Gebruik medische gegevens en lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek

Onderzoekers gebruiken gegevens en lichaamsmateriaal om meer te weten te komen over het ontstaan, het voorkomen en het behandelen van ziekten. We gebruiken het om de zorg van patiënten in de toekomst te verbeteren. Bijna alle kennis over gezondheid en ziekten krijgen we door wetenschappelijk onderzoek. Dit is vaak alleen mogelijk door gegevens en lichaamsmateriaal van meerdere personen met dezelfde ziekte te onderzoeken en te vergelijken met andere ziekten. Of te vergelijken met gegevens en lichaamsmateriaal van gezonde mensen. Het is daarom belangrijk dat we gegevens en lichaamsmateriaal van meerdere mensen mogen opslaan en gebruiken voor wetenschappelijk onderzoek, nu en in de toekomst.

Deze medische gegevens en lichaamsmaterialen gebruiken we voor een al bekend en goedgekeurd wetenschappelijk onderzoek. Of slaan we op in biobanken of databanken. In zo'n biobank of databank zitten lichaamsmaterialen en/of gegevens van meerdere personen. Hiermee kunnen onderzoekers in de toekomst wetenschappelijk onderzoek doen. Een biobank of databank heeft een breed doel, zoals onderzoek naar kanker, longziekten, hartziekten of transplantaties. Op het moment van verzamelen is nog niet bekend voor welk specifiek wetenschappelijk onderzoek het lichaamsmateriaal of de gegevens gebruikt gaan worden.

Het UMCG houdt zich bij het verzamelen, bewaren en gebruik van gegevens en lichaamsmateriaal aan de wet- en regelgeving. Zoals de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO), de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en aan de regels van de 'Gedragscode Gezondheidsonderzoek’. De 'Gedragscode Gezondheidsonderzoek’ zijn afspraken tussen artsen, onderzoekers en patiëntenverenigingen over de verdere invulling van bestaande wetten en regels. De belangrijkste regels zijn:

• Het onderzoek moet nuttig zijn voor verbeteren van kennis over gezondheid en ziekte
• Wij gebruiken niet meer gegevens en lichaamsmateriaal voor onderzoek dan nodig is
• Uw privacy wordt beschermd

Uw medische gegevens en lichaamsmateriaal krijgen een code. De combinatie van de code met uw persoonlijke gegevens, zoals uw naam en adres, bewaren wij op een beveiligde plek in het UMCG. Onderzoekers krijgen uw medische gegevens en lichaamsmateriaal gecodeerd en als het mogelijk is anoniem. Dat betekent dat onderzoekers niet weten dat de medische gegevens en het lichaamsmateriaal van u zijn. Meer informatie over hoe we omgaan met uw privacy staat in het UMCG Privacy statement.

De resultaten van het wetenschappelijk onderzoek waarvoor wij uw medische gegevens en lichaamsmateriaal gebruiken, worden meestal niet met u persoonlijk gedeeld.

Onderzoekers van het UMCG doen wetenschappelijk onderzoek met uw medische gegevens en lichaamsmateriaal. Soms gebeurt dit in samenwerking met onderzoekers van andere (buitenlandse) kennisinstellingen of bedrijven. Dit kan gebeuren als een instelling of bedrijf bijvoorbeeld nieuwe diagnostische tests of behandelingen ontwikkelt. Of omdat ze over specifieke kennis of apparatuur beschikken.

We maken dan een nieuw contract waarin staat wat een andere organisatie wel en niet mag doen met uw medische gegevens en lichaamsmateriaal. Voor elk onderzoek doen we dit opnieuw. Hiermee zorgen we er onder andere voor dat uw privacy beschermd blijft.

Soms worden medische gegevens en lichaamsmateriaal buiten de Europese Unie gedeeld. Het UMCG neemt dan passende maatregelen om uw medische gegevens en lichaamsmateriaal goed te beschermen.

Met het verzamelen en opslaan van gegevens en lichaamsmateriaal maakt het UMCG geen winst.

Wilt u niet dat uw medische gegevens of lichaamsmateriaal gebruikt worden voor onderzoek, dan kunt u ons dat laten weten. Vul dan het bezwaarformulier in.

We zetten het bezwaar in uw patiëntendossier. Uw medische gegevens en lichaamsmateriaal worden daarna niet meer gebruikt voor nieuw te starten wetenschappelijk onderzoek. Ook na uw overlijden blijft uw bezwaar gelden. 

U mag op elk moment, dus ook later, bezwaar maken door het ingevulde formulier op te sturen. U hoeft niet aan te geven waarom u bezwaar maakt. Als u bezwaar maakt tegen het gebruik voor wetenschappelijk onderzoek, blijft het UMCG uw medische gegevens en lichaamsmateriaal bewaren. Dit doen we alleen om diagnostisch onderzoek voor uzelf te kunnen doen als u met nieuwe klachten naar het ziekenhuis komt. Het UMCG is dit verplicht.

Wilt u een geprint bezwaarformulier om thuis in te vullen? Haal dit formulier op bij de centrale inschrijfbalie in het UMCG bij de Ontvangsthal, bij ingang Noord, op het Plein (ingang 45/47) of bij de infobalie in Beatrixoord. U kunt ons ook bellen op (050) 361 85 39. We sturen u het formulier dan toe. 

Doet u mee aan een studie, biobank, databank of bevolkingsonderzoek waarvoor u apart toestemming heeft gegeven? En wilt u deze intrekken? Gebruik dan het intrekkingsformulier van die studie, biobank, databank of bevolkingsonderzoek. En niet het bezwaarformulier.

Misschien leest u deze informatie als begeleider of vertegenwoordiger van een patiënt. Bijvoorbeeld omdat u de ouder bent van een kind jonger dan 16 jaar, de mentor bent van een patiënt of als u zaken regelt voor een patiënt die in coma ligt. Deze groep patiënten kan (tijdelijk) niet voor zichzelf beslissen. De wet biedt deze patiënten extra bescherming. Als u ouder of voogd bent van een minderjarige of wettelijk vertegenwoordiger van een wilsonbekwaam persoon, kunt u bezwaar maken namens deze persoon. Minderjarigen tussen de 12 en 16 jaar oud kunnen zelf ook bezwaar maken.