Ventrikel septum defect (VSD) bij kinderen

Een ventrikel septum defect (VSD) is een aangeboren hartafwijking. Hierbij zit er een gaatje in het tussenschot (septum) tussen de 2 kamers van jouw hart.

Als er een gaatje in het tussenschot tussen de kamers zit, stroomt het bloed niet alleen van de linker kamer naar de grote lichaamsslagader (aorta). Maar het stroomt ook via dit gaatje van de linker naar de rechter kamer.

De druk in de linker harthelft is meestal hoger dan in de rechter harthelft. Bloed stroomt van een plaats met hoge druk naar een plaats met lage druk. Het bloed stroomt door het gaatje dus van links naar rechts. Dit noemen we een links-rechts shunt. Door deze links-rechts shunt stroomt het bloed dat door de longen ging nog een keer door de longen. Dit is erg zwaar voor het hart en de long(vaten).

Bij de meeste VSD’s is behandeling niet nodig. Meestal groeit het 'gaatje' in het 1e of 2e levensjaar vanzelf dicht. Als een VSD heel groot is, is behandeling vaak wel nodig.

Ventrikel Septum Defect

  • Het hart ligt in de borstholte tussen de 2 longen in. Het ligt iets meer aan de linkerkant van het borstbeen. Het hart van een kind is ongeveer 1 vuist groot.

  • Een gezond hart bestaat uit 4 holle ruimtes: de boezems en kamers. De kamers heten ook wel ventrikels. Bovenin zitten de linker (LA)- en rechterboezem (RA). Onderin de linker- en rechterventrikel. Door het hart lopen 2 grote slagaders: de aorta (AO) en de longslagader (PA).

  • Bij een Ventrikel Septum Defect (VSD) zit er een opening tussen de linker- en het rechterkamer, onderin het hart.

  • Het VSD is een van de meest voorkomende aangeboren hartafwijkingen. Elk jaar worden in Nederland ongeveer 600 kinderen geboren met een VSD. Soms komen we er pas achter dat je een VSD hebt als je al volwassen bent. Dit komt doordat kleine gaatjes weinig klachten geven.


  • De klachten hangen af van de grootte van het gaatje en van het drukverschil tussen de kamers. Als het een klein gaatje is, heb je vaak niet veel klachten. Maar we horen wel vaak een ruisje in het hart.

    Bij een groter VSD heb je meestal wel klachten. Vooral bij inspanning. Bijvoorbeeld bij een baby bij drinken. Meestal groei je ook minder goed en heb je vaker last van een infectie aan je luchtwegen.

    Mogelijk klachten bij een VSD:

    • kortademig zijn
    • moeite hebben met (grote) inspanningen
    • vermoeidheid
    • vocht vasthouden
    • hartkloppingen of hartritmestoornissen
    • een ontsteking aan de binnenzijde van het hart en de hartkleppen (endocarditis)

  • Een VSD ontstaat al voor de geboorte. De oorzaak is meestal niet bekend. Soms is het erfelijk, of komt het door het gebruik van medicijnen tijdens de zwangerschap. Ook komt het VSD vaak voor in combinatie met andere hartafwijkingen.


Hoe vaak komt het voor?

Het VSD is een van de meest voorkomende aangeboren hartafwijkingen. Elk jaar worden in Nederland ongeveer 600 kinderen geboren met een VSD. Soms komen we er pas achter dat je een VSD hebt als je al volwassen bent. Dit komt doordat kleine gaatjes weinig klachten geven.

Klachten en symptomen

De klachten hangen af van de grootte van het gaatje en van het drukverschil tussen de kamers. Als het een klein gaatje is, heb je vaak niet veel klachten. Maar we horen wel vaak een ruisje in het hart.

Bij een groter VSD heb je meestal wel klachten. Vooral bij inspanning. Bijvoorbeeld bij een baby bij drinken. Meestal groei je ook minder goed en heb je vaker last van een infectie aan je luchtwegen.

Mogelijk klachten bij een VSD:

  • kortademig zijn
  • moeite hebben met (grote) inspanningen
  • vermoeidheid
  • vocht vasthouden
  • hartkloppingen of hartritmestoornissen
  • een ontsteking aan de binnenzijde van het hart en de hartkleppen (endocarditis)

Oorzaken

Een VSD ontstaat al voor de geboorte. De oorzaak is meestal niet bekend. Soms is het erfelijk, of komt het door het gebruik van medicijnen tijdens de zwangerschap. Ook komt het VSD vaak voor in combinatie met andere hartafwijkingen.

Levensverwachting

Na het sluiten van het gat heb je met een VSD een normale levensverwachting. Je mag alles doen wat jouw leeftijdsgenoten ook doen. Met een gesloten VSD zijn meestal geen nieuwe operaties of andere ingrepen nodig.

UMCG Expertisecentrum voor Kinderen en Volwassenen met een Aangeboren Hartafwijkingen

Het UMCG is een expertisecentrum voor zeldzame aandoeningen op het gebied van aangeboren hartafwijkingen bij kinderen en volwassenen. Een zeldzame aandoening is een ziekte die minder dan 1 op de 2.000 mensen heeft.

Het ministerie van VWS heeft het UMCG aangewezen als expert in deze zorg.

Heb je nog vragen?

Kinderen en ouders van een (nog ongeboren) kind met een hartafwijking kunnen contact opnemen met het Beatrix Kinderziekenhuis.