Het UMCG behandelt sinds kort patiënten met een neuro-endocriene tumor met een hoge dosis radioactiviteit, die de tumorcellen van binnenuit bestraalt. Patiënten uit Noord-Nederland hoeven hierdoor niet langer ver te reizen voor deze behandeling.
Voor patiënten met een neuro-endocriene tumor biedt het UMCG verschillende behandelingen. De behandeling met radioactiviteit is nieuw voor het UMCG. Walter Noordzij, als nucleair geneeskundige onderdeel van het behandelteam voor deze patiënten, vertelt over de meerwaarde van deze behandeling en hoe het gelukt is om deze naar het UMCG te halen.
Noordzij: ‘Ieder mens heeft neuro-endocriene cellen in het lichaam. Deze zorgen onder andere voor de aanmaak van hormonen die belangrijk zijn voor allerlei lichaamsprocessen. Zoals de spijsvertering, stofwisseling en afweer. Als deze cellen te snel groeien, kan er een ophoping van deze cellen ontstaan: een neuro-endocriene tumor (NET). Deze kunnen overal in het lichaam voorkomen, maar zitten meestal in het maag-darmkanaal, de alvleesklier en de longen.
De ziekte is zeldzaam: het UMCG heeft een expertisecentrum voor neuro-endocriene tumoren en ziet ongeveer 100 nieuwe patiënten per jaar.’
‘De behandeling verschilt per patiënt. Naast mogelijkheden als een operatie, chemotherapie en medicijnen om de groei van de tumor te remmen, is er ook een behandeling waarbij een hoge dosis radioactiviteit gebruikt wordt. De stof met straling hecht zich aan de tumorcellen en bestraalt ze van binnenuit.’
‘De behandeling met radioactiviteit is jaren geleden in het Erasmus MC in Rotterdam ontwikkeld. Zij behandelen hier meerdere patiënten per dag mee. Patiënten uit het UMCG reisden tot nu toe vaak naar Rotterdam als zij deze behandeling nodig hadden. Dat is een flinke opgave. Patiënten hebben vaak klachten waardoor zij niet makkelijk ver kunnen reizen, zoals buikpijn en diarree. Daarom hebben we erin geïnvesteerd om deze behandeling voortaan zelf te kunnen doen.’
‘Patiënten krijgen om de drie maanden een behandeling, zes in totaal. In totaal duurt de behandeling ongeveer vier uur. Dat het zo lang duurt, is nodig omdat de behandeling in twee stappen gaat. Eerst moeten de nieren beschermd worden tegen de radioactiviteit. Nieren hebben namelijk de neiging om de radioactieve stof op te nemen vanuit urine, terug de bloedbaan in. Daarom krijgen patiënten eerst een infuus met aminozuren. Die zorgen ervoor dat de overtollige radioactiviteit - die niet naar de tumoren gaat - snel de nieren passeert en het lichaam via de urine verlaten.
Vervolgens wordt de radioactieve stof toegediend. Via de bloedbaan komt het in de tumorcellen terecht, waar het de cel van binnenuit bestraalt.’
‘We hebben bij onze collega’s in Rotterdam gekeken hoe zij het product maken. Vervolgens hebben we op diverse fronten geïnvesteerd om dit mogelijk te maken. Zo heb je een vergunning nodig om dit te mogen doen, omdat er een hoge dosis radioactiviteit wordt gebruikt. Er is speciale apparatuur aangeschaft die nodig is voor deze behandeling en we hebben collega’s geschoold en procedures opgezet. Collega’s van allerlei afdelingen zijn getrokken: van de apotheek, radiologie en radiochemie tot nucleaire geneeskunde, endocrinologie en medische oncologie. Dat vereist veel afstemming en goede samenwerking.’
‘Neuro-endocriene tumoren groeien langzaam. Hierdoor hebben patiënten vaak een goede kans op overleving. Onderzoek heeft aangetoond dat deze behandeling met radioactieve stoffen werkt: patiënten die het krijgen, leven langer. Zonder radioactiviteit kun je groei van de tumor in beperkte mate remmen, met radioactiviteit kun je de groei van de cellen nog verder afremmen en zelfs in omvang laten afnemen. Hierdoor leven mensen niet alleen langer, maar verbetert ook hun kwaliteit van leven.’
