Een genetisch paspoort is een DNA-analyse waarmee je inzicht krijgt in je erfelijk materiaal. Zo kun je er bijvoorbeeld achter komen of je een grotere kans hebt op bepaalde ziektes. De kans op IBD maar voor 5% erfelijk bepaald. Je kunt op basis van een genetisch paspoort dus niet goed voorspellen of je IBD krijgt. Bepaalde bijwerkingen van medicijnen zijn vaak voor een veel groter deel erfelijk bepaald.
Dat geldt ook voor bijwerkingen van medicijnen voor IBD. Zo zijn er voor de werking van het medicijn azathioprine veel genetische variaties bekend. Sommige mensen breken dit medicijn snel af, anderen juist minder snel. Ook zijn er groepen mensen die er snel minder witte bloedcellen of andere bijwerkingen van krijgen. Van veel andere medicijnen zijn ook dit soort erfelijke voorspellers bekend.
Als iemand de diagnose IBD krijgt, zouden we dus een genetisch profiel kunnen maken. Met zo’n profiel kunnen we bepalen welke medicijnen een grotere en welke juist een kleinere kans op bijwerkingen geven. Zo kan een genetisch paspoort dus helpen om te bepalen welke medicijnen het meest geschikt zijn voor je behandeling.
Een genetisch paspoort kan bijwerkingen niet helemaal voorkomen. Wel kunnen we nu al bij 1 op de 24 mensen van wie we een genetisch paspoort maken een bijwerking voorkomen. Bovendien kan zo’n paspoort ook voor andere medicijnen de kans op bijwerkingen voorspellen, bijvoorbeeld bij een hoge bloeddruk. Als die kans heel groot is, weten we dat we die medicijnen beter niet kunnen geven.
Om te voorkomen dat ze medicijnen voorschijven waar mensen niet tegen kunnen, maken grote ziekenhuizen in Amerika een genetisch paspoort. Dit gebeurt op de spoedeisende hulp of bij het eerste ziekenhuisbezoek. Dat zouden we als zorgverleners in Nederland ook graag willen. Ook al kun je niet alle bijwerkingen voorkomen; iedere bijwerking minder is mooi meegenomen!