Methotrexaat bij een buitenbaarmoederlijke zwangerschap

MTX is een mogelijke behandeling bij een buitenbaarmoederlijke zwangerschap of een zwangerschap met onbekende locatie. Om de zwangerschap te stoppen krijgt u een behandeling met methothrexaat (MTX).

Het komt voor dat een zwangerschap buiten de baarmoeder zit. Dit noemen we een buitenbaarmoederlijke zwangerschap of een zwangerschap met onbekende locatie. Uit zo'n zwangerschap kan geen kindje geboren worden. De zwangerschap kan zelfs gevaarlijk zijn. Omdat het zwangerschapshormoon wel in uw bloed zit en niet voldoende daalt, krijgt u een behandeling met MTX. 

MTX is een vorm van chemotherapie. Het zorgt ervoor dat snelgroeiend zwangerschapsweefsel zoals de placenta afgebroken wordt. Op die manier ruimt het lichaam het weefsel zelf op. Een behandeling met MTX is minder ingrijpend dan een operatie.

Er zijn verschillende behandelingen mogelijk. Welke behandeling u krijgt, hangt af van de hoeveelheid zwangerschapshormoon in uw bloed.

  • 1 keer een injectie met MTX
  • een meerdaagse kuur van 4 injecties

Bij de meeste vrouwen werkt een behandeling met MTX goed. 

De behandeling stap voor stap

  1. U krijgt een brief met informatie van ons. Hierin staat hoe u zich op de behandeling voorbereidt. Voor deze behandeling is verder geen speciale voorbereiding nodig.

    Gebruik tijdens de behandeling in elk geval geen antibiotica, alcohol of NSAID’s zoals Brufen, Diclofenac en Naproxen. Deze medicijnen kunnen ervoor zorgen dat u meer last heeft van de bijwerkingen van MTX. Als u deze medicijnen toch nodig heeft, overleg dan met u behandelaar wat u het best kunt doen.

  2. Voor deze behandeling gaat u naar de afdeling Voortplantingsgeneeskunde.

  3. Uw behandelaar heeft van tevoren met u besproken welke behandeling u krijgt:

    • 1 keer een injectie met MTX
    • een meerdaagse kuur van 4 injecties

    Voor een éénmalige injectie komt u 1 keer naar het ziekenhuis. U krijgt op de afdeling een injectie met MTX in de bilspier. U kunt hierna weer naar huis.

    Een kuur met 4 injecties duurt een week. Op de afdeling krijgt u op dag 1 een injectie met MTX in de bilspier. U kunt hierna naar huis. U komt voor de volgende 3 injecties terug op dag 3, 5 en 7.

    U krijgt een recept mee voor 4 tabletten folinezuur 15mg. Dit haalt u bij uw apotheek. 24 uur na elke injectie MTX neemt u 1 tablet folinezuur. Dit is goed voor het herstel van uw lichaam.

  4. Na de behandeling laat u 1 keer per week bloed prikken bij de Prikpoli. Zo kunnen we zien of het zwangerschapshormoon in het bloed minder wordt. Dit blijven we doen tot het hormoon uit uw bloed is. We bellen u voor de uitslag. Dit doen we op dezelfde dag dat u bloed laat prikken of de dag daarna.

    U kunt de uitslagen ook in mijnUMCG bekijken.

  • MTX kan bijwerkingen hebben. U kunt 1 of meer van de volgende klachten krijgen:

    • Geen zin in eten, misselijk of overgeven. Eet kleine hapjes over de dag verdeeld.
    • Diarree. Meestal tijdens de eerste 24 - 48 uur. Dit gaat snel weer over.
    • Hoofdpijn.
    • Moeheid en slaperigheid. Dit is normaal, neem op tijd rust.
    • Jeukende huid. Gebruik wat crème zonder parfum en ga niet in de zon.
    • Geïrriteerde mond. Poets goed, zeker 3 keer per dag. Gebruik een zachte borstel. Als u toch ontstekingen of aften heeft, kunt u spoelen met chloorhexine 0,1% of Bocasan©. Dit kunt u kopen bij de drogist, Op de verpakking staat hoe u het moet gebruiken. 

