Nierkatheter

Een nierkatheter is een dun slangetje dat we via de huid in de nier plaatsen. Hierdoor loopt de urine direct uit de nier. De urine komt in een opvangzakje. Een nierkatheter heet ook wel een nefrostomiekatheter.

Nieren filteren afvalstoffen uit je bloed. Ze zorgen dat je genoeg water, zouten en andere belangrijke stoffen vasthoudt. Wat je niet nodig hebt, wordt urine. De urine stroomt via het nierbekken en de urineleiders naar de blaas.

Wanneer een nierkatheter?

Een nierkatheter kan nodig zijn:

  • Als de urineleider verstopt is. Bijvoorbeeld door een niersteen. Door zo'n verstopping kan de urine niet meer van de nier naar de blaas lopen. De urine blijft dan in de nier staan, waardoor de nier opzet. Dit doet pijn. Dan geven we je een nierkatheter, zodat de urine hierdoor naar buiten kan. Hierdoor gaat de pijn weg. Dit geeft tijd voor de juiste behandeling van verstopte urineleider.
  • Als er een vernauwing in de urineleider zit.
  • Na een operatie aan de urineleider. De urineleider moet dan eerst genezen.

Een nierkatheter kan tijdelijk of voor langere tijd zijn. Dit ligt aan de reden dat je een nierkatheter nodig hebt. Je merkt er niks van dat de urine door de nierkatheter naar buiten gaat. Aan het slangetje zit een opvangzakje voor de urine. Dit zakje kan je met bandjes vastmaken aan je bovenbeen. De zak heeft een klein klepje aan de onderkant, waardoor de urine er ook weer uit kan.

Eerste gesprek

De uroloog bespreekt met je waarom je de nierkatheter nodig hebt en hoe dat zal gaan.

De behandeling stap voor stap

  1. Volwassenen

    Je krijgt een afspraakbrief en informatie van ons. Hierin staat hoe je je op de behandeling of operatie voorbereidt.

    Kinderen

    Je krijgt een afspraakbrief en informatie van ons. Daarin staat hoe je je op de behandeling voorbereidt. Je leest bijvoorbeeld vanaf welke tijd je niet meer mag eten en drinken.

    Kinderen gaan tijdens deze behandeling altijd onder narcose. Je slaapt dan tijdens de operatie en merkt er niks van. Voor de operatie heb je daarom een afspraak met de anesthesioloog, de slaapdokter. In de afspraakbrief staat wanneer dat is. De anesthesioloog stelt vragen over je gezondheid en of je medicijnen gebruikt. En bespreekt met je of we de narcose geven via een infuus of een kapje.

  2. Voor deze behandeling ga naar het Interventiecentrum Urologie. Kinderen gaan naar het operatiecomplex.

    Kun je niet komen? Bel dan zo snel mogelijk. Het telefoonnummer staat in de brief en hieronder.

  3. Volwassenen

    Je gaat op je buik op de behandeltafel liggen. De uroloog bekijk eerst met een echo apparaat waar de nier ligt en waar de katheter het beste kan komen. Een nierkatheter plaatsen we via de flank in de nier, dus via de zijkant van de buik. De verpleegkundige maakt de plek waar we gaan prikken schoon. Je krijgt steriele doeken over je heen. De uroloog geeft je een plaatselijke verdoving met een naald. Dan prikt de uroloog met een dunne naald in de nier. Soms vraagt de uroloog je om je adem in te houden tijdens het aanprikken van de nier. Hierna vervangt de uroloog de naald voor de nierkatheter. De nierkatheter heeft een ballonnetje of krul aan het eind, hierdoor blijft het goed in de nier zitten.

    Kinderen

    De verpleegkundige brengt je naar de operatiekamer. 1 van je ouders/verzorgers mag met je mee. Je krijgt een operatiehemd aan. Je ouder/verzorger krijgt ook speciale kleding aan, zoals een overall, slofjes en een muts.

    Je krijgt een verdoving (narcose). Je hebt van te voren met de slaapdokter afgesproken of je de narcose-slaap krijgt via een prik of via een kapje. Toverpleisters zorgen dat je de narcose-prik niet voelt. Als je slaapt, gaat de arts aan het werk. De arts prikt eerst in de nier. En plaatst dan de nierkatheter in de nier.

    Röntgenopnames

    Tijdens het plaatsen van de nierkatheter maken we röntgenfoto's. Met röntgenopnames zien we de binnenkant van je lichaam. En zien we of de nierkatheter op de juiste plek zit. Om de nier goed te zien op de röntgenfoto's, spuiten we een contrastvloeistof in de nier. Dit kan een drukkend gevoel in je zij geven.

  4. De meeste mensen kunnen direct na het plaatsen van de nierkatheter weer naar huis. Je krijgt informatie mee over hoe je de katheter verzorgt.

    Kinderen

    Je wordt na de operatie wakker op de uitslaapkamer. Je ouder of verzorger is dan bij je. Als je alleen een nierkatheter krijgt dan mag je meestal dezelfde dag nog naar huis. Als je een nierkatheter krijgt vanwege een operatie dan blijf je meestal een paar nachtjes in het ziekenhuis slapen. Het is belangrijk dat je ouders/verzorgers weten hoe ze de nierkatheter doorspoelen als deze verstopt zit. Dit leggen we uit en oefenen we met jullie.

