Een craniotomie is een operatie waarbij we een luikje in de schedel maken. Zo kunnen we bijvoorbeeld tumorweefsel weghalen. ‘Cranio’ is Latijn voor schedel.
We doen een craniotomie om weefsel weg te halen voor onderzoek en om zoveel mogelijk tumorweefsel weg te halen. Bijvoorbeeld als we weten dat iemand een glioom of meningioom heeft. Zo komt er minder druk op de hersenen en kunnen klachten als hoofdpijn of problemen met praten minder worden. Bij een glioom doen we de craniotomie ook om ervoor te zorgen dat een mogelijke behandeling na de operatie meer effect heeft.
We doen deze operatie ook wel bij vaatafwijkingen in de hersenen, zoals een hersenaneurysma. Dit is een ballonvormig bolling van de wand van een hersenslagader. Of arterio-veneuze malformatie (AVM): een misvorming in het bloedvatstelsel. Ook doen we soms een craniotomie bij bloedingen of bij hersenletsel door bijvoorbeeld een ongeluk.
Er zijn 2 soorten operaties: een 'craniotomie onder narcose' en een 'wakkere craniotomie', waarbij iemand een deel van de operatie wakker is. Meestal doen we de operatie onder volledige narcose.
We doen een wakkere craniotomie als we opereren in (de buurt van) centra voor taal, spraak of andere belangrijke functies.
De grens tussen gewoon weefsel en tumorweefsel is lastig te zien. Bij een operatie op een plek waar de taal, de spraak of andere belangrijke functies worden geregeld, moeten we heel precies werken. Als u wakker bent, kunnen we testen waar de grens tussen de tumor en gewoon weefsel zit.
Als een tumor dicht tegen een belangrijk hersendeel aanligt, doen we extra metingen om veilig te opereren. Dit heet neuromonitoring. Dit doen we soms als u de hele tijd onder narcose bent.
U krijgt een brief en informatie van ons. Hierin staat hoe u zich op de operatie voorbereidt.
Vóór de craniotomie heeft u een gesprek op de polikliniek over wat er precies gaat gebeuren, de risico’s en de narcose. Of uw ziekenhuis verwijst u naar het UMCG en u komt direct voor de craniotomie.
Als u een wakkere craniotomie krijgt, heeft u een paar weken vóór de operatie een afspraak met een neuropsycholoog. We onderzoeken dan bijvoorbeeld uw geheugen, emoties en gedrag. En we vertellen u meer over de operatie.
U gaat voor deze operatie naar de afdeling Neurochirurgie. U blijft ongeveer 3-5 dagen in het ziekenhuis.
Meestal moet u met het medicijn dexamethason beginnen, als u dat nog niet neemt. Dit is een vochtafdrijvend medicijn dat zorgt voor minder druk in de hersenen. U krijgt dan ook een medicijn dat uw maag beschermt.
Vanaf 24.00 uur op de dag vóór de operatie mag u niet meer eten en drinken.
Mogelijk krijgt u vroeg in de ochtend op de dag van de operatie een drankje met de stof aminolevulinezuur. Bepaalde tumorcellen zetten dit om in een fluorescerende stof, waardoor ze tijdens de operatie ‘oplichten’. Zo kunnen we beter zien waar de tumorcellen zitten. Als u deze stof heeft gehad, mag u 24 uur lang geen fel licht op uw huid hebben.
U doet uw operatiekleren en kousen tegen trombose aan. Trombose is een bloedpropje in een ader. U gaat onder narcose via een infuus in uw ader. U merkt dan niets van de operatie. Daarna scheren we het haar weg op de plek van de operatie. We geven beademing via een buis in de keel.
We snijden de huid open om bij de schedel te komen. Daarna boren we 1 gaatje in de schedel. Vandaaruit zagen we een 'luikje' dat we open klappen. We openen het harde hersenvlies en maken een kleine opening in de buitenste laag van de hersenen, de hersenschors. de plek waar de arts moet opereren is dan 'vrij'. ;
Als u een wakkere operatie heeft, maken we u op dit moment even wakker. We doen dan testen om te kijken waar de delen van uw hersenen zitten die de taal en spraak regelen. Dit doen we door u vragen te stellen. U voelt hier niets van. Deze testen duren maximaal 2 uur. Daarna krijgt u een roesje waardoor u niets van de rest van de operatie merkt.
