| |
Doel: Vaststellen van S-100 waarde in het serum.
Vereiste klinische informatie: Standaardinformatie bij laboratoriumonderzoek (identificatie).
Beschrijving methodes: S-100 wordt bepaald met behulp van een sandwich immunoassay. Het eiwit wordt gebonden aan een �??catcher�?? antilichaam dat is verbonden aan een vaste fase. Een tweede monoklonaal antilichaam, gebonden aan een molecuul met chemoluminescerende eigenschappen, hecht ook aan het geïmmobiliseerde complex. De sterkte van de luminescentie is een maat voor de hoeveelheid gebonden S-100. De kalibrator die wordt gebruikt in de bepaling is bovine materiaal en bevat beide dimeren S-100 αβ en S-100 ββ.
Belasting voor de patiënt
Venapunctie.
Materiaalafname/Fixatie
Afname van bloed middels venapunctie. Scheiding van serum middels centrifugeren. Het gebruik van plasma wordt afgeraden. Indien het serum niet direct wordt gebruikt, is invriezen van materiaal aanbevolen. Aangeraden wordt het in bevroren toestand te verzenden.
De test is ook geschikt voor het meten van S-100B in liquor.
Mogelijke toepassingen:
De toepassingen van de S-100B bepaling liggen in:
- de vroege detectie van een recidief van de tumor;
- de voorspellende waarde van S-100B concentraties bij de diagnostiek;
- als hulpmiddel bij het vaststellen van resultaat van de behandeling van maligne melanoom.
Interpretatie: Het S-100B eiwit behoort tot een groep van 17 calciumbindende eiwitten De aanwezigheid van de 17 verschillende soorten vertoont een specifiek weefsel afhankelijk patroon. Het S-100B eiwit is een dimeer molecuul bestaande uit een combinatie van de α, αβ of ββ monomere vormen. Het molecuulgewicht van S-100B is 21 kD. De biologische functie van S-100 is gerelateerd aan de cellulaire respons op de Ca++ signaal-overdracht, waarbij op verschillende punten in de cascade invloed wordt uitgeoefend.
S-100B komt voor in gliale cellen (astrocyten, dendritische cellen), adipocyten en melanocyten. In de hersenen is de concentratie van S-100B veel hoger dan in ander weefsel.
Sensitiviteit/Specificiteit
Patiënten met maligne melanoom die zijn beperkt tot het oppervlak van de omgeving van de primaire tumor (stadium I/IIa), hebben geen andere S-100B waarden dan gezonde individuen. In 25-30% van de patiënten met een tumor waarbij ook lymfklieren zijn aangedaan, wordt een verhoogde concentratie S-100 in het bloed aangetroffen. In patiënten met op afstand gemetastaseerd maligne melanoom (stadium IV) wordt in 40-90% van de gevallen een verhoogde spiegel aangetroffen. Het verschil wordt vooral veroorzaakt door de patiënten met een actieve ziekte (stadium IVb).
De specificiteit is hoog indien wordt gekeken naar de tumorspecificiteit.
S-100B kan verhoogd zijn indien stimulatie van de dendritische cellen plaatsheeft.
Bij trauma's is het S-100B veelvuldig verhoogd en kan dan niet dienen als marker voor het melanoom.
Vergelijking andere methodes: S-100B kan niet worden gebruikt voor de diagnose van het maligne melanoom. Bij een histologisch bewezen diagnose van maligne melanoom is een verhoogd S-100B een aanwijzing voor een uitbreiding van de tumor buiten locale grenzen.
In de literatuur wordt ook een prognostische waarde voor LDH beschreven.
Referentiewaarden: De S-100 concentratie in serum is niet afhankelijk van leeftijd. Vrouwen hebben een hogere referentiewaarde dan mannen. Bij mannen loopt de 2,5-97,5 percentiel van 0,01-0,12 μg/l, terwijl bij vrouwen de range loopt van 0,01-0,15 μg/l. Een uitslag binnen het referentiegebied wil niet zeggen, dat er geen melanoom aanwezig is. In het stadium waarin het melanoom nog is gelokaliseerd (American Joint Committee Cancer (AJCC) stadium I/II), is het een uitzondering, dat de S-100B waarde is verhoogd. Een verhoogde S-100B waarde kan ook voorkomen bij afwezigheid van een maligne melanoom, zoals beschreven in de beperkingen.
Onderzoek naar S-100B concentraties in liquor liet een geringe stijging van de concentratie in relatie met leeftijd zien. De liquorwaarden zijn veel hoger dan in bloed (range 1,0-3,0 μg/l).
Tarief (excl. ordertarief): �?� 8,31
Literatuur:
Achtergrondinformatie
- Anderson RE, Hansson LO, Nilsson O, et al. High serum S-100B levels for trauma patients without head injuries. Neurosurgery 2001; 48: 1255-60
.
- Bonfrer JMG, Korse CM. Monitoring malignant melanoma with the S-100B tumour marker. Recent Results Cancer Res 2001; 158: 149-57
.
- Bonfrer JMG, Korse CM, Nieweg OE, et al. The luminescence immunoassay S-100: A sensitive test to measure circulating S-100B - Its prognostic value in malignant melanoma. Br J Cancer 1998; 77: 2210-4
.
- Hauschild A, Engel G, Brenner W, et al. S-100B protein in serum is a significant prognostic factor in metastatic melanoma. Oncology 1999; 56: 338-44
.
- Mårtenson ED, Hansson LO, Nilsson B, et al. Serum S-100B protein as a prognostic marker in malignant cutaneous melanoma. J Clin Oncol 2001; 19: 824-31
.
- Nakajima T, Watanabe S, Sato Y, et al. Immunohistochemical demonstration of S-100 protein in malignant melanoma and pigmented nevus, and its diagnostic application. Cancer 1982; 50: 912-8
.
|
|
