| |
Doel: De hemoglobine concentratie van het bloed wordt bepaald bij verdenking op anemie of polyglobulie.
Vereiste klinische informatie: Standaard informatie bij aanvraag laboratorium onderzoek.
Beschrijving methodes: De hemoglobine concentratie wordt normaliter gemeten middels spectrofotometrie op geautomatiseerde analysers na hemolyse van de erytrocyten. De referentie methode is de methemoglobinecyanide methode waarbij het hemoglobine en zijn derivaten na oxidatie met cyanide reagens een stabiel methemoglobinecyanide product geeft. Dit product kan spectrofotometrisch worden gekwantificeerd. Nadeel is dat de reactie traag verloopt en cyanide zeer toxisch is. De huidige hematologie analysers gebruiken geen cyanide meer, maar andere reagentia (bv. sodium lauryl sulfaat) die snel reageren en een stabiel product met hemoglobine vormen.
Belasting voor de patiënt
Venapunctie.
Voorbereiding patiënt
Geen specifieke voorbereiding; afname kan op elk moment van de dag plaatsvinden.
Materiaalafname/Fixatie
Afname van EDTA bloed middels venapunctie. Het materiaal kan maximaal 5 dagen bij kamertemperatuur bewaard worden.
Stoorfactoren
Fout verhoogde Hb-concentraties kunnen optreden bij serumtroebelingen door hyperlipidemieën of macroglobulinen (ziekte van Waldenström). Fout verlaagde Hb-concentraties kunnen worden gevonden bij hoge sulf-Hb- en carboxyl-Hb-concentraties.
Mogelijke toepassingen:
- vermoeden op anemie of polyglobulie
- vermoeden op veranderingen in de waterhuishouding (dehydratie, hyperhydratie)
Interpretatie: Hemoglobine (Hb) is essentieel voor het zuurstoftransport en in mindere mate voor de buffering van bloed en CO2-transport. Hb is normaliter opgebouwd uit een tetrapeptide met 4 haemgroepen (molecuulgewicht = 64.500 D). De meest voorkomende vorm bij volwassenen is HbA0 dat bestaat uit α2 en 2β ketens (α2,β2); bij neonaten overheerst HbF (α2,β2). Per dag wordt ongeveer 1% Hb vervangen. Erytropoëtine speelt een hoofdrol bij de regulatie van de Hb-productie. Nodig voor de Hb-productie zijn vooral Fe, vitamine B12, foliumzuur, vitamine C, aminozuren en verder Co, Zn, Cu, vitamine B6 en pantotheenzuur.
De weefseloxygenatie wordt onvoldoende bij een Hb onder 6,2 mmol/l (Ht minder dan 0,30). De viscositeitstoename bij een Hb boven 11,0 mmol/l (Ht meer dan 0,55) belemmert eveneens de weefseloxygenatie.
Vroeger gebruikte men een behandelingsgerichte indeling naar ontstaan. Voor het stellen van de diagnose geeft men nu de voorkeur aan een morfologische indeling met een belangrijke rol voor het MCV en MCH, waarbij vervolgens ook gekeken wordt naar het aantal reticulocyten.
Microcytaire anemie (MCV �?� 80 fL)
- ijzergebrekanemie;
- ernstige anemie bij chronische ziekte;
- thalassemie;
- dysfunctie van de haemsynthese, zoals bij loodintoxicatie.
Normocytaire anemie (80l < MCV < 100 fL)
- chronische ziekte;
- maligniteiten;
- chronische nierziekten;
- endocriene hypofunctie;
- beenmergsuppressie door geneesmiddelen of toxinen;
- hematologische maligniteit/aplasie;
- beenmerginvasie;
- HUS.
Macrocytaire anemie (MCV �?� 100 fL)
- megaloblastaire anemie (vitamine B12- en foliumzuurtekort);
- chronische leverziektes;
- bij behandeling van maligniteiten met cytotoxische chemotherapeutica;
- aplastische anemie;
- hemolytische anemie (met reticulose);
- alcohol-abusis.
Een verhoogd Hb komt voor bij ernstige uitdroging en primaire of secundaire polycythaemia vera. Veranderingen in de Hb-concentratie gaan vaak samen met veranderingen in de erytrocytentelling en in de hematocriet.
Zie verder de toelichtingen bij Hemoglobinevarianten en Methemoglobine/Sulfhemoglobine. Als transfusiegrens wordt veelal 5,5 mmol/l gehanteerd
Vergelijking andere methodes: Zie verder de toelichtingen bij Hemoglobinevarianten en Methemoglobine/Sulfhemoglobine. Als transfusiegrens wordt veelal 5,5 mmol/l gehanteerd
Referentiewaarden: volwassenen:
- mannen: 8,5-11,0 mmol/l
- vrouwen: 7,5-10,0 mmol/l
- zwangeren: 6,8-8,7 (8,0) mmol/l
neonaten (0-14 dagen): 5,5 mmol/l
Tarief (excl. ordertarief): �?� 11,08
Literatuur:
Achtergrondinformatie
- Hoffmann JJML, et al. (eds). Hematologie. Utrecht: Bohn Stafleu Van Loghum, 1998: 55-56
.
- Huisjes HJ. Het Hb gehalte van het bloed in de zwangerschap. Ned Tijdschr Geneeskd 1985; 129: 1323-5
.
- Knottnerus JA, Delgado LR, Knipschild PG, et al. Hb gehalte, hematocriet en zwangerschapsuitkomst. Ned Tijdschr Geneeskd 1988; 132: 719-23
.
|
|
