Leren om langer cognitief gezond te blijven – LangCog

​'Leren om langer cognitief gezond te blijven', of de LangCog studie, is een wetenschappelijk onderzoek van het UMCG en van de Rijksuniversiteit Groningen. In dit onderzoek bestuderen we de effecten van verschillende soorten cursussen bij ouderen.

Eerder onderzoek lijkt er op te wijzen dat ook op latere leeftijd nog actief zijn, positieve effecten kan hebben op het denkvermogen en stemming. Met dit onderzoek willen we de positieve invloed van een muziekcursus, een taalcursus en creatieve workshop ontdekken en vergelijken.​

Wat onderzoeken we?

Met dit onderzoek willen we de positieve invloed van een muziekcursus, een taalcursus en creatieve workshop ontdekken en vergelijken.​

Wie kan meedoen?

We zoeken voor dit onderzoek geen deelnemers meer. 

Voor een vergelijkbaar onderzoek worden nog wel deelnemers gezocht. Klik hier om meer te weten te komen of u aan te melden voor het onderzoek voor het onderzoek “langer mentaal fit door iets nieuws te leren? – het CogFlex onderzoek”.

  • Deelnemers worden gebeld voor een telefonisch kennismakingsgesprek waarin de onderzoekers een inschatting maken of zij kunnen deelnemen aan het onderzoek. Als blijkt dat iemand niet kan deelnemen houdt het onderzoek hier op. Als blijkt dat iemand waarschijnlijk aan de criteria voor dit onderzoek voldoet, wordt er een eerste videobelafspraak gepland. Tijdens deze eerste videobelafspraak kijken de onderzoekers of iemand daadwerkelijk geschikt is om mee te doen. Dit wordt gedaan door middel van een interview over eventuele psychische klachten en een aantal vragenlijsten over stemming, motivatie en denkvermogen. Wanneer iemand aan alle voorwaarden voor het onderzoek voldoet, kan degene deelnemen aan het onderzoek.

    Deelnemers doen voor dit onderzoek kosteloos mee aan een online muziekcursus of taalcursus of online creatieve workshops. De onderzoekers bepalen aan welke cursus iemand zal deelnemen.

    Vlak voordat de cursus begint vindt er tweede videobelgesprek plaats, de voormeting. Voor de voormeting worden er online een aantal vragenlijsten ingevuld over stemming, welzijn en denkvermogen. Tijdens de videobelafspraak worden er een aantal korte taken afgenomen. Na de voormeting zullen de cursussen van start gaan. Alle cursussen duren ten minste 3 maanden. Mogelijk kunnen deze verlengd worden naar 6 maanden. Bij elke cursus is er eens in de twee weken op woensdagmiddag een digitale les. Daarnaast wordt er bij de muziek- en taalcursus thuis 5 dagen per week 45 minuten per dag thuis geoefend.

    Drie maanden na de start van de cursussen is er een derde videobelgesprek, de nameting, waarin de vragenlijsten en taken worden herhaald. Bij een verlenging van de cursus met nog 3 maanden, zal 6 maanden na de start nog een meting plaatsvinden. Tenslotte zal er 6 maanden na het einde van de cursussen een laatste videobelgesprek, de nameting, volgen.


  • Steeds meer mensen worden ouder en hoewel de meeste mensen in goede gezondheid ouder worden, kan dit ook anders. Veel ouderen voelen zich somber en dit kan de kwaliteit van leven verminderen. Somberheid gaat vaak samen met een minder flexibele geest, ook wel cognitieve flexibiliteit genoemd. Als u een grote cognitieve flexibiliteit heeft, bent u goed in wisselen tussen verschillende taken en in u aanpassen aan een veranderende omgeving. Onderzoek suggereert dat een lagere cognitieve flexibiliteit effect heeft op het ontstaan en aanhouden van somberheid. Daarom kan het verbeteren van de cognitieve flexibiliteit erg belangrijk zijn. 

    Ouder worden gaat daarnaast vaak samen met een minder goed denkvermogen (bv. aandacht, concentratie, geheugen), ook wel cognitieve achteruitgang genoemd. Hoewel lichte cognitieve achteruitgang deel uitmaakt van normale veroudering, lijken sommige mensen hier meer en eerder last van te hebben dan anderen. Het kan zijn dat mensen die niet zoveel last hebben van cognitieve achteruitgang de veranderingen beter op kunnen vangen, ze hebben als het ware meer reserves waardoor de achteruitgang minder opvalt. Deze reserves kunnen worden opgebouwd door bepaalde levenservaringen, zoals iemands (vroegere)beroep, opleiding, inkomen en verschillende vrijetijdsactiviteiten. 

    Onderzoek lijkt erop te wijzen dat het leren van een nieuwe ingewikkelde vaardigheid een positieve effect kan hebben op je denkvermogen. Ook weten we van onderzoek dat het spreken van meerdere talen, het spelen van een instrument en kunstzinnigheid beschermend kunnen zijn tegen dementie en cognitieve stoornissen. 

    Met dit onderzoek willen we weten of een muziekinstrument leren spelen, een taal leren, of het ontwikkelen van creativiteit op latere leeftijd ook positieve effecten heeft op iemands reserves, denkvermogen en stemming. Bij deelname aan dit onderzoek kunt u daarom gratis meedoen aan één van onze cursussen​.