    De verpleegkundige meldt je aan bij een bedrijf dat materialen voor de verzorging van de nierkatheter levert. Je krijgt ook informatie over hoe je de materialen kan nabestellen.

  5. We verwisselen de katheter ongeveer elke 6 weken. Hiervoor krijg je afspraken in het ziekenhuis. Bij het Interventiecentrum Urologie. Het wisselen van de nierkatheter is makkelijker dan het plaatsen.

    Als je een nierkatheter met ballon hebt, moet je de ballon 1 keer per week controleren. Je krijgt hierover informatie mee.

  • Soms zit er na het plaatsen van de nierkatheter wat bloed in de urine. De urine is dan een beetje roze. Zo lang de urine goed naar buiten komt, is dit niet erg.

    Wanneer bellen?

    Bel ons als:

    • er 2 uur lang geen urine in de opvangzak komt
    • je pijn krijgt in je zij of onderrug (in de nierstreek)
    • je temperatuur hoger is dan 38,5 °C
    • de plek waar de nierkatheter je zij in gaat rood, pijnlijk en gezwollen is
    • er langs de plek waar de nierkatheter je huid in gaat, urine lekt
    • de hechting van de nierkatheter los is. In dit geval plak je de katheter goed vast zodat dat de katheter er niet uit valt. En bel je direct, ook 's nachts!
    • de nierkatheter eruit is gevallen. Bel direct, ook ’s nachts! De opening in je zij kun je afplakken met een steriel gaasje.

    Bel op werkdagen tussen 8.00 en 16.30 uur naar polikliniek Urologie, telefoonnummer (050) 361 21 67. Bel op andere dagen of tijden het algemene nummer van het UMCG (050) 361 61 61. Vraag n aar de uroloog die dienst heeft.

Bijwerkingen en risico's

Soms zit er na het plaatsen van de nierkatheter wat bloed in de urine. De urine is dan een beetje roze. Zo lang de urine goed naar buiten komt, is dit niet erg.

Wanneer bellen?

Bel ons als:

  • er 2 uur lang geen urine in de opvangzak komt
  • je pijn krijgt in je zij of onderrug (in de nierstreek)
  • je temperatuur hoger is dan 38,5 °C
  • de plek waar de nierkatheter je zij in gaat rood, pijnlijk en gezwollen is
  • er langs de plek waar de nierkatheter je huid in gaat, urine lekt
  • de hechting van de nierkatheter los is. In dit geval plak je de katheter goed vast zodat dat de katheter er niet uit valt. En bel je direct, ook 's nachts!
  • de nierkatheter eruit is gevallen. Bel direct, ook ’s nachts! De opening in je zij kun je afplakken met een steriel gaasje.

Bel op werkdagen tussen 8.00 en 16.30 uur naar polikliniek Urologie, telefoonnummer (050) 361 21 67. Bel op andere dagen of tijden het algemene nummer van het UMCG (050) 361 61 61. Vraag n aar de uroloog die dienst heeft.

Tips voor thuis

Het is belangrijk dat de urine goed door de katheter naar het opvangzakje kan lopen. Let daarom op deze dingen:

  • zorg dat de nierkatheter niet gedraaid of geknikt zit. En ook de slang naar het opvangzakje niet.
  • zorg dat het opvangzakje altijd lager hangt dan de nier. Bij het lopen, zitten, en liggen. Dit betekent dat het zakje altijd naar beneden moet hangen, en bijvoorbeeld niet op je been moet liggen als je zit of ligt. Als je gaat slapen, kun je het zakje ophangen aan het bed met een ophangbeugel. Of langs het bed laten hangen, en op een krukje leggen dat lager is dan je matras.
  • zorg dat er geen spanning op de katheter staat
  • zorg dat je genoeg drinkt. Dan raakt de nierkatheter minder gauw verstopt.
  • de pleister van de nierkatheter moet 1 keer per week worden gewisseld. Je kan hier zelf niet goed bij. Een naaste of de thuiszorg kan je hierbij helpen.

Activiteiten met een nierkatheter

Met een nierkatheter kun je de meeste dingen doen die je gewend bent. Zwemmen en inspannende sporten raden we af.

Veiligheid van de behandeling

Een röntgenapparaat werkt met röntgenstraling. Straling kan slecht voor de gezondheid zijn, maar alleen bij heel veel straling. Tijdens dit onderzoek gebruiken we heel weinig straling. We maken we alleen röntgenfoto’s als dat echt nodig is.

  • Iemand die ziek is, is extra vatbaar voor infecties. Het is daarom belangrijk dat patiënten goed beschermd worden tegen ziektekiemen. In het UMCG zetten we elke dag alles op alles om infecties te voorkomen. 

Infecties voorkomen

Iemand die ziek is, is extra vatbaar voor infecties. Het is daarom belangrijk dat patiënten goed beschermd worden tegen ziektekiemen. In het UMCG zetten we elke dag alles op alles om infecties te voorkomen. 

Zorg voor balans in je dagelijks leven

De keuzes die je maakt in je dagelijks leven hebben invloed op je gezondheid en je gevoel van welbevinden. Als je gezond bent maar ook als je ziek bent of aan het herstellen bent. Bekijk wat je zelf kunt doen op het gebied van leefstijl.

Heb je nog vragen?

Je kunt de polikliniek Urologie bellen van maandag tot en met vrijdag, tussen 8.00 en 16.30 uur.

Heeft deze informatie je geholpen?