We opereren u. Daarna sluiten we het hersenvlies. We plaatsen het stukje schedel terug, zetten het vast en hechten de huid. U krijgt een pleister of een verband op de wond. We halen de beademingsbuis weg.
De operatie duurt een paar uur.
U wordt na de operatie wakker op de intensive care of op de uitslaapkamer. Hier houden we uw bloeddruk, het zuurstofgehalte in uw bloed en uw hart in de gaten. U heeft een infuus voor vocht en een slangetje in uw urinebuis waarmee de urine wordt afgevoerd. Dit heet een katheter. Om uw hoofd heeft u een strak verband. Soms geven we een drain: een slangetje dat wondvocht afvoert. We doen neurologische controles. We controleren bijvoorbeeld of en wanneer u uw ogen opendoet, hoe u beweegt en hoe u praat.
Als alles goed gaat, gaat u naar de verpleegafdeling. Als u een drain heeft, halen we deze meestal de dag na de operatie weg. We verwisselen het verband elke dag. We controleren dan ook de wond. Als u pijn heeft of misselijk bent, krijgt u daar medicijnen voor. Als u weer kunt eten en drinken, halen we het infuus weg. Behalve als u nog een MRI-scan krijgt. Dan halen we het infuus weg na de scan.
U kunt voorzichtig gaan bewegen. We begeleiden u daarbij. Als dit goed gaat, halen we de urinekatheter weg. Als u een hoofdverband heeft, halen we dit na ongeveer 4 dagen weg.
Meestal mag u 2-5 dagen na de operatie naar huis. U hoort dit van uw arts. Soms gaat iemand eerst naar een revalidatiecentrum of een ziekenhuis in de buurt.
U moet het de eerste tijd rustig aan doen. En langzaam uw conditie opbouwen met wandelen en fietsen. 3 dagen nadat u thuis bent gekomen, mag u uw haar wassen met een pH-neutrale shampoo. Behalve als de wond dan nog vochtig is. Als de hechtingen eruit zijn, mag u weer een ‘gewone’ shampoo gebruiken. Bescherm de wond de eerste weken tegen zon en kou. We bellen u een paar dagen na de operatie om te vragen hoe het met u gaat.
We onderzoeken de afwijking en het weefsel dat weggehaald is in het laboratorium. De uitslag krijgt u 1-2 weken na het onderzoek, via de telefoon of tijdens een nieuwe afspraak.
Ongeveer 6 weken na de operatie heeft u een controleafspraak. We kijken dan onder andere hoe het gaat met de wond. En we doen neurologische controles. Hoe vaak, hoelang en bij wie u daarna onder controle blijft, hangt af van uw situatie.
Door de operatie kunnen problemen ontstaan. Dit noemen we complicaties. Mogelijke complicaties zijn:
Als u een bloeding of zwelling in de hersenen heeft, kunnen neurologische problemen ontstaan of erger worden. Bijvoorbeeld verlamming of epileptische aanvallen. Ook kunt u hoofdpijn krijgen, hier kunt u paracetamol voor nemen.
Bel uw (huis)arts bij:
U kunt 24 uur per dag bellen naar de verpleegafdeling Neurochirurgie op het telefoonnummer (050) 361 24 43.
Iemand die ziek is, is extra vatbaar voor infecties. Het is daarom belangrijk dat patiënten goed beschermd worden tegen ziektekiemen. In het UMCG zetten we elke dag alles op alles om infecties te voorkomen.
Door de operatie kunnen problemen ontstaan. Dit noemen we complicaties. Mogelijke complicaties zijn:
Als u een bloeding of zwelling in de hersenen heeft, kunnen neurologische problemen ontstaan of erger worden. Bijvoorbeeld verlamming of epileptische aanvallen. Ook kunt u hoofdpijn krijgen, hier kunt u paracetamol voor nemen.
Bel uw (huis)arts bij:
U kunt 24 uur per dag bellen naar de verpleegafdeling Neurochirurgie op het telefoonnummer (050) 361 24 43.
Iemand die ziek is, is extra vatbaar voor infecties. Het is daarom belangrijk dat patiënten goed beschermd worden tegen ziektekiemen. In het UMCG zetten we elke dag alles op alles om infecties te voorkomen.
U kunt Neurochirurgie bellen van maandag tot en met vrijdag, tussen 8.00 en 16.30 uur.
