Noordoost-Nederland staat voor grote uitdagingen, zoals vergrijzing, bevolkingskrimp en sociaal-economische gezondheidsverschillen. Hoe zorgen we ervoor dat de huisartsenzorg in de komende jaren goed, toegankelijk en persoonsgericht blijft? Zulke uitdagingen vragen om een goede samenwerking tussen praktijk, onderzoek, onderwijs en opleiding. De AWH-NO maakt dit mogelijk. Hierin werken de afdeling Eerstelijnsgeneeskunde en Langdurige Zorg (ELZ) van het UMCG, medewerkers in huisartsenpraktijken, patiënten, de regionale huisartsorganisaties (Dokterszorg Friesland, DokNoord, Dokter Drenthe, Medrie en HCDO) en andere eerstelijnsorganisaties samen aan de huisartsenzorg van morgen in Noordoost-Nederland.
De duurzame kennisinfrastructuur van de AWH-NO vertaalt vragen uit de dagelijkse praktijk naar relevant onderzoek. De opgedane kennis vloeit terug naar de praktijk, onderwijs en opleiding. Zo profiteren patiënten én (toekomstige) huisartsen van actuele inzichten en verbeteringen in de eerstelijnszorg.
Een belangrijke mijlpaal in het eerste jaar was de start rond de zomer van de liaison-huisartsen, de schakels tussen praktijk en de werkplaats. De liaison-huisartsen zijn voorgedragen door de regionale huisartsenorganisaties (RHO’s) en fungeren als verbinders in hun regio. Zij halen vragen en signalen op uit de huisartspraktijken en kennen de uitdagingen als geen ander. Nynke Schouwenaars heeft de dagelijkse leiding over de AWH-NO en benadrukt het belang van de liaison-huisartsen. “Zij brengen mensen bij elkaar en zorgen ervoor dat het samenwerken binnen de werkplaats daadwerkelijk vorm krijgt door middel van het actief uitwisselen van ideeën en ervaringen.”
De liaison-huisartsen maken deel uit van de kerngroep van de AWH-NO. Daarnaast is er een stuurgroep gevormd met daarin bestuurders en sectiehoofden van de RHO’s en andere netwerkpartners. Nynke Scherpbier, hoofd van de afdeling ELZ, is voorzitter van deze stuurgroep. “Er staat na dit eerste jaar van de AWH-NO een mooie infrastructuur, met ondersteuning voor dataverwerking en communicatie”, vertelt ze. “Er wordt door RHO’s gevraagd om actief mee te denken en mee te werken aan nieuwe projecten. Ook zijn er een aantal projecten gestart, zoals de spiegelrapporten in Zwolle, de effectmeting bij Medisch Generalistische Zorg in Drenthe en het interprofessioneel opleiden in Friesland.”
Marijke Olthof, bestuurslid van DokNoord en tijdelijk aangesteld als liaison-huisarts, ziet het belang van de regionale samenwerking. “Als huisartsenorganisatie willen we huisartsen ontzorgen en innovatie stimuleren. In de AWH-NO komen praktijk, onderwijs, opleiding en onderzoek samen. Daarnaast versterkt onze deelname de verbinding met andere RHO’s en hebben we beter zicht op al bestaande samenwerkingen. We hopen dat we de komende jaren veel gebruik kunnen maken van elkaars expertise en ideeën: dat we vanuit verbinding tot innovaties komen die echt werken.”
Nu de structuur van de AWH-NO staat, verschuift de aandacht van opbouw naar inhoud. De komende jaren draaien om het verder versterken van de samenwerking en het vertalen van vragen uit de praktijk naar concrete projecten. “We willen graag aansluiten bij de behoeften en vragen uit de regio”, zegt Nynke Scherpbier. “Soms liggen die op het vlak van onderwijs en opleiding, soms op het vlak van onderzoek. Vooral het evalueren van innovatieve werkwijzen in de praktijk willen we de komende tijd verder uitbouwen.”
Marco Blanker, hoogleraar Huisartsgeneeskunde en hoofd sectie Onderzoek huisartsgeneeskunde bij ELZ, vult aan: “Innovaties en veranderprocessen die in de regio vorm krijgen, kunnen we evalueren, zodat we leren wat werkt en wat niet. Op die manier versterken we samen de huisartsenzorg en houden we deze toegankelijk voor de inwoners van onze regio.” Ook wordt al gekeken naar de mogelijkheden voor een duurzame financiering van de werkplaats, na het aflopen van de subsidietermijn eind 2027.
Het eerste jaar van de AWH-NO leverde ook voor huisartsenorganisatie Medrie al wat op. “We werken als RHO nu op meerdere vlakken samen. Met elkaar als RHO’s, huisartsen en met de huisartsopleiding en de onderzoekers. Dat was daarvoor nauwelijks het geval”, zegt bestuurslid Jan Schaart. “De projecten liggen nu dichter bij de praktijk, bijvoorbeeld het onderzoek waarin we heldere KPI’s willen ontwikkelen voor toekomstbestendige huisartsenzorg. Door deze informatie als spiegelinformatie te gebruiken, kunnen praktijken zichzelf en elkaar eenvoudig vergelijken en gericht verbeteren.”
Nicoline van den Broek was tot 2025 hoofd Studentenonderwijs bij ELZ. Zij ziet nu, als bestuurslid van Dokterszorg Friesland, dat door de AWH-NO de kloof tussen praktijk en academie (onderzoek, onderwijs en opleiding) verder wordt gedicht. “Het contact heeft een meer structurele basis gekregen en is minder afhankelijk van historische lijnen of individuele contacten. De nauwere samenwerking die hierdoor ontstaat, werpt naar mijn idee sneller vruchten af en biedt veel kansen. Dat is van groot belang in een tijd waarin de eerstelijnszorg en het huisartsenwerk sterk in ontwikkeling zijn. Daarmee neemt de wendbaarheid van huisartsenteams in het veld toe.”
Participatie van huisartsen(praktijken) is essentieel voor de AWH-NO. Vragen die in de praktijk ontstaan, kunnen via de liaison-huisarts eenvoudig worden ingebracht. Huisartsen en praktijken worden daarom nadrukkelijk uitgenodigd om ideeën of knelpunten te delen met de liaison-huisarts in de eigen regio en mee te doen aan lopende of nieuwe projecten.
ZonMw financiert de doorontwikkeling van de Academische Werkplaatsen Huisartsenzorg via het programma Academische Werkplaatsen Huisartsenzorg. Hiervoor is een subsidie toegekend aan zeven regionale academische werkplaatsen, verspreid over Nederland, en aan een landelijk samenwerkingsverband. De AWH-NO is een van deze zeven regionale initiatieven die mogelijk zijn gemaakt door de subsidie van ZonMw.
