Een manier om mbo-studenten en zorgmedewerkers vertrouwd te maken met UNO-UMCG onderzoek is via het zorgonderwijs. Een voorbeeld hiervan is de opdracht ‘Veilige geluidsomgeving’. Dit is een praktijkgerichte mbo-onderzoeksopdracht, die verpleegkundigen en verzorgenden meer bewust maakt van de geluidsomgeving in verpleeghuizen. De opdracht is ontwikkeld door implementatie-adviseurs van het UNO-UMCG. Om te ontdekken wat het UNO-UMCG en het mbo-zorgonderwijs voor elkaar kunnen betekenen, werd de opdracht bij wijze van proef door vijf mbo-studenten bij ZINN-zorg in Haren uitgevoerd. Dit gebeurde in samenwerking met het Alfa-college en Stichting Consortium Beroepsonderwijs. Hoe is volgens Sonja Schoneveld, consulent beroepsonderwijs bij Stichting Consortium Beroepsonderwijs, deze proef binnen haar organisatie ontvangen?

Wat is Stichting Consortium Beroepsonderwijs?

“In nauwe samenwerking met scholen en de praktijk maken wij gevalideerde examens en oefenmateriaal voor het middelbaar beroepsonderwijs (mbo), waaronder mbo-zorgonderwijs. Scholen kunnen zich aansluiten en via een licentie gebruik maken van onze examens en oefenmaterialen.”

Zijn jullie de enige aanbieder van examens en oefenmateriaal voor het mbo in Nederland?

“Scholen kunnen zelf examens en oefenmateriaal maken. Alleen kost dit natuurlijk veel tijd, en moet dit materiaal gevalideerd worden. Scholen in het noorden van Nederlandzijn zijn lid van Stichting Consortium Beroepsonderwijs. Daarnaast bestaat er in Nederland nog een aanbieder van examens: onze collega Prove2Move.”

Hoe maken jullie examens en oefenmateriaal?

“Wij ontwikkelen examens en oefenmateriaal vanuit het principe: van, voor en door het beroepsonderwijs. Onze ontwikkelaars, dit zijn onder andere mensen die zelf docent in het vakgebied zijn (geweest), in het beroepsonderwijs of de beroepspraktijk hebben gewerkt, worden opgeleid in het ontwerpen van examens en toetsen. En maken het materiaal samen met medewerkers van scholen en medewerkers uit de praktijk. Met hulp van redacteuren binnen ons team, zorgen wij ervoor, dat de examens en de oefenstof helder beschreven zijn voor mbo-studenten en dat deze goed op hen zijn afgestemd. Het materiaal wordt door scholen en door de praktijk gecheckt en vastgesteld. Pas daarna wordt het door ons aan de scholen aangeboden.”

Hoe is de samenwerking met het UNO-UCMG ontstaan?

“Netwerk ZON, het netwerk van zorg- en welzijnsopleidingen in Groningen, Drenthe, Friesland en Noord-Overijssel, is een belangrijke samenwerkingspartner van de Stichting Consortium Beroepsonderwijs. Via dit netwerk kwamen we in contact met adviseur Implementatie Leren en Ontwikkelen UNO-UMCG Francine Quittner. Zij heeft samen met Ivonne Lesman, adviseur Implementatie en Innovatie UNO-UMCG de onderzoeksopdracht ‘Veilige geluidsomgeving’ geschreven. We vonden het een interessante opdracht. We waren erg benieuwd naar hoe het proces ging verlopen, en hoe de studenten deze opdracht zouden ervaren. In overleg met het UNO-UMCG, het Alfa-college en ZINN-zorg is deze opdracht gekoppeld aan de examenopdracht ‘Draagt bij aan goede kwaliteit van zorg’ en als proef uitgezet bij ZINN-zorg.”

En? Hoe is de opdracht ontvangen door de studenten en door uw organisatie?

