Onderzoekers Naomi Rasing en Sarah Janus hebben een artikel gepubliceerd waarin zij aantonen dat het mogelijk is om op een eenvoudige en niet-belastende manier speeksel af te nemen bij mensen met dementie in verpleeghuizen. Sarah: “Dit is belangrijk, omdat speeksel waardevolle informatie kan geven over stress, bijvoorbeeld via stoffen als cortisol en alpha-amylase.”

Meer dan duizend speekselmonsters

Voor het onderzoek deden bewoners mee aan groepsactiviteiten zoals muziektherapie, koorzingen en boeklezen. Voor en na de sessies werd met een wattenstaafje (swab) speeksel verzameld, en gaven deelnemers aan hoe gestrest ze zich voelden. Van de ruim duizend speekselmonsters was meer dan 60% geschikt voor analyse.

Stress daalt na groepsactiviteit

Na analyse van de onderzoeksdata bleek dat het stressniveau van de bewoners na de activiteiten daalde. Dit was zowel lichamelijk aantoonbaar via de speekselmetingen als subjectief, via de beoordeling van de bewoners zelf. Tussen de aangeboden activiteiten werden geen duidelijke verschillen gevonden. Wel laat het onderzoek zien dat groepsactiviteiten een positief effect kunnen hebben op stress bij mensen met dementie.

Speekselonderzoek blijkt dus een betrouwbare en niet-belastende manier om stress te meten. 

Lees de volledige publicatie (Open Access, Creative Commonse licentie) 

Belangrijkste bevindingen:

Belangrijkste bevindingen:

  • Het afnemen van speekselmonsters bij bewoners van verpleeghuizen met dementie is haalbaar, betrouwbaar en niet-belastend voor verpleeghuisbewoners met dementie.
  • Het is soms nodig om de speekselvloed te stimuleren voordat een speekselmonster afgenomen wordt. 
  • Mensen interpreteren ‘stress’ verschillend, waardoor een subjectieve vraag mogelijk niet betrouwbaar meet hoeveel stress iemand ervaart
  • Fysiologische stress, gemeten via biomarkers in speeksel, is niet één-op-één vergelijkbaar met de subjectieve beleving van stress door bewoners.
  • Groepsactiviteiten kunnen stress verlagend zijn. Hoe enthousiast een bewoner is over een activiteit, kan invloed hebben op de fysiologische uitkomsten van het speekselonderzoek.