    Ongeveer 3 van de 10 patiënten die behandeld worden met een eenmalige injectie methotrexaat heeft bijwerkingen. Bij een meerdaagse kuur is dit ongeveer 4 van de 10 van de patiënten. 

    Buikpijn

    Door de behandeling kunt u buikpijn krijgen. Dit begint vaak 6 tot 7 dagen na de start van de behandeling. Dit komt doordat de eileider waar de buitenbaarmoederlijke zwangerschap zit, opzwelt. De buikpijn gaat meestal binnen een paar dagen over. Neem paracetamol tegen de ergste pijn. Gebruik geen andere pijnstillers. Heeft u heel erg buikpijn of vertrouwt u het niet, bel ons dan.

    Bel ons ook als u bijwerkingen heeft die u niet vertrouwt, het bloedverlies nier minder wordt of als u plotseling heel erge buikpijn krijgt. U hoeft dus niet eerst uw huisarts te bellen.

    Voor spoed en in de avond en nacht kunt u ons bellen naar de telefooncentrale van het UMCG: (050) 361 61 61. Vraag naar de arts-assistent van de afdeling Verloskunde of Gynaecologie die dienst heeft.


Bijwerkingen en risico's

MTX kan bijwerkingen hebben. U kunt 1 of meer van de volgende klachten krijgen:

  • Geen zin in eten, misselijk of overgeven. Eet kleine hapjes over de dag verdeeld.
  • Diarree. Meestal tijdens de eerste 24 - 48 uur. Dit gaat snel weer over.
  • Hoofdpijn.
  • Moeheid en slaperigheid. Dit is normaal, neem op tijd rust.
  • Jeukende huid. Gebruik wat crème zonder parfum en ga niet in de zon.
  • Geïrriteerde mond. Poets goed, zeker 3 keer per dag. Gebruik een zachte borstel. Als u toch ontstekingen of aften heeft, kunt u spoelen met chloorhexine 0,1% of Bocasan©. Dit kunt u kopen bij de drogist, Op de verpakking staat hoe u het moet gebruiken. 

Ongeveer 3 van de 10 patiënten die behandeld worden met een eenmalige injectie methotrexaat heeft bijwerkingen. Bij een meerdaagse kuur is dit ongeveer 4 van de 10 van de patiënten. 

Buikpijn

Door de behandeling kunt u buikpijn krijgen. Dit begint vaak 6 tot 7 dagen na de start van de behandeling. Dit komt doordat de eileider waar de buitenbaarmoederlijke zwangerschap zit, opzwelt. De buikpijn gaat meestal binnen een paar dagen over. Neem paracetamol tegen de ergste pijn. Gebruik geen andere pijnstillers. Heeft u heel erg buikpijn of vertrouwt u het niet, bel ons dan.

Bel ons ook als u bijwerkingen heeft die u niet vertrouwt, het bloedverlies nier minder wordt of als u plotseling heel erge buikpijn krijgt. U hoeft dus niet eerst uw huisarts te bellen.

Voor spoed en in de avond en nacht kunt u ons bellen naar de telefooncentrale van het UMCG: (050) 361 61 61. Vraag naar de arts-assistent van de afdeling Verloskunde of Gynaecologie die dienst heeft.

Leefregels

Bij de behandelingen met MTX horen een paar leefregels:

  • Drink minstens 1,5 liter water of thee per dag. Dit is nodig zodat u goed plast en de MTX snel uit uw lichaam verdwijnt. 
  • Geen seks. De buitenbaarmoederlijke zwangerschap kan dan gaan bloeden.
  • Wordt niet zwanger binnen 3 maanden na de behandeling. MTX is een soort chemo en kan nog in de eicellen zitten. Dat kan tijdens een nieuwe zwangerschap de vrucht beschadigen. Gebruik daarom goed anticonceptie, zoals een condoom of de pil. Na 3 maanden is de MTX uit het lichaam en is een nieuwe zwangerschap geen probleem. 
  • Ga niet in de zon.

Heeft u nog vragen?

U kunt bellen naar de polikliniek van maandag tot en met vrijdag, tussen 8.00 en 16.30 uur. Voortplantingsgeneeskunde: (050) 361 30 32 Gynaecologie (050) 362 31 07