De pneumokokken sneltest op urine is behulpzaam voor het vaststellen van een acute respiratoire infectie met pneumokokken (Streptococcus pneumoniae), in het bijzonder voor community-acquired pneumonie (CAP), waarbij S. pneumoniae de belangrijkste bacteriële verwekker is. Volgens de Nederlandse richtlijn, dient de test uitgevoerd te worden bij alle patiënten die worden opgenomen met een ernstige CAP Op basis van een meta-analyse is de sensitiviteit in urine 74.0% (CrI, 66.6% tot 82.3%) en de specificiteit 97.2% (CrI, 92.7% to 99.8%). Een positieve antigeentest heeft een hoge positief voorspellende waarde voor een pneumokokken pneumonie en kan behulpzaam zijn in de besluitvorming voor het versmallen van de therapie (zie de richtlijn). Bij de interpretatie dient er rekening mee te worden gehouden dat de test na een doorgemaakte infectie nog vele weken positief kan blijven. Een negatieve test maakt een infectie door pneumokokken minder waarschijnlijk. Opgemerkt dient echter te worden dat zolang geen andere verwekker is gevonden, de richtlijn aangeeft om bij een ernstige pneumonie een pneumokok te blijven afdekken. Bij kinderen tot 6 jaar kan deze test vals positief zijn in urine i.v.m. frequent pneumokokken dragerschap in de bovenste luchtwegen en wordt afgeraden deze test aan te vragen. De test kan ook gebruikt worden het aantonen van pneumokokken antigeen in liquor. Het uitvoeren van de sneltest op liquor gaat uitsluitend op aangeven van de arts-microbioloog (afhankelijk van Gram-preparaat van de liquor en de kliniek). Bij het testen van liquor speelt een fout-positieve test door dragerschap geen rol.
Antigeentest
Spoed : i.o.m. arts-microbioloog. via: 050-3616161 vraag naar dienstdoende bacteriologie
Normaal : Maandag t/m vrijdag 07:30-16:30 uur. Weekend en feestdagen van 8:00-12:00 uur
Normaal : dagelijks
Normaal : Geautoriseerde uitslagen zijn in het UMCG zichtbaar onder Labuitslagen (EPD). Externe aanvragers ontvangen definitieve uitslagen digitaal of per post.
Normaal : 1 - 2 werkdagen
z.s.m. na afname verzenden volgens protocol zie Zenya document-nr 29464 (klik hier)
Koelkast (bij voorkeur z.s.m. naar laboratorium verzenden)
De betrouwbaarheid van het onderzoek kan nadelig beïnvloed worden wanneer monsters na > 2 dagen na afname op het laboratorium worden ontvangen. Afhankelijk van het soort materiaal kan worden besloten het onderzoek niet meer in te zetten.
Voor afname protocol zie Zenya document-nr 01296 (klik hier)
Klinische Bacteriologie
tel.: (050 36) 13589
UMC Groningen
Afdeling Medische Microbiologie
Sectie Klinische Bacteriologie (EB89),
MVC-gebouw (ingang 39), 1ste verdieping.
Hanzeplein 1
9713 GZ Groningen