentum. Dit buikvlies heeft de eigenschap om de ontsteking te bestrijden.

    Als we de wond hebben dichtgemaakt, blijft u nog ongeveer een week in het ziekenhuis. Als u genoeg hersteld bent, mag u naar huis. U krijgt een afspraak mee om langs te komen voor controle.

    Na de operatie kan het borstbeen vaak nog een klein beetje bewegen. Dit groeit op een gegeven moment helemaal vast. Dit duurt minstens 6 weken. Om het borstbeen te ondersteunen, moet u daarom 6 weken een band om uw borstkas heen dragen. Dit heet een thoraxband. Hier krijgt u informatie over van ons. Ook over andere leefregels voor thuis krijgt u informatie mee.

  • Bij elke ziekte of operatie kunnen er problemen ontstaan. Ook als bijvoorbeeld de operatie zelf goed is gegaan. Deze problemen noemen we complicaties.

    Complicaties die bij een mediastinitis op kunnen treden zijn:

    • bloeding van de wond. Dit kan gebeuren als we de wond openmaken, maar ook als we de wond weer sluiten
    • de ontsteking kan terugkomen of erger worden. Soms moeten we de wond dan opnieuw schoonmaken
    • de ontsteking kan het borstbeen aantasten
    • door een lange ontsteking kan bloedvergiftiging (sepsis) ontstaan
    • ondervoeding. Dit kan gebeuren omdat het lichaam door de grote wond extra eiwitten nodig heeft. Of doordat u veel last heeft van uw maag en darmen door de antibiotica.
    • scheur in de rechter hartkamer. De rechter hartkamer ligt recht onder het borstbeen. Als het borstbeen open is en scherpe randen heeft, kan dit de rechter hartkamer beschadigen. Dit kan ook door kleine stukjes bot die van het borstbeen afkomen als het borstbeen is uitgescheurd.

    Als u naar huis gaat, krijgt u informatie van ons mee over wat u moet doen als u klachten krijgt.

Bijwerkingen en risico's

Bij elke ziekte of operatie kunnen er problemen ontstaan. Ook als bijvoorbeeld de operatie zelf goed is gegaan. Deze problemen noemen we complicaties.

Complicaties die bij een mediastinitis op kunnen treden zijn:

  • bloeding van de wond. Dit kan gebeuren als we de wond openmaken, maar ook als we de wond weer sluiten
  • de ontsteking kan terugkomen of erger worden. Soms moeten we de wond dan opnieuw schoonmaken
  • de ontsteking kan het borstbeen aantasten
  • door een lange ontsteking kan bloedvergiftiging (sepsis) ontstaan
  • ondervoeding. Dit kan gebeuren omdat het lichaam door de grote wond extra eiwitten nodig heeft. Of doordat u veel last heeft van uw maag en darmen door de antibiotica.
  • scheur in de rechter hartkamer. De rechter hartkamer ligt recht onder het borstbeen. Als het borstbeen open is en scherpe randen heeft, kan dit de rechter hartkamer beschadigen. Dit kan ook door kleine stukjes bot die van het borstbeen afkomen als het borstbeen is uitgescheurd.

Als u naar huis gaat, krijgt u informatie van ons mee over wat u moet doen als u klachten krijgt.

Tips voor thuis/ leefregels

Leefstijl tijdens de behandeling

Behandelingen slaan beter aan en patiënten herstellen sneller als iemand zo fit mogelijk is. We kijken daarom voor en tijdens de behandeling naar uw leefstijl, en helpen u waar nodig:

  • Een diëtist maakt met u een voedingsplan. Dit is om er samen met u voor te zorgen dat u genoeg voedingsstoffen binnen krijgt. Voor het genezen van de wond moet u bijvoorbeeld extra eiwitten eten.
  • Soms komt een fysiotherapeut bij u langs om aan uw conditie te werken. Genoeg beweging is heel belangrijk voor een sneller herstel.

Psychosociale begeleiding

Een mediastinitis hebben en hiervoor behandeling krijgen, kan veel met u doen. U krijgt lichamelijk en geestelijk veel te verwerken. U kunt hierover praten met uw verpleegkundige of arts. Maar in het UMCG zijn ook psychosociale hulpverleners zoals maatschappelijk werkers of geestelijk verzorgers die hier graag met u over praten.

Leefregels voor thuis

Na de behandeling zijn er een paar dingen waar u rekening mee moet houden. De leefregels gaan over verzorgen van de wond, lichamelijke beweging en het dragen van een thoraxband. U krijgt hierover informatie van ons mee.

Heeft u nog vragen?

U kunt het Hartcentrum bellen van maandag tot en met vrijdag, tussen 8.00 en 16.30 uur.

Heeft deze informatie je geholpen?