Onderzoek naar medicijngebruik tijdens zwangerschap bij auto-immuunziekten

Infuus

Bij een auto-immuunziekte valt het afweersysteem lichaamseigen cellen aan en dit leidt tot ontstekingen. Voorbeelden van zo’n systeemziekte zijn:

  • De ziekte van Crohn, darmontsteking
  • Reumatoïde artritis, gewrichtsontsteking
  • SLE, systemische lupus erythematodes, ontstekingen in verschillende organen

Het is belangrijk dat deze ziekten worden behandeld. Ook tijdens de zwangerschap zijn medicijnen nodig. Er kunnen dan twee soorten medicijnen gebruikt worden: tumor necrose factor ofwel ‘TNF alfa remmers’, bv. certolizumab en ‘niet-TNFA alfa remmers’, bv. belimumab en vedolizumab.

Het onderzoek naar ‘niet-TNF alfa remmers’ door het Erasmus MC, CBG, LAREB en Eurocat

Hiervoor gebruikten we de EudraVigilance database.
Patiënten en artsen melden hier sinds 2001 bijwerkingen van medicijnen. We vroegen alle meldingen op uit de database van vrouwen die tijdens de zwangerschap ‘niet-TNF alfa remmers’ gebruikt hadden.
We keken of hun kinderen aangeboren afwijkingen hadden en vergeleken dit met de meldingen van de TNF alfa remmer certolizumab, die veilig is tijdens de zwangerschap.

Uitkomsten van het onderzoek

We vonden 1179 meldingen van certolizumab (controlegroep) en 851 meldingen van verschillende ‘niet-TNF alfa remmers’. Het risico op aangeboren aandoeningen was mogelijk verhoogd voor belimumab en vedolizumab. We keken of specifieke aandoeningen vaker voorkwamen. Toen vonden we dat drie moeders die vedolizumab hadden gebruikt tijdens de zwangerschap, een kind hadden gekregen waarbij de hersenbalk niet was aangelegd.

Conclusies

  • Het gebruik van ‘niet-TNF alfa remmers’ in de zwangerschap gaf geen grote risico’s op aangeboren afwijkingen
  • Voor belimumab leek het risico op aangeboren afwijkingen wel wat verhoogd. We denken dat dit niet zozeer komt door het gebruik van belimumab, maar meer door de onderliggende ziekte waarvoor de medicijnen werden gebruikt (SLE).
  • Voor vedolizumab was de kans op aangeboren afwijkingen mogelijk iets verhoogd, waarbij het vooral gaat om hersenbalkafwijkingen bij het kind. We kunnen niet bewijzen dat vedolizumab hier de oorzaak van is. Misschien komt dit door de onderliggende ziekte (ziekte van Crohn). Een andere mogelijkheid is dat de hersenbalkafwijkingen het gevolg zijn van een erfelijke ziekte.

Aanbevelingen

Om hier meer over te leren, raden wij aan dat dit verder wordt onderzocht in een grotere groep.

Auteurs: Ghalandari N, Crijns HJMJ, Bergman JEH, Dolhain RJEM, van Puijenbroek EP, Hazes JMW
​​​​​​​Titel: Reported congenital malformations after exposure to non-tumour necrosis factor inhibitor biologics: A retrospective comparative study in EudraVigilance
​​​​​​​Gepubliceerd in: Br J Clin Pharmacol 2022, Jul 27, online ahead of print
Link naar het hele artikel: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35894810