Om meer inzicht te krijgen, ging Floor de werkvloer op. Zij was aanwezig bij gesprekken tussen CCE-consulenten en zorgverleners. Ook interviewde ze verpleegkundigen, verzorgenden en teammanagers.
Uit het onderzoek komen de volgende oorzaken voor morele stress naar voren:
Tekort aan personeel, tijd en geld
Zorgverleners ervaren bijvoorbeeld stress als er niet genoeg medewerkers zijn om roosters rond te krijgen. Sommige zorgverleners draaien wel acht diensten achter elkaar en vinden het zelfs dan nog moeilijk om ‘nee’ te zeggen als de manager om hulp vraagt voor een extra dienst.
Verantwoordelijkheidsgevoel
Zorgverleners voelen zich erg verantwoordelijk, zowel voor hun cliënten als voor hun collega’s. Daardoor is het lastig om een goede balans te vinden tussen het zorgen voor cliënten, het ondersteunen van collega’s en de administratie. Ze liggen er soms zelfs wakker van omdat ze niet weten hoe ze hun tijd beter kunnen verdelen.
Dynamiek binnen het team of de organisatie
Het kan onduidelijk zijn wie waarvoor verantwoordelijk is. Een situatie die vaak geschetst wordt, is dat zorgverleners meerdere keren met de leiding in gesprek gaan over een probleem dat niet langer houdbaar is, maar dat er niets mee wordt gedaan. Dit kan leiden tot gevoelens van machteloosheid bij het hele team.
Verwachtingen van familie
Ook de relatie met familie van cliënten kan morele stress veroorzaken. Familieleden verwachten veel van zorgverleners. Als zorgverleners die verwachtingen niet waar kunnen maken, zorgt dat voor stress.
Morele stress kan leiden tot negatieve emoties, zoals frustratie en machteloosheid. Sommige zorgverleners werken nog harder, terwijl anderen vastlopen. Dit kan leiden tot minder werkplezier, ziekte of zelfs vertrek uit de zorg.
Het is belangrijk om morele stress op tijd te herkennen. Steun van collega’s en leidinggevenden is belangrijk. Door gevoelens en dilemma’s bespreekbaar te maken, kunnen problemen eerder worden aangepakt.
In de volgende fase gaan Floor en Elleke samen met CCE werken aan oplossingen. Hoe kunnen zij zorgverleners met morele stress helpen? Ze doen dit in focusgroepen met verschillende betrokkenen, zoals zorgverleners, managers en bestuurders. Samen kijken ze wat er nodig is om zorgverleners beter te ondersteunen en nieuw perspectief te bieden.
Benieuwd waar zorgverleners ’s nachts van wakker liggen? En hoe ze omgaan met morele stress in hun werk?
Lees hier het uitgebreide CCE-artikel over de eerste resultaten van het onderzoek Morele stress bij zorgverleners of luister de podcast via Spotify of Apple Podcast
Lees hier meer informatie over het onderzoek Morele stress bij hulpverleners