Het UMCG focust zich de afgelopen jaren in toenemende mate op complexe zorg. Via deze weg willen wij als afdeling pijnrevalidatie van UMCG Centrum voor Revalidatie (CvR) Beatrixoord echter graag bij u als huisarts onder de aandacht brengen dat wij nog altijd ZorgDomein verwijzingen accepteren.
Chronische pijn is een veelvoorkomend probleem. Uit onderzoek blijkt dat interdisciplinaire Medisch Specialistische Revalidatie (MSR) bij patiënten met chronische pijn een effectieve methode is om het niveau van functioneren van deze patiënten te verhogen en ervaren beperkingen te verminderen (o.a. Häuser et al, 2009, Hasssett & Williams, 2011, Kamper et al, 2015, Volker et al, 2017). Een revalidatiebehandeling gericht op verbeteren van functioneren is geregeld de meest aangewezen behandeling, aangezien er voor de overgrote meerderheid van patiënten met chronische pijn geen andere effectieve oplossing gericht op pijnreductie bestaat.
Bij de revalidatiegeneeskundige diagnostiek en behandeling van patiënten met chronische pijn wordt uitgegaan van een biopsychosociale visie: naast biomedische aspecten zijn ook psychologische en sociale factoren bepalend voor de mogelijkheden en beperkingen van de patiënt. Een multidimensionale analyse is noodzakelijk om aangrijpingspunten voor behandeling te identificeren. Van de onderhoudende biomedische, psychologische en sociale factoren wordt bepaald in hoeverre deze te beïnvloeden zijn met behandeling en of de patiënt een positief effect mag verwachten in functioneren door beïnvloeding ervan. Voorbeelden van mogelijk veranderbare factoren zijn fysieke belastbaarheid, leefstijl, cognities, emoties, gedrag, verwachtingen en coping in relatie met de omgeving. Bij kortdurende pijn gaat het vooral om biologische factoren. Bij langdurige pijn en bij de beperkingen die dan kunnen ontstaan in de dagelijkse en maatschappelijke activiteiten hebben psychische en/of sociale factoren een toenemende invloed op pijnbeleving en (ervaren niveau van) functioneren. Welke onderhoudende biomedische, psychologische en sociale factoren eventueel aanwezig zijn en de ernst ervan, bepaalt welke behandelsetting het meest doelmatig is (bijvoorbeeld eerste lijn of interdisciplinaire revalidatiebehandeling (matched care)).
Een pijnrevalidatieprogramma is een interdisciplinaire behandeling voor patiënten met chronische pijn zich uitend in het houdings- en bewegingsapparaat, bestaande uit een op elkaar afgestemde combinatie van fysieke en psychosociale behandelmethoden, welke plaatsvindt onder eindverantwoordelijkheid van een revalidatiearts, met als doel patiënten te leren zelfstandig om te gaan met pijn en het dagelijks functioneren zoveel mogelijk te optimaliseren.
Wanneer kunt u verwijzen?
De doelgroep betreft patiënten van 18 jaar of ouder met chronische pijn zich uitend in het houdings- en bewegingsapparaat. De pijn kan een specifieke oorzaak hebben of aspecifiek zijn. Met name wanneer er sprake is van complexe pijnproblematiek met toenemende beperkingen in functioneren, ondanks behandeling in de eerste lijn, kan een verwijzing naar de pijnrevalidatie worden overwogen. Ook bij comorbiditeit, die de complexiteit van het pijnprobleem verhoogt en de behandeling daarvan bemoeilijkt, kan verwezen worden.
Exclusiecriteria voor de behandeling zijn:
- Een primaire hulpvraag op gebied van medisch onderzoek, chirurgie of pijnbestrijding.
- De patiënt is onvoldoende fysiek belastbaar om een actieve behandeling te kunnen volgen.
- Psychiatrische symptomen zijn niet voldoende onder controle, zodat zelfs met ondersteuning van psychiatrische medebehandeling een werkzame behandelrelatie binnen een revalidatiegeneeskundige setting niet mogelijk is.
- Er is een aanzienlijk risico op psychische decompensatie door een revalidatiebehandeling.
- Er zijn taal- of communicatieproblemen die het volgen van een revalidatieprogramma niet effectief mogelijk maken.
- Patiënt is niet in staat tot gedragsverandering en/of acceptatie van de gevolgen van de pijnproblematiek door persoonlijkheidsproblematiek, stemmingsproblemen, sociale omstandigheden, systeemproblematiek, belemmerende bezwaarprocedures, fors medicatiegebruik of anderszins.
Tot slot
Wij zijn binnen ZorgDomein gemakkelijk te vinden door te zoeken op zorgproduct “chronische pijn”, onder Medisch specialistische zorg > Revalidatiegeneeskunde. Actuele informatie rondom onze behandeling (o.a. wachttijden) is terug te vinden op onze CvR pagina in de Verwijsgids: Pijnrevalidatie
En, niet onbelangrijk: de wachttijd voor een eerste consult bij de revalidatiearts en een eventueel behandeltraject binnen de pijnrevalidatie is momenteel kort: slechts enkele weken.
Met collegiale groet,
Matthijs Oosterhoff, Jitze Posthumus en Rita Schiphorst Preuper, Revalidatieartsen UMCG CvR Beatrixoord
Referenties
- Hassett AL, Williams DA Non-pharmacological treatment of chronic widespread musculoskeletal pain. Best Pract Res Clin Rheumatol. 2011 Apr;25(2):299-309
- Häuser W, Bernardy K, Arnold B, Offenbächer M, Schiltenwolf M. Efficacy of multicomponent treatment in fibromyalgia syndrome: a meta-analysis of randomized controlled clinical trials. Arthritis Rheum. 2009 Feb 15;61(2):216-24
- Kamper SJ, Apeldoorn AT, Chiarotto A, Smeets RJ, Ostelo RW, Guzman J, van Tulder MW. Multidisciplinary biopsychosocial rehabilitation for chronic low back pain: Cochrane systematic review and meta-analysis. BMJ. 2015 Feb 18;350:h444.
- Volker G, van Vree F, Wolterbeek R, van Gestel M, Smeets R, Köke A, Vlieland TV. Long-Term Outcomes of Multidisciplinary Rehabilitation for Chronic Musculoskeletal Pain. Musculoskeletal Care. 2017 Mar;15(1):59-68. Zorgstandaard Chronische Pijn – versie 03-2017