Hypofysetumor

Contentverzamelaar

Een tumor in de hypofyse is bijna altijd goedaardig. Als een hypofysetumor groeit en op de weefsels er omheen drukt of de aanmaak van hormonen verstoort, kan dit zorgen voor klachten en ziektes.

Een aandoening aan de hypofyse wordt vaak pas laat ontdekt. Dit komt doordat het zo weinig voorkomt en de klachten meestal heel geleidelijk ontstaan en moeilijk te herkennen zijn. Er kan bijvoorbeeld een te veel aan een bepaald hormoon zijn wat klachten geeft, of juist te weinig (hypofyse deficiëntie). Een goedaardige hypofysetumor heet ook wel een adenoom.

Wat is de hypofyse?

De hypofyse is een klier onderaan de hersenen, ongeveer zo groot als een bruine boon. Dit kleine orgaan heeft een belangrijke rol bij de groei en ontwikkeling, de stofwisseling en de voortplanting. De hypofyse maakt verschillende hormonen:

thyroidstimulerend hormoon (TSH)
adrenocorticotroop hormoon (ACTH)
groeihormoon (GH)
luteïniserend hormoon (LH)
follikelstimulerend hormoon (FSH)
prolactine (PRL)
antidiuretisch hormoon (ADH)
oxytocine

Deze hormonen gaan via het bloed door het hele lichaam. Ze zorgen ervoor dat organen zoals de schildklier, de bijnieren en de geslachtsklieren goed werken. Zo regelt de hypofyse allerlei belangrijke processen in ons lichaam.

Soorten hypofysetumoren

Er zijn 2 soorten hypofysetumoren: niet-functionerende en functionerende.

Niet-functionerende hypofysetumoren

Dit zijn tumoren die geen hormonen maken. Ongeveer een derde van de hypofysetumoren maakt geen hormonen. Zo’n tumor heet een niet-functionerende hypofysetumor. Een vorm daarvan is het Chiasmasyndroom.

Functionerende hypofysetumoren

Ongeveer twee derde van de hypofysetumoren maakt hormonen, maar dan weer te veel. Zo’n tumor heet een functionerende hypofysetumor. Deze soort kan verschillende hormonen maken:

een hypofysetumor die te veel groeihormoon maakt, kan de ziekte acromegalie veroorzaken
een hypofysetumor die te veel van het hormoon ATCH maakt, kan leiden tot de ziekte van Cushing
een hypofysetumor die te veel van het hormoon prolactine maakt, noemen we een prolactinoom

Erfelijkheid en hypofysetumoren

Een hypofysetumor kan erfelijk zijn, maar dit komt heel weinig voor. Als we vermoeden dat erfelijkheid een rol kan spelen, kunnen we bloedonderzoek doen.

Klachten en symptomen

Welke klachten of symptomen iemand heeft, hangt af van het soort hypofysetumor dat iemand heeft. En of er te veel hormonen worden aangemaakt of juist te weinig. Soms heeft iemand problemen met zien, door de druk van de tumor op de oogzenuw. Dat heet een chiasmasyndroom.

Ga bij klachten altijd voor de zekerheid naar de (huis)arts. Die kan je naar de onze polikliniek Interne Geneeskunde en Dermatologie of naar de afdeling Endocrinologie en Diabetes verwijzen als dat nodig is.
Oorzaken

Hoe een hypofysetumor ontstaat is niet duidelijk. De oorzaak van de klachten die iemand ervan kan krijgen heeft meestal te maken met een teveel of een tekort van een bepaald hormoon.
UMCG Expertisecentrum voor Hypofyseaandoeningen

Het UMCG is een expertisecentrum voor zeldzame aandoeningen aan de hypofyse bij volwassenen en kinderen. Een zeldzame aandoening is een ziekte die minder dan 1 op de 2.000 mensen heeft.

Het ministerie van VWS heeft het UMCG aangewezen als expert in deze zorg.

Klachten en symptomen

Welke klachten of symptomen iemand heeft, hangt af van het soort hypofysetumor dat iemand heeft. En of er te veel hormonen worden aangemaakt of juist te weinig. Soms heeft iemand problemen met zien, door de druk van de tumor op de oogzenuw. Dat heet een chiasmasyndroom.

Ga bij klachten altijd voor de zekerheid naar de (huis)arts. Die kan je naar de onze polikliniek Interne Geneeskunde en Dermatologie of naar de afdeling Endocrinologie en Diabetes verwijzen als dat nodig is.

Oorzaken

Hoe een hypofysetumor ontstaat is niet duidelijk. De oorzaak van de klachten die iemand ervan kan krijgen heeft meestal te maken met een teveel of een tekort van een bepaald hormoon.