Een aandoening aan de hypofyse wordt vaak pas laat ontdekt. Dit komt doordat het zo weinig voorkomt en de klachten meestal heel geleidelijk ontstaan en moeilijk te herkennen zijn. Er kan bijvoorbeeld een te veel aan een bepaald hormoon zijn wat klachten geeft, of juist te weinig (hypofyse deficiëntie). Een goedaardige hypofysetumor heet ook wel een adenoom.
Wat is de hypofyse?
De hypofyse is een klier onderaan de hersenen, ongeveer zo groot als een bruine boon. Dit kleine orgaan heeft een belangrijke rol bij de groei en ontwikkeling, de stofwisseling en de voortplanting. De hypofyse maakt verschillende hormonen:
- thyroidstimulerend hormoon (TSH)
- adrenocorticotroop hormoon (ACTH)
- groeihormoon (GH)
- luteïniserend hormoon (LH)
- follikelstimulerend hormoon (FSH)
- prolactine (PRL)
- antidiuretisch hormoon (ADH)
- oxytocine
Deze hormonen gaan via het bloed door het hele lichaam. Ze zorgen ervoor dat organen zoals de schildklier, de bijnieren en de geslachtsklieren goed werken. Zo regelt de hypofyse allerlei belangrijke processen in ons lichaam.
Soorten hypofysetumoren
Er zijn 2 soorten hypofysetumoren: niet-functionerende en functionerende.
Niet-functionerende hypofysetumoren
Dit zijn tumoren die geen hormonen maken. Ongeveer een derde van de hypofysetumoren maakt geen hormonen. Zo’n tumor heet een niet-functionerende hypofysetumor. Een vorm daarvan is het Chiasmasyndroom.
Functionerende hypofysetumoren
Ongeveer twee derde van de hypofysetumoren maakt hormonen, maar dan weer te veel. Zo’n tumor heet een functionerende hypofysetumor. Deze soort kan verschillende hormonen maken:
- een hypofysetumor die te veel groeihormoon maakt, kan de ziekte acromegalie veroorzaken
- een hypofysetumor die te veel van het hormoon ATCH maakt, kan leiden tot de ziekte van Cushing
- een hypofysetumor die te veel van het hormoon prolactine maakt, noemen we een prolactinoom
Erfelijkheid en hypofysetumoren
Een hypofysetumor kan erfelijk zijn, maar dit komt heel weinig voor. Als we vermoeden dat erfelijkheid een rol kan spelen, kunnen we bloedonderzoek doen.