“Tijdens de evaluatie met de mbo-studenten vertelden ze mij, dat ze met veel enthousiasme de opdracht "Veilige geluidsomgeving" bij ZINN-zorg hebben uitgevoerd. De opdracht werd door hen als zeer waardevol ervaren. Ze vonden de onderzoeksmethode heel praktisch beschreven. Het onderzoek was direct toe te passen in de praktijk. In plaats van zoeken naar theorie, werden ze gestimuleerd om zelf geluiden in de omgeving te testen, en daaruit hun conclusies te trekken. Het onderzoek was voor hen een echte eyeopener, en in dit geval dus ook een ear-opener. Door zich te verplaatsen in de cliënt met dementie, en zich tegelijkertijd bewust te worden van de vele geluiden in de leefomgeving van deze cliënt, zijn de studenten zich bewuster geworden van de mogelijke gevolgen van deze geluiden voor mensen met dementie. Geluid kan bijvoorbeeld een cliënt onrustig maken. Meer bewustwording van de geluidsomgeving in verpleeghuizen bij verzorgenden en verpleegkundigen kan het welzijn van kwetsbare ouderen met dementie, die vaak sterk afhankelijk zijn van de zorgmedewerkers om hen heen, positief beïnvloeden. De opdracht heeft ertoe geleid, dat de studenten een verbetervoorstel hebben gemaakt dat omgevingsgeluid vermindert. En dat zorgverleners ervan bewust maakt, dat onrust bij cliënten kan ontstaan door omgevingsgeluid. Naar aanleiding van hun verbetervoorstel worden bijvoorbeeld vaatwassers nu niet meer tijdens maaltijden in- of uitgeruimd. Komen collega’s rustig en niet meer tijdens maaltijden binnen. En staat er geen radio aan op de ontmoetingsplek. Dit geeft minder prikkels, zodat cliënten kunnen acclimatiseren.”

Wat gaat er nu gebeuren met deze opdracht?

"De conclusie van de mbo-studenten is, dat deze opdracht aan het oefenmateriaal van Stichting Consortium Beroepsonderwijs toegevoegd moet worden. En dat de opdracht niet alleen beschikbaar moet worden gesteld voor studenten die een opleiding volgen in de ouderenzorg, maar aan alle studenten Zorg en Welzijn. Wij delen hun mening, en zijn nu aan het onderzoeken hoe we deze opdracht zo breed mogelijk kunnen aanbieden. Zo nodig, schrijven we de opdracht nog wat verder uit.”

Welke meerwaarde heeft samenwerking tussen het UNO-UMCG en de Stichting Consortium Beroepsonderwijs?

“Het UNO-UMCG is voor ons een goede partner bij het ontwikkelen van goed mbo-zorgonderwijs. Goed onderbouwd onderzoek levert waardevol, up-to-date onderwijsmateriaal op, waarmee studenten graag aan de slag gaan. Belangrijk aandachtspunt hierbij is, dat we onderzoek beter afstemmen op toekomstige en huidige mbo-zorgmedewerkers. Een mbo’er haakt nu bijvoorbeeld.  nog vaak af bij het woord ‘onderzoek’. Omdat hij moeite heeft met het toepassen van onderzoek in de praktijk. Hoe doe je onderzoek in de praktijk? Hoe pak je dit aan? Wat en wie heb je hiervoor nodig? Door onderzoek aan te bieden in de vorm van concrete praktijkopdrachten, zoals de opdracht “Veilige geluidsomgeving”, raken mbo-studenten vertrouwd met het doen van onderzoek in de praktijk. De Stichting Consortium Beroepsonderwijs kan het UNO-UMCG helpen om toekomstige zorgmedewerkers te leren omgaan met onderzoek in de praktijk, zo bieden wij bijvoorbeeld mbo-studenten de leermodule ‘Het doen van onderzoek’ aan. Daarnaast kan het UNO-UMCG ons helpen om waardevol, en up-to-date examenmateriaal en oefenstof voor het mbo te ontwikkelen. Samenwerking is een mooie manier om elkaar aan te vullen en versterken.”