Astma bij kinderen

Bij astma heb je soms moeite met ademhalen. Je adem kan gaan piepen, je kan hoesten of je wordt benauwd. Dit komt omdat je luchtwegen bij astma chronisch ontstoken zijn.

Als je ademt, gaat de lucht door je mond of neus naar de luchtpijp in je keel. De luchtpijp gaat naar je longen. Bij de longen splitst de luchtpijp zich op in 2 takken. Deze 2 takken heten de bronchiën. De bronchiën gaan de longen in. In de longen splitsen de bronchiën zich in steeds kleinere takjes. Dit zijn de bronchiolen. Aan het einde van de bronchiolen zitten de kleine longblaasjes. Als je inademt, komt de lucht helemaal bij deze longblaasjes. Je luchtpijp, bronchiën en de kleine bronchiolen in je longen zijn samen je luchtwegen. 

Wat is astma?

Bij astma zijn je luchtwegen chronisch ontstoken. Chronisch betekent dat het lang zo blijft en ook kan terugkomen. Hierdoor kan je astma-aanvallen krijgen. Bij zo'n aanval krijg je last van bijvoorbeeld piepen, hoesten of kortademig zijn. 

Een aanval komt omdat de luchtwegen geïrriteerd zijn door een prikkel. Zulke prikkels zijn bijvoorbeeld stof, deodorant, mistig of koud weer, huisdieren of sporten. Als de luchtwegen geïrriteerd zijn, trekken spiertjes rond de luchtwegen samen. Je kan het zien alsof ze verkrampen of schrikken. Doordat het slijmvlies in de luchtwegen geïrriteerd is, maakt het ook meer slijm. Hierdoor worden je luchtwegen nauwer. Wanneer je dan ademt, kan je gaan piepen, hoesten, of je krijgt moeite met ademen. 

Het wisselt hoe erg astma-aanvallen zijn. En hoe lang ze duren. Vaak begint een astma-aanval 's nachts. Maar het kan ook overdag beginnen. Een aanval kan beginnen met een droge keel, of een gevoel van druk op de borst. Hierna komen de andere klachten. Sommige aanvallen duren een paar dagen. 

Soorten astma

Er zijn verschillende vormen van astma:

  • allergisch astma: je krijgt klachten als je stoffen inademt waar je allergisch voor bent. Zoals huisstofmijt, stuifmeel of huisdieren
  • niet-allergisch astma: je krijgt klachten door prikkels waar je niet allergisch voor bent. Zoals het weer, rook, chloor of parfum. Als je deze prikkels inademt, word je benauwd
  • inspanningsastma: je wordt benauwd als je je inspant. Zoals bij sporten. Vooral als je te snel in beweging komt

Je kunt soms verschillende vormen van astma tegelijk hebben. Bij alle vormen van astma zijn de luchtwegen geprikkeld. Hierdoor komen de klachten die bij astma passen.

Waarom krijg je astma en hoe vaak komt het voor?

Astma ontstaat meestal op jonge leeftijd, maar je kunt het ook op latere leeftijd krijgen. Meestal zijn het kinderen tussen de 0 en 9 jaar die astma krijgen. Van elke 10 kinderen heeft ongeveer 1 kind astma. Astma is de meest voorkomende chronische ziekte bij kinderen. 

Het is niet duidelijk waarom de één wel astma krijgt en iemand anders niet. Soms groeien kinderen over hun astma heen, maar vaak is het een ziekte die je je hele leven houdt. Er kunnen wel periodes zijn dat je geen klachten hebt.  

Astma kan wel voorkomen in families. Als 1 of beide van je ouders astma heeft, dan is de kans 20-30% dat jij ook astma krijgt. Als je beide ouders geen astma hebben, dan is de kans ongeveer 8% dat jij astma krijgt. 

Waar heb je last van bij astma?

Bij astma kan je deze klachten krijgen:

  • piepende ademhaling, soms ook een brommend of zagend geluid
  • benauwdheid, kortademigheid. Dit komt dan meestal in een astma aanval. Het verschilt hoe lang een aanval duurt en hoe heftig ze zijn
  • hoesten
  • drukkend, beklemmend gevoel op de borst
  • ophoesten van (taai) slijm

Je kan ook andere klachten krijgen, zeker als de astma door een allergie komt. Zoals:

  • niezen
  • loopneus, verstopte neus,
  • jeukende, branderige en tranende ogen
  • eczeem, vooral bij jonge kinderen
  • vermoeidheid
  • concentratieproblemen

Klachten bij hele jonge kinderen

De klachten bij heel jonge kinderen kunnen anders zijn dan de 'standaard' astmaklachten. De belangrijkste klachten bij hele jonge kinderen zijn slijmvorming en een ‘zagende’ ademhaling. Maar soms hebben kleine kinderen met astma alleen lange hoestbuien en buikpijn. Daarom is het soms moeilijk om astma bij heel jonge kinderen te herkennen.

Verwijzen

Ga bij deze klachten altijd met je kind naar je huisarts. Jouw arts of specialist kan je naar het Beatrix Kinderziekenhuis verwijzen om uit te zoeken of de klachten passen bij astma. We onderzoeken of dat zo is en hoe we je het beste kunnen helpen.

Onderzoeken bij astma

Je krijgt een brief en informatie voor een afspraak. Tijdens de 1e afspraak hebben we het samen over je klachten en we doen een lichamelijk onderzoek.

