Het Universitair Centrum Psychiatrie heeft onderzocht welk effect de coronacrisis heeft op de gezondheidssituatie van haar patiënten.
Een crisissituatie als corona kan bij veel mensen leiden tot extra stress. Dagelijkse activiteiten zoals werk of studie zijn vaak veranderd of gestopt. Sociale contacten zijn soms minder geworden. Hierdoor kan iemand zich eenzaam voelen. Aan de andere kant brengt iemand nu misschien juist meer tijd door met het gezin of huisgenoten. Er zijn veel vragen, zoals 'hoe moet dit nu verder?' en 'hoe lang gaat dit nog duren?'. Mensen met psychische kwetsbaarheid kunnen daar extra veel last van hebben.
Het Universitair Centrum Psychiatrie (UCP) heeft haar patiënten gevraagd welk effect de coronacrisis heeft op de mentale gezondheid en leefstijl. Dit hebben we gevraagd om zo goed mogelijk de gevraagde zorg te kunnen blijven bieden.
Ongeveer 300 patiënten van het UCP hebben meegewerkt aan het onderzoek. In de maanden april, mei en juni 2020 zijn wekelijks en maandelijks online vragenlijsten voorgelegd. De maandelijkse vragenlijst is door zo’n 300 mensen ingevuld. De wekelijkse vragenlijst door 70 tot 200 deelnemers.
Een samenvatting van de uitkomsten van het onderzoek kunt u hier lezen. Dit gaat over de eerste drie wekelijkse vragenlijsten en de eerste twee maandelijkse vragenlijsten. De resultaten van alle vragen kunt u ook bekijken.
Tijdens de coronacrisis willen we de mensen blijven vragen hoe het met ze gaat. Dit zullen we dan alleen nog via de maandelijkse vragenlijst doen.
Gevraagd is naar de manieren waarop invulling wordt gegeven aan de dagelijkse bezigheden. De vragen van het UCP zijn gebaseerd op de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie en het Nationaal Psychotrauma Centrum:
Uit het onderzoek blijkt dat meer dan de helft van de mensen veel bezig is met ontspannende activiteiten. En met het aanhouden van een gezonde leefstijl en dagstructuur. Fysiek bezig zijn wordt door het grootste deel van de mensen als helpend ervaren.
Ook werd gevraagd welk advies iemand aan andere patiënten zou geven op het gebied van leefstijl. Hier werden als tips gegeven:
Activiteiten die vaak genoemd worden zijn wandelen, yoga, mindfulness, bezig zijn met spiritualiteit, puzzelen/sudoku’s maken, muziek maken, schrijven (poëzie of een dagboek), tekenen/schilderen, tuinieren, en klussen.
“ Het helpt mij om maximaal 1 keer per dag berichten over het coronavirus te bekijken en om zorgen hierover te delen met bijv. familie of vrienden. Verder vind ik het prettig om doelen te stellen (bijv. in sport) en deze na te streven.”
“Zoveel mogelijk doorgaan met alle normale bezigheden en structuur, maar ook op je strepen staan m.b.t. alle extra werkzaamheden die je nu op het bordje krijgt.”
“Achterstallige administratie doen thuis, klusjes in huis, grote schoonmaak/opruiming. Zo voelt het als een productieve dag en het geeft een voldaan gevoel dat oude klusjes en taken nu eindelijk gedaan zijn.”
“Communiceer duidelijk met anderen, waaraan je behoefte hebt in deze moeilijke corona situatie.”
“Ik ben werkloos, dus heb geen structuur. Maar ik probeer een dagritme te krijgen, elke dag om 8 uur opstaan en om 23 uur naar bed. Daarnaast zoek ik bezigheden zoals klussen, huishouden, fietsen of wandelen. Ik eet drie keer op een dag een maaltijd op de juiste tijden. Kook alle dagen, stel hiervoor een menu samen (ook al ben je alleen). Dus gewoon structuur aanbrengen in deze tijd. En zo weinig mogelijk het nieuws volgen op de dag, dan ben je niet de hele dag bezig met corona.”
“Als je de mogelijkheid hebt, de tijd en aandacht dan kan je overwegen om een huisdier te nemen. Een hond geeft veel structuur, beweging en buitenlucht. Maar vraagt ook veel verantwoordelijkheidsgevoel. Een kat is ook fijn.”
“Probeer om met de dag te leven en niet vooruit te kijken. Positiviteit is erg belangrijk. Zoek afleiding en doe dingen die je leuk vindt. Zelf ervaar ik veel kracht vanuit mijn geloof, bidden en de bijbel lezen. Daar word ik heel rustig van. .”
“Ga waar mogelijk de natuur in, naar buiten. Ook al ben je niet geïnteresseerd, probeer eens vogels te herkennen aan hun geluid. Dat kan ook in de stad, of zelfs op je balkon. Doordat je bezig bent met concentreren op de vogels wordt je hoofd leger/rustiger.”
