Impact van verhuizen (RELOCARE)

Ouderen in verpleeghuizen moeten regelmatig verhuizen. Hoe ervaren zij en hun naasten die verhuizingen en hoe zou dat beter kunnen? Wetenschappers van het UNO-UMCG zijn in augustus 2020 samen met collega’s van de 5 andere academische netwerken ouderenzorg een grootschalig onderzoek gestart naar het onderwerp verhuizen in het verpleeghuis.

Aanleiding

Er is nog heel weinig kennis over het onderwerp ‘Verhuizen binnen de Verpleeghuiszorg’. Voor ouderen is het meestal heel ingrijpend om hun vertrouwde plek te verlaten.Deze problematiek wordt treffend in beeld gebracht in de documentaire 'Uitgewoond', waarin verschillende bewoners van een verzorgingshuis in Amsterdam gedurende een jaar zijn gevolgd. Dat verzorgingshuis moest sluiten omdat het niet meer aan de huidige richtlijnen voldeed. De bewoners moesten verplicht verhuizen.

Deze documentaire heeft in 2019 geleid tot Kamervragen. Het ministerie van VWS heeft de Samenwerkende Academische Netwerken Ouderenzorg (SANO) benaderd om onder leiding van Academische Werkplaats Ouderenzorg Limburg dit vraagstuk op te pakken. Drie promovendi doen elk onder begeleiding van twee academische netwerken onderzoek naar respectievelijk de gevolgen van verhuizingen, mogelijkheden om verhuisprocessen te verbeteren en verhuizingen naar innovatieve woonvormen.

Doel en aanpak onderzoek

De onderzoekers gaan op zoek naar belangrijke aandachtspunten voor verhuizingen. Daarvoor gaan ze onder meer in gesprek met verpleeghuisbewoners, naasten en andere betrokkenen. Het onderzoek moet concrete handvatten opleveren voor zorgorganisaties en beleidsmakers. Doel daarvan is om het verhuizen zo goed mogelijk in te richten en ouderen beter voor te bereiden op de verhuizing, onder meer door behoeften en wensen inzichtelijk te maken.

Deelstudies:

Interviewstudie om vanuit verschillende stakeholderperspectieven de impact van verhuizingen binnen het verpleeghuis op bewoners te onderzoeken;
Prevalentiestudie om via registratiedata te bepalen hoe vaak verhuizingen binnen het verpleeghuis voorkomen in Nederland;
Casestudies om via observaties inzicht te krijgen in de beleving en ervaren impact op bewoners bij verhuizingen binnen het verpleeghuis;
Gevolgenstudie om met kwantitatieve data gevolgen van verhuizingen binnen het verpleeghuis voor de gezondheid en het welzijn van bewoners te bepalen;
Responsieve evaluatie studie om met behulp van focusgroepen een grondig inzicht te krijgen in de ervaren positieve en negatieve gevolgen van verhuizingen binnen verpleeghuizen en om gezamenlijk advies of randvoorwaarden te ontwikkelen.

Uitvoering onderzoek

Het verhuisonderzoek 'RELOCARE' wordt uitgevoerd door wetenschappers van de zes academische netwerken ouderenzorg in Nederland, verenigd in SANO (Samenwerkende Academische Netwerken Ouderenzorg). Vanuit het UNO-UMCG is Miranda Schreuder betrokken bij het onderzoek. Zij promoveerde in maart 2026 op onderzoek over de impact van verhuizen.