Baarmoederkanker

Baarmoederkanker ontstaat in het slijmvlies of spierweefsel van de baarmoeder. Het komt vooral voor na de overgang, maar de ziekte kan ook voor de overgang ontstaan. Vaak zorgt ongewoon vaginaal bloedverlies of bloedverlies in de overgang ervoor dat het wordt ontdekt.

Wat is baarmoederkanker?

Baarmoederkanker ontstaat in het slijmvlies of in de spierlaag van de baarmoeder. De baarmoeder heeft de vorm en grootte van een omgekeerde peer. Het brede deel is het baarmoederlichaam. Het smalle onderste deel is de baarmoederhals.

Als cellen in het weefsel van het baarmoederlichaam ongecontroleerd gaan delen, kan er een kwaadaardige tumor ontstaan. Zo’n tumor noemen we baarmoederkanker.

Soorten baarmoederkanker

Endometriumcarcinoom

De binnenste slijmvlieslaag van de baarmoederholte heet het endometrium. Meestal begint baarmoederkanker in dit slijmvlies. Deze vorm van baarmoederkanker heet endometriumcarcinoom. Er is een agressieve en een minder agressieve vorm van endometriumcarcinoom.

Baarmoedersarcoom

Een andere vorm van baarmoederkanker is baarmoedersarcoom. Zo'n sarcoom ontstaat in het bind- of spierweefsel van de baarmoeder. Deze vorm van baarmoederkanker komt veel minder vaak voor.

Carcinosarcoom

Een carcinosarcoom is een combinatie van endometriumcarcinoom en een baarmoedersarcoom.

  • Elk jaar krijgen ruim 2000 vrouwen te horen dat ze baarmoederkanker hebben. Ongeveer 90-95% van hen heeft endometriumcarcinoom. De ziekte komt vooral voor bij vrouwen tussen 55-80 jaar. In Nederland is baarmoederkanker de meest voorkomende vorm van gynaecologische kanker.

  • Het is verstandig te letten op de volgende veranderingen:

    • na de overgang: vaginaal bloedverlies of bruinige afscheiding
    • voor de overgang: onregelmatig en bloedverlies tussen de menstruaties door
    • vrouwen met baarmoederkanker in een vergevorderd stadium kunnen last hebben van moeheid, vermagering en/of buikpijn en bloedverlies bij het plassen of andere plasklachten

    Ga bij deze klachten altijd voor de zekerheid naar uw (huis)arts. Die kan u verwijzen naar ons expertisecentrum als dat nodig is.

  • De oorzaak van baarmoederkanker is vaak onduidelijk. Wel weten artsen dat iemand meer kans op baarmoederkanker heeft als er langere tijd veel oestrogeen in het bloed zit. Oestrogeen is een hormoon. Het gehalte oestrogeen kan langere tijd hoger zijn doordat iemand:

    • vroeg begint met menstruatie en laat in de overgang komt, later dan de gemiddelde leeftijd van 52 jaar
    • geen kinderen heeft gekregen
    • overgewicht heeft
    • lange tijd oestrogenen (zonder progestagenen) gebruikt, bijvoorbeeld bij overgangsklachten
    • een tumor in de eierstokken heeft die oestrogeen aanmaakt
    • PCOS (polycysteus overarium syndroom) heeft
    • een aantal jaren het medicijn tamoxifen heeft gebruikt bij borstkanker.

    Erfelijke baarmoederkanker

    Bij 3 van de 100 vrouwen met baarmoederkanker is de oorzaak een erfelijke ziekte: het Lynch-syndroom. Vrouwen met het Lynch-syndroom hebben meer kans op het krijgen van baarmoederkanker. Ook hebben ze meer kans op het krijgen van darmkanker en een paar andere vormen van kanker. Komt erfelijke baarmoederkanker voor in uw familie? Bespreek dit dan met uw arts.

Hoe vaak komt het voor?

Elk jaar krijgen ruim 2000 vrouwen te horen dat ze baarmoederkanker hebben. Ongeveer 90-95% van hen heeft endometriumcarcinoom. De ziekte komt vooral voor bij vrouwen tussen 55-80 jaar. In Nederland is baarmoederkanker de meest voorkomende vorm van gynaecologische kanker.

Klachten en symptomen baarmoederkanker

Het is verstandig te letten op de volgende veranderingen:

  • na de overgang: vaginaal bloedverlies of bruinige afscheiding
  • voor de overgang: onregelmatig en bloedverlies tussen de menstruaties door
  • vrouwen met baarmoederkanker in een vergevorderd stadium kunnen last hebben van moeheid, vermagering en/of buikpijn en bloedverlies bij het plassen of andere plasklachten

Ga bij deze klachten altijd voor de zekerheid naar uw (huis)arts. Die kan u verwijzen naar ons expertisecentrum als dat nodig is.

Oorzaak baarmoederkanker

De oorzaak van baarmoederkanker is vaak onduidelijk. Wel weten artsen dat iemand meer kans op baarmoederkanker heeft als er langere tijd veel oestrogeen in het bloed zit. Oestrogeen is een hormoon. Het gehalte oestrogeen kan langere tijd hoger zijn doordat iemand:

  • vroeg begint met menstruatie en laat in de overgang komt, later dan de gemiddelde leeftijd van 52 jaar
  • geen kinderen heeft gekregen
  • overgewicht heeft
  • lange tijd oestrogenen (zonder progestagenen) gebruikt, bijvoorbeeld bij overgangsklachten
  • een tumor in de eierstokken heeft die oestrogeen aanmaakt
  • PCOS (polycysteus overarium syndroom) heeft
  • een aantal jaren het medicijn tamoxifen heeft gebruikt bij borstkanker.

Erfelijke baarmoederkanker

Bij 3 van de 100 vrouwen met baarmoederkanker is de oorzaak een erfelijke ziekte: het Lynch-syndroom. Vrouwen met het Lynch-syndroom hebben meer kans op het krijgen van baarmoederkanker. Ook hebben ze meer kans op het krijgen van darmkanker en een paar andere vormen van kanker. Komt erfelijke baarmoederkanker voor in uw familie? Bespreek dit dan met uw arts.

Levensverwachting

Het is moeilijk om iets algemeens te zeggen over of iemand met kanker beter kan worden. Of hoelang iemand nog leeft als beter worden niet meer kan. Dat hangt namelijk heel erg af van bijvoorbeeld welke soort kanker iemand heeft en of er uitzaaiingen zijn. Een arts kan hier wel meer over vertellen.

UMCG Expertisecentrum voor Gynaecologische tumoren

Het UMCG is een expertisecentrum voor zeldzame aandoeningen op het gebied van gynaecologische tumoren. En dan vooral voor tumoren in de baarmoederhals of baarmoedermond (cervix), de uitwendige geslachtsdelen van de vrouw (vulva), de eierstokken (ovaria) en de baarmoeder (endometrium). Een zeldzame aandoening is een ziekte die minder dan 1 op de 2.000 vrouwen heeft.

Het ministerie van VWS ​heeft het UMCG aangewezen als expert in deze zorg.

Heeft u nog vragen?

U kunt polikliniek Oncologie 2 bellen van maandag tot en met vrijdag, tussen 8.00 en 16.30 uur. U kunt ook een e-mail sturen.

Heeft deze informatie je geholpen?