Diagnostiek bij verdenking type 1 diabetes mellitus en LADA. En diagnostiek bij verdenking neurologische aandoeningen: stiff person
syndrome, limbische encefalitis, epilepsie, cerebellaire degeneratie (hoge
concentratie antistoffen tegen GAD in serum en liquor).
Bij diagnostiek voor diabetes wordt er een kwalitatieve uitslag gegeven (negatief, zwak positief, positief).
Bij een neurologische vraagstelling wordt er een kwantitatieve uitslag gegeven (in IU/ml).
ELISA
7 dagen per week, 24 uur per dag
1 keer per week
7 werkdagen
Geen bijzonderheden.
Geen bijzonderheden.
2 weken bij 4°C; enkele maanden bij -20°C.
Voor interne aanvragers (UMCG) geldt: GAD antistoffen voor diabetes diagnostiek kunnen aangevraagd worden via Epic: `Diabetes AS diagnostiek` (Bloed - Immunologie - Orgaanspecifieke autoantistoffen).
Bij de vervolgaanvraag `Verdenking DM1` worden eerst de GAD antistoffen bepaald. Indien de GAD antistoffen negatief of zwak positief zijn worden vervolgens de IA2 en ZnT8 antistoffen nog bepaald. Indien de GAD antistoffen positief zijn worden de IA2 en ZnT8 antistoffen NIET meer bepaald, aangezien 1 positieve uitslag voldoende is voor het stellen van de diagnose.
Bij de vervolgaanvraag `Diabetes screening bij risicogroepen` worden alleen GAD antistoffen + IA2 antistoffen bepaald (de ZnT8 antistoffen worden niet bepaald).
GAD antistoffen bij (verdenking op) neurologische aandoeningen kunnen aangevraagd worden via Epic: GAD AS (Stiff person syndrome) (Bloed - Immunologie - Autoantistoffen Neurologie of Liquor - Immunologie).
Mw. Dr. A.J.A. Lambeck
mw. Dr. C. Roozendaal
Dr. B.J. Kroesen
Mw. Dr. L.B. Bungener
Medische Immunologie
tel.: (050-36)14152 / 12374
UMCG Laboratorium Medische Immunologie, huispostcode EA41, Postbus 30.001, 9700 RB Groningen
Normaal : negatief
< 5 IU/ml negatief; 5-20 IU/ml zwak positief; > 20 IU/ml positief
Bron referentiewaarden: op te vragen bij het laboratorium.
Antistoffen tegen GAD worden bij 60-85% van de patienten met diabetes mellitus type 1 gevonden. Ruim 90% van de patiënten met diabetes mellitus type I is positief voor antistoffen tegen GAD en/of IA2. Bij gezonde personen is de prevalentie voor deze antistoffen < 1%.
Bij neurologische associatie zijn de GAD antistoffen vaak sterk positief in serum ( > 40.000 IU/ml), alsmede positief in liquor.
Per 01-07-2026 worden bij de aanvraag 'Verdenking DMT1' eerst alleen de GAD antistoffen bepaald (i.p.v. GAD + IA2 antistoffen). Indien de GAD antistoffen negatief of zwak positief zijn worden vervolgens de IA2 en ZnT8 antistoffen nog bepaald. Bepaling van de ZnT8 antistoffen wordt niet meer uitbesteed aan het RDGG, maar uitgevoerd door het Laboratorium Medische Immunologie van het UMCG.
Per 25-08-2023 worden Eilandjes van Langerhans antistoffen niet meer bepaald.
18-04-2016 Per 06-04-2016 wordt deze bepaling niet meer uitbesteed aan het Erasmus MC, maar uitgevoerd door het Laboratorium Medische Immunologie van het UMCG. De assay en referentiewaarden blijven hetzelfde.