Een mogelijke behandeling bij genderdysforie is een behandeling met mannelijke hormonen. Hormonen onderdrukken voor een deel de oorspronkelijke geslachtskenmerken, terwijl andere kenmerken zich juist ontwikkelen. Dit heet ook wel een genderbevestigende hormoonbehandeling.
Een behandeling met mannelijke hormonen is mogelijke behandeling bij genderdysforie. Het lichaam verandert door het gebruik het mannelijke hormoon testosteron. Testosteron zorgt voor het ontwikkelen van geslachtskenmerken van het wensgeslacht. De behandeling met testosteron is in principe levenslang.
Voordat we beginnen met een hormoonbehandeling heeft u eerst een gesprek met de gynaecoloog of de verpleegkundig specialist. U krijgt uitleg over de hormoonbehandeling, de mogelijke bijwerkingen en effecten. Lichamelijke veranderingen als groei van de clitoris en daling van de stem zijn namelijk niet terug te draaien.
We bespreken ook uw verwachtingen rond de verandering van uw lichaam. Met de behandeling is het mogelijk om zo dicht mogelijk bij het wensgeslacht te komen. Maar het wordt nooit helemaal hetzelfde als het lichaam van een cis-man. Het is daarom belangrijk een realistisch beeld te hebben van de behandeling.
We bekijken of u gezond genoeg bent om de hormoonbehandeling te starten. Daarvoor meten we uw bloeddruk, lengte en gewicht en nemen we wat bloed af.
Een hormoonbehandeling heeft altijd invloed op uw vruchtbaarheid. Daarom bespreken we aan het begin van een hormoonbehandeling uitgebreid een eventuele kinderwens en mogelijkheden.
Testosteron beschermt u niet tegen een zwangerschap. Als u niet zwanger wilt worden, is het belangrijk anticonceptie te gebruiken. Vragen hierover kunt u bespreken met uw behandelaar.
Het effect van een behandeling met testosteron is vaak al snel merkbaar. Hoe lang het duurt voor u verandering merkt, verschilt. Veranderingen zoals baardgroei, hebben wat meer tijd nodig. Menstruatie stopt vaak al in de eerste maanden van de behandeling, of wordt minder regelmatig. Hieronder ziet u de effecten van de hormoonbehandeling:
|
Vermannelijkend effect |
Start effect na |
Maximaal effect na |
|
Acne |
1 - 6 maanden |
1 - 2 jaar |
|
Baardgroei en lichaamsbeharing |
3 - 6 maanden |
3 - 5 jaar |
|
Hoofdhaar- en haarverlies |
> 12 maanden |
Variabel, genetisch bepaald |
|
Toegenomen spiermassa en -kracht |
6 -12 maanden |
2 - 5 jaar |
|
Veranderende vetverdeling |
3 - 6 maanden |
2 - 5 jaar |
|
Stoppen van menstruatie |
2 - 6 maanden |
|
|
Clitorisgroei |
3 - 6 maanden |
1 - 2 jaar |
|
Verandering vaginaal slijmvlies |
3 - 6 maanden |
1 - 2 jaar |
|
Daling van stemgeluid |
3 - 4 maanden |
1 - 2 jaar |
Bron: Hembree, et al. (2017)
Door de hormoonbehandeling met testosteron heeft u meer kans op trombose. Zeker als u al wat ouder bent, rookt, overgewicht heeft of aandoeningen van het vaatsysteem. Een gezonde leefstijl helpt om problemen te voorkomen. Beweeg regelmatig, stop met roken en probeer onder een BMI van 30 te blijven.
Een gezonde leefstijl is niet alleen belangrijk vanwege het risico op trombose. Het is ook van belang voor chirurgische geslachtsaanpassende ingrepen in de toekomst.
Tijdens de hormoonbehandeling is psychosociale begeleiding van het medisch maatschappelijk werk mogelijk. Het kan zijn dat deze begeleiding niet voldoende voor u is. We kunnen samen met u op zoek gaan naar behandeling buiten het Genderteam, bijvoorbeeld bij een psycholoog.
Het 1e jaar heeft u elke 3 maanden een afspraak. We bekijken of u last van bijwerkingen heeft. We doen bloedonderzoek en passen de behandeling met hormonen aan als dat nodig is.
Na het eerste jaar heeft u 1 keer in de 1 of 2 jaar nog een afspraak. Hoe vaak dat is, hangt af van hoe het emotioneel en lichamelijk met u gaat.
Als de hormoonbehandeling goed gaat, dan zijn na verloop van tijd operaties mogelijk:
U kunt het Genderteam bellen van maandag tot en met vrijdag, tussen 8.00 en 16.30 uur. U kunt ook een e-mail sturen.