“Mijn tip is: op tijd opstaan en in de ochtend een wandeling maken (denk aan half 8), het is dan lekker fris, de vogels fluiten veel en als je thuiskomt kun je lekker ontbijten. Dit maakt dat je direct je dag wat voelender start, meer in je lijf en minder in je hoofd.”
“Elke dag even eruit, ook al is het maar een blokje om of even naar de supermarkt. Sta stil bij wat je wel doet in plaats van wat niet lukt. Probeer in ieder geval minimaal 1x per dag een sociaal contact te hebben om isolement te voorkomen. Zoek voor jezelf uit wat je nodig hebt om stabiel te blijven, houd daaraan vast.”
“Probeer bezig te blijven met dingen die je echt interesseren: breien, handwerken, werken met hout of klei of metaal om iets moois te maken. Als het af is geeft het immers veel voldoening. Bovendien helpt het ook om "uit je hoofd" te komen. Het aanraken van het materiaal kun je voelen, het helpt je weer contact te maken met je lichaam door het voelbaar maken van lichamelijke sensaties.”
“Probeer relaxed te blijven, we hebben in de huidige periode geen tekort aan tijd. Gebruik dit in je voordeel door alles lekker rustig te benaderen zodat je niet te veel prikkels achter elkaar krijgt. Pak het rustig aan en gebruik deze tijd om je te vergroten met een nieuwe hobby of een nieuwe taal leren bijvoorbeeld. Met zijn allen komen we hier weer uit!”
“Probeer zoveel mogelijk met de dag te leven en niet te ver vooruit te kijken. Kijk naar de dingen waar je wel invloed op hebt en die een positieve invloed kunnen hebben op je stemming.”
“Houd alles wat je inmiddels geleerd hebt goed bij. Verstevig dit. Dit zal je zelfvertrouwen ten goede komen.”
“Zorg goed voor jezelf. Zoek afleiding, probeer zo min mogelijk te piekeren. Ga naar buiten in de natuur. Doe wat je een fijn gevoel geeft. Wees de beste verzorger van jezelf die je ooit gehad hebt.”
“Wat nog niet lukte, kun je opnieuw proberen. Zolang je probeert, is er hoop, want dan is er een kans dat het gaat lukken.”
“Let goed op je mentale gezondheid. Als je merkt dat het minder met je gaat, neem dan meteen contact op met je behandelaar en probeer samen een manier te vinden om zo veel mogelijk ‘normaliteit’ te behouden.”
Het is belangrijk om je te beseffen dat goed voor jezelf zorgen niet altijd lukt, en soms een hele opgave kan zijn, helemaal in deze tijden van stress en onzekerheid. Wees dus mild voor jezelf. Of zoals één van de deelnemers zegt:
“Heb je het zwaar? Realiseer je dat veel mensen het moeilijk hebben. Waarschijnlijk hoor je veel positieve verhalen van collega's en bekenden, en houden mensen die een beetje instorten zich juist redelijk stil daarover. Daardoor kan het lijken alsof jij de enige bent die het niet goed trekt, waardoor je aan jezelf gaat twijfelen. Maar je bent echt niet de enige die het niet trekt, en het is ook niets om je voor te schamen. Je bent niet alleen!”
Door de beperkende maatregelen rondom het coronavirus waren behandelingen bij de poliklinieken van het UCP een tijd lang niet mogelijk. In overleg met de patiënt zijn de behandelingen omgezet in een telefonische afspraak of via video bellen. Aangegeven wordt dat video bellen beter werkt dan gewoon bellen.
Online behandelen blijft nu nog nodig, maar persoonlijk contact gaat boven alles. Reactie deelnemer onderzoek:
“Probeer hulpverlening niet te bouwen op online platforms. Écht sociaal contact staat altijd boven aan.”
Bij het UCP zijn we druk bezig om weer meer gewone zorg op de poliklinieken mogelijk te maken. De veiligheid van de patiënten en medewerkers staat daarbij voorop. Daarom kijken we bijvoorbeeld naar slimme looproutes en plekken voor plexiglas. Maar nog niet alle afspraken gaan door zoals u gewend was. Uw behandelaar bespreekt met u wat mogelijk is. We zetten alles op alles om het risico op besmetting met het coronavirus zo klein mogelijk te maken voor patiënten, bezoekers en onze medewerkers. Dat gaat heel goed. Het UCP is veilig voor u als patiënt.
Gezonde keuzes kunnen uw gezondheid, ziekteproces en herstel na de behandeling beïnvloeden. Onze leefstijladviseur denkt met u mee en geeft u een advies op maat.
Wilt u meer weten over dit onderzoek? Neemt u dan contact op met prof. dr. Robert Schoevers.