Ongeveer 5% van de patiënten die bestraling krijgen voor borstkanker, kunnen protonentherapie krijgen. Vooral patiënten die meer kans hebben op problemen met het hart door de bestraling, kunnen voordeel hebben bij een behandeling met protonentherapie.
De meeste patiënten met borstkanker worden bestraald met fotonen. Fotonen geven hun dosis af in en rond het te bestralen gebied (doelgebied). In sommige gevallen is het een nadeel dat die straling ook terechtkomt op het omliggende gezonde weefsel. Namelijk als:
In sommige van deze gevallen neemt het risico op een hartinfarct later in het leven toe met tenminste 2%. Dit geldt voor ongeveer 5% van de patiënten. Omdat protonen hun dosis nauwkeuriger afgeven, zorgt dat bij een deel van de borstkankerpatiënten voor minder schade aan het gezonde weefsel om de tumor heen.
Wordt u al in het UMCG behandeld? Dan onderzoeken we of protonentherapie een geschikte behandeling voor u is. Als dat zo is, bespreken we dit met u.
Als u nog geen patiënt in het UMCG bent, heeft u voor een behandeling met protonentherapie een verwijzing naar het UMCG Protonentherapiecentrum nodig van uw radiotherapeut-oncoloog. Die kan bij ons een planningsvergelijking aanvragen. Uw radiotherapeut-oncoloog zorgt dat wij de gegevens ontvangen die we nodig hebben voor het maken van een planningsvergelijking.
We bepalen met het Landelijke Indicatie Protocol Protonentherapie mammacarcinoom eerst of we een planningsvergelijking kunnen maken. Uit de planningsvergelijking wordt duidelijk of iemand protonentherapie bij borstkanker kan krijgen.
Voor het maken van de planningsvergelijking bekijken we het fotonenbestralingsplan en de CT-scan. Die zijn gemaakt zijn in het ziekenhuis waar u wordt behandeld. Met die gegevens maken we een protonenplan voor de bestraling van borstkanker. U hoeft hiervoor dus niet naar het UMCG te komen.
Het protonenplan vergelijken we met het fotonenplan. Zo kunnen we bepalen of u inderdaad minder kans heeft op een hartinfarct door de behandeling. Als de kans op hartschade minstens 2% lager is dan bij fotonenbestraling, is protonentherapie een mogelijkheid.
Meestal lukt het om de uitslag van de planningsvergelijking binnen 1 tot 2 dagen terug te koppelen naar uw radiotherapeut-oncoloog. Die bespreekt de uitslag van de planningsvergelijking met u. U krijgt daarna een afspraak voor een intakegesprek en de voorbereiding voor protonentherapie in het UMCG.
U krijgt na de verwijzing eerst een afspraak voor een intakegesprek. U gaat voor de intake naar de afdeling Radiotherapie in het UMCG. Het intakegesprek is met een radiotherapeut-oncoloog of physician assistent (PA). We bespreken samen wat de behandeling inhoudt en ook hoe vaak u bestraald moet worden. Dat kan tussen de 15 en 36 keer zijn.
We maken ook een CT-scan. Die is nodig om het behandelplan te maken.
We plaatsen ook lijnen en tatoeagepuntjes op de borst die we bestralen. Zo kunnen we elke keer precies dezelfde plek bestralen. De tatoeagepuntjes gaan niet meer weg, de lijnen wel.
U gaat voor de bestraling naar het UMCG Protonentherapiecentrum. Bekijk ook alvast de 360-graden video over protonentherapie bij het Protonentherapiecentrum. De bestralingen zijn op werkdagen, 4 of 5 keer per week.
Tijdens de behandeling heeft u elke week een afspraak met uw behandelend arts of PA op de afdeling Radiotherapie.
U gaat voor de behandeling naar een speciale ruimte. U krijgt eerst nog uitgebreid uitleg van de radiotherapeutisch laborant over de bestraling en hoe dat verloopt. Daarna gaat u in de juiste houding op de behandeltafel liggen. Probeer te ontspannen en zo stil mogelijk te liggen. We helpen u zo gemakkelijk mogelijk te liggen, in de juiste houding.
Ligt u goed en staat het bestralingsapparaat ingesteld, dan gaat het apparaat aan. U bent dan alleen in de bestralingsruimte, maar via camera’s houden we alles in de gaten. Het bestralingsapparaat stopt vanzelf als de behandeling klaar is.
De bestraling van de borst(wand) duurt 20 tot 25 minuten. Dit is de tijd die nodig is om goed in het bestralingapparaat te gaan liggen en de bestraling zelf.
2 weken na de laatste bestraling heeft u een afspraak voor controle op de afdeling Radiotherapie. De controles daarna zijn bij uw eigen behandelaar.
U krijgt voor de behandeling informatie van uw eigen radiotherapeut-oncoloog over de bijwerkingen van protonentherapie. Mogelijke bijwerkingen zijn tijdens en kort na de behandeling zijn:
U hoeft uw leefstijl niet aan te passen tijdens de bestralingen. Het is wel beter om niet in bad te gaan, te zwemmen of een sauna te bezoeken. Douchen kan wel.
Het kan zijn dat uw arts vraagt of u wilt meedoen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek.
Wij delen patiëntgegevens met de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). Ze gebruiken die gegevens voor wetenschappelijk onderzoek naar kanker en de behandeling ervan. Zij kunnen niet zien van wie die gegevens zijn. Meer informatie over het gebruik van die gegevens staat op de website van het Integraal Kankerinstituut Nederland. Lees ook hoe wij omgaan met uw gegevens.
Wilt u weten of u in aanmerking komt voor protonentherapie bij borstkanker? Dan kunt u ook een second opinion aanvragen in het UMCG. Bespreek met dit wel met uw behandelend radiotherapeut-oncoloog en uw ziektekostenverzekeraar.
De zorgverzekeraar vergoedt de kosten van uw verblijf vanuit uw basisverzekering. De reiskosten van en naar het UMCG worden ook vergoed. Het verblijf regelt u zelf. U kunt voor informatie daarover terecht bij de doktersassistent. Dit gesprek plannen we altijd na het intakegesprek bij de radiotherapeut-oncoloog.
Heeft u vragen over uw bestralingsbehandeling? Die kunt u stellen aan uw radiotherapeut-oncoloog of physician assistant. Bellen of mailen naar het UMCG Protonentherapiecentrum kan ook. Bellen kan van maandag tot en met vrijdag, tussen 8.15 en 12.00 uur en 13.15 en 16.00 uur.