Vaak doen we meer onderzoeken. Welke we doen, hangt af van je klachten. Mogelijke onderzoeken zijn:

  • longfunctiemeting: er zijn verschillende soorten longfunctieonderzoek. We leggen je uit wat we bij jou onderzoeken
  • allergietest: bij een allergietest doen we ook bloedonderzoek. Hiervoor moeten we wat bloed prikken. Vind je dit spannend? Dat mag je gewoon zeggen, we helpen je erbij en 1 van je ouders mag er bij zijn
  • röntgenfoto's van de longen

Voorbereiding

Het is goed om thuis al op te schrijven waar je last van hebt of waar jouw kind last van heeft. Ouders mogen mee naar de afspraak.

Soms moet je bepaalde dingen doen of laten voor een onderzoek. Dit staat dan in de brief die je krijgt voor dit onderzoek. In de brief staat ook wat je mee moet nemen als je voor het eerst een afspraak hebt.

Uitslag

Na de onderzoeken bespreken jouw arts en andere specialisten met elkaar de resultaten. Samen stellen ze een diagnose en maken ze, als dat nodig is, een behandelplan.

Voor de uitslagen van het bloedonderzoek bellen we jullie. Jullie hoeven daar niet speciaal voor naar het UMCG te komen.

  • Je kunt de uitslagen ook bekijken in mijnUMCG. Dit is jouw persoonlijke online patiëntendossier, waarin kun je je medische gegevens kunt bekijken. Je vindt daar ook de uitslagen van onderzoeken, informatie over je medicijnen, een overzicht van jouw afspraken en de brieven die je van ons hebt gekregen. 

    Heb je nog geen mijnUMCG? Maak snel een account aan.

  • Wil je weten wat een arts in een ander ziekenhuis denkt over jouw situatie? Of heb je een diagnose in een ander ziekenhuis gehad, en wil je dat het UMCG hier iets over zegt? Vraag dan een second opinion.

Mogelijke behandelingen bij astma

Als je astma hebt, gaan we kijken welke behandeling het beste bij je past. Het doel van de behandeling is ervoor te zorgen dat je met astma je dagelijkse activiteiten kan blijven doen. Zoals naar school gaan, sporten en buiten spelen. Meestal krijg je medicijnen. En bekijken we met jou van welke prikkels je benauwd wordt en hoe je deze prikkels kan verminderen of ontwijken.

Medicijnen

Meestal kunnen we astma goed behandelen met medicijnen. Er zijn verschillende soorten medicijnen:

  • Ontstekingsremmers: deze medicijnen onderdrukken de ontstekingen in de longen. Deze medicijnen kan je het hele jaar nodig hebben, of in bepaalde periodes van het jaar. Bijvoorbeeld in het voorjaar en de zomer. Het hangt af van hoe erg de astma is. Je neemt ze (in die periodes) elke dag in.
  • Luchtwegverwijders: dit zijn pufjes die kan je innemen als je benauwd bent. Bijvoorbeeld bij inspanning.

Welke medicijnen je krijgt, hangt af van jouw type astma. Je kan ook meerdere medicijnen krijgen. Als de medicijnen niet goed genoeg werken, onderzoeken we of andere medicijnen kunnen helpen.

We bespreken met jou ook leefregels bij astma:

  • hoe je het beste met astma kan omgaan
  • hoe je de prikkels uit de weg kan gaan waar je klachten van krijgt
  • hoe je de medicijnen kunt nemen. Je krijgt een medicijnwijzer. Hierin staat wanneer je welke medicijnen kunt nemen
  • hoe de medicijnen werken en of er bijwerkingen zijn

Moeilijk behandelbaar astma

In het Beatrix Kinderziekenhuis richten we ons op ‘moeilijk behandelbaar astma'. Dat is astma bij kinderen die niet goed met medicijnen te behandelen is. Soms doen we dan eerst extra onderzoeken. Zoals bijvoorbeeld bloedonderzoek, extra longfunctieonderzoeken of een bronchoscopie.

Soms nemen we je kort op in het ziekenhuis. Dan moet je een paar nachten in het Beatrix Kinderziekenhuis slapen. We bekijken dan met verschillende zorgverleners naar jouw klachten en en doen als het nodig is extra onderzoek. 

Als normale medicijnen niet helpen, zetten we soms nieuwe behandelingen in. Zoals behandelingen met injecties (biologicals). Hier zitten eiwitten in die ontstekingen remmen.

Behandelteam

Alle in astma gespecialiseerde zorgverleners zijn vanaf het begin bij jouw behandeling betrokken. Het behandelteam bestaat uit kinderlongartsen, kinderallergologen, kinderlongverpleegkundigen, kinderlongfunctie analisten, doktersassistenten, kinderfysiotherapeuten, kinderpsychologen, diëtisten en medisch maatschappelijk werkers. Samen komen zij tot de juiste diagnose en behandeling voor jou. Altijd in nauw overleg met jou, je huisarts en de verwijzende specialist. Door op deze manier samen te werken, bieden we jou de beste zorg.

Samen beslissen

Voordat een behandeling begint, krijg je altijd een gesprek. We vertellen welke mogelijkheden er zijn en dat we samen beslissen over de mogelijkheden. We bespreken de voor- en nadelen van een behandeling. Ook bekijken we met jou wat dit voor jou betekent. Samen komen we dan tot een beslissing, dit noemen we 'samen beslissen'. 

Heb je nog vragen?

Je kunt kinderlongziekten/kinderallergologie bellen van maandag tot en met vrijdag tussen 8.00 en 16.30 uur. Je kunt ook een mail sturen.

Heeft deze informatie je geholpen?