We spraken over angst, pijn en het gedrag. Dat het gedrag van een patiënt wordt beïnvloed door angst en verwachtingen voor pijn, door dingen die nieuw en spannend zijn, maar ook door controle verlies. (Er gaat iets het lichaam uit of in) Dit gedrag is vaak geen keuze het overkomt de patiënt en komt vaak door een eerdere ervaring of door verwachtingen.
Het is zo belangrijk om eerst rustig te kunnen worden voordat je spreekt met de arts of verpleegkundige omdat je dan beter hoort wat er wordt gezegd. Er werd kortgeleden door een arts aan me verteld dat vaak maar 30% van een gesprek beklijft bij een patiënt.
Door eerst rustig contact te maken met de zorgverlener wordt dit vaak beter. Ook omstanders, partners, ouders, verzorgers hebben invloed om de patiënt rustig te maken. bedenk maar eens hoe het is als iedereen om je heen, heel angstig kijkt, dan neem je dit gevoel/gedrag ook over en andersom werkt het natuurlijk ook!
De taal die wordt gesproken is zo belangrijk om angst en pijn te beinvloeden. Woorden doen er toe; wat je hoort en ook wat je zelf zegt en denkt. In Nederland zijn we heel goed om te vertellen wat we niet meer willen. Voor onze hersenen is het fijner en beter om stapjes voorwaarts te zetten door te zeggen wat u wel wil. Praat naar uw doel toe. Dus in plaats van: ‘Ik wil geen buikpijn meer’, ‘Ik wil een rustiger buik’. We spraken over de mate waarin je het doel zegt. Want rustiger voelt vaak meer haalbaar dan rustig. Wanneer de zinnen die u zegt of denkt positiever zijn, helpt dit mee met het placebo effect in uw hoofd. En placebo betekent niet zoals veel mensen denken nep, het betekent de hersenen helpen mee. Positieve woorden zijn dus meer helpend. De zinnen zoals: ’We gaan deze behandeling proberen’, ‘Misschien helpt deze medicatie wel’ en ‘We kijken of het wat doet’ zijn allemaal zinnen die een ‘of niet’ reactie in het brein van de patiënt kunnen bewerkstelligen. Wanneer u of de hulpverlener de zin ombuigt naar: ‘We gaan kijken hoe goed deze behandeling werkt’ of bij u in uw eigen gedachte; ‘Ik ben benieuwd hoe goed dit aanslaat’ dan helpt uw brein mee met een nog betere werking. Er wordt niet gezegd dat het werkt, u bent benieuwd hoe goed het werkt. Dat dit werkt is door wetenschappelijk onderzoek inmiddels vaak bewezen en we zien de kleine veranderingen bij de mensen die het echt kunnen omdraaien.
Het is fijn voor het brein om een keuze ergens in te hebben. Een keuze geeft grip op de situatie. Uit de zaal kwam een voorbeeld dat er een behandeloptie aan een partner werd gedaan en dat er thuis daarna werd besproken: ‘Of we doen het niet.’ Deze keuze gaf ruimte.
Hersenen onthouden vaak vervelende zaken in een ziekenhuis of hele goede. Het is belangrijk voor verwerking en het tegengaan van traumatische ervaringen om een bezoek positief af te sluiten. Dit kan klein zijn. ‘Ik ben rustig blijven liggen’ of ‘Wat heb je mijn hand fijn vastgehouden’. Het gaat niet om grote cadeaus wat je nog wel eens op de kinderafdeling ziet. Het is wel bijzonder om in de evaluaties van ouders te lezen dat juist de leuke kleine dingen die nu mogen op sommige kinderafdelingen grote impact hebben. ‘Ik ging naar het ziekenhuis en mocht op de fiets naar de operatie kamer, dat was zo leuk!’
Mocht u angstig zijn voor medische handelingen, vraag dan aan de verpleging om afgeleid te worden. Dit kan door een praatje spreken over dingen zoals een vakantie een hobby. U kunt muziek luisteren indien nodig of afgeleid worden met de balansvogel of rustiger ademen. Laat u verrassen, de mensen die het aanbieden weten hoe goed het kan helpen om rustiger te worden. natuurlijk wordt u eerst goed voorgelicht wat er gaat gebeuren en daarna tijdens de handeling zelf zorgt iemand, of u zelf, dat uw focus ergens anders ligt.
De presentatie werd geëindigd met een paar mooie zinnen uit het boek “De jongen, de mol, de vos en het paard van Charlie Mackesy. U zult de strekking hiervan vast herkennen. Ik schrijf ze hierbij op.
‘Er gaat niets boven vriendelijkheid,’ zei het paard. ‘Stilletjes overstijgt dat alles.’
‘Om hulp vragen betekent niet dat je opgeeft,’ zei het paard. ‘Het betekent dat je weigert op te geven. ‘
‘Wanneer was jij op je allersterkst?’ vroeg de jongen? ‘Toen ik mijn zwakte durfde te laten zien.’
‘Wat is het moedigste dat je ooit hebt gezegd?’ vroeg de jongen. ‘Help,’ antwoordde het paard.
Elroly Groeneveld, verpleegkundige en therapeut medische hypnose bij de sociale pediatrie in het UMCG, oprichter en docent Skills4Comfort, eigenaar Hypnoord. [email protected] Een ontspannende oefening is te luisteren op skills4comfort.nl onder het kopje naslag vindt u 2 luister oefeningen.