U kunt hier uw voorkeuren instellen voor cookies voor sociale media en doelgerichte reclame. We plaatsen altijd functionele cookies en analytische cookies. Functionele cookies zijn nodig om de site goed te laten werken. Met analytische cookies verzamelen we anonieme gegevens over het gebruik van onze site. Met die gegevens kunnen we de site verder verbeteren zodat u makkelijker kunt vinden wat u zoekt.
Aanhoudende angstklachten ouders na IC-opname te vroeg geboren baby
Door: Lex Kloosterman
Leestijd: 4 min.
Eén op de vijf moeders en één op de zes vaders heeft twee jaar na opname op de Intensive Care Neonatologie van hun te vroeg geboren baby last van aanhoudende angstklachten, zo blijkt uit UMCG-onderzoek.
Bjelke Rietveld-Debruijn is moeder van drie kinderen en zwanger van hun vierde kind, als haar bevalling zeven jaar geleden ineens heel anders loopt dan verwacht. ‘Ik was 26 weken zwanger, had ’s ochtends nog gezwommen en ineens moesten we naar het ziekenhuis, omdat ik vruchtwater verloor.’ Uiteindelijk kwam haar dochter Luus die nacht met een spoedkeizersnede ter wereld.
Bang om afscheid te moeten nemen
Op de IC Neonatologie van het UMCG werden Rietveld-Debruijn en haar man op het ergste voorbereid, want het ging allesbehalve goed met Luus. ‘Ze woog maar 860 gram en de artsen vreesden dat ze een syndroom had. Elk uur dachten we: fijn, we zijn weer een uur verder. De eerste nacht heb ik nauwelijks geslapen omdat ik dacht dat ze elk moment konden komen om te zeggen dat we afscheid moesten nemen.’
Uiteindelijk ligt Luus vijftien weken op de IC Neonatologie en in het Martiniziekenhuis en Treant, voordat ze met haar ouders mee naar huis kan. De impact van deze heftige periode werkte nog lang door. ‘Toen Luus mee naar huis mocht, was ze nog steeds heel kwetsbaar. Maar wij als ouders waren dat ook', vertelt Rietveld-Debruijn, die tegenwoordig zelf bij ouder- en patiëntenorganisatie Care4Neo werkt en ouders spreekt met vergelijkbare klachten. 'We waren veel alerter dan bij de andere kinderen, elke keer als Luus huilde dan raakte me dat. Ook al hadden we vertrouwen dat het goed met haar ging. Uiteindelijk zaten die emoties heel diep bij mij en heb ik EMDR-therapie gehad om dat te verwerken.’
Bjelke Rietveld-Debruijn en dochter Luus.
Onderzoek: aanhoudende angstklachten bij ouders
De angst en stress waar Rietveld-Debruijn en haar man nog lang last van hadden, staat niet op zichzelf. Eén op de vijf moeders en één op de zes vaders heeft twee jaar na de opname van hun te vroeg (prematuur) geboren baby op de Intensive Care Neonatologie last van aanhoudende angstklachten. Dit blijkt uit onderzoek van Loïs Span, die recent promoveerde op dit onderwerp. Zij onderzocht de mate van angstklachten bij zowel moeders als vaders van 315 premature baby’s (geboren na minder dan 30 weken zwangerschap en/of met een gewicht van minder dan 1.000 gram) na een half jaar, na één jaar en na twee jaar.
Angst bij moeders neemt af, bij vaders niet
Na zes maanden had ruim 25% van de 298 moeders klinisch relevante angstklachten (een score van 40 of hoger op de STAI-vragenlijst om angst te meten). Bij de 234 deelnemende vaders was dit bijna 17%. Bij de moeders zag Span vervolgens een afname van de klachten: na een jaar was het percentage gedaald naar ruim 22% en na twee jaar naar 20%. Bij de vaders nam de angst niet af.
Geen relatie met ernst van de ziekte
Span onderzocht ook de relatie tussen de ernst van de ziekte van het kind en de latere angst bij ouders. Onder andere zwangerschapsduur, geboortegewicht en ziektes en complicaties zoals hersenbloedingen, darmontstekingen of longproblemen bleken geen betrouwbare voorspeller welke ouders later meer angstklachten kregen. ‘Deze uitkomsten benadrukken het belang van aandacht voor de mentale gezondheid van álle ouders van wie het kind op de IC Neonatologie terecht komt’, zegt Span. ‘Ook is er meer aandacht nodig voor de mentale gezondheid van vaders.’
Loïs Span: 'Er is meer aandacht nodig voor de mentale gezondheid van vaders'.
Invloed van buidelen en muziektherapie
Span is positief over het feit dat ouders op de IC Neonatologie steeds meer actief betrokken worden bij de zorg en dat er mogelijkheden zijn om nabijheid te creëren. Dit gebeurt bijvoorbeeld via buidelen, waarbij de baby op de blote borst van de vader of moeder ligt, en via muziektherapie. Span onderzocht wat beide voor ouders betekenen als het gaat om het verminderen van angst en stress.
Na zowel buidelen als muziektherapie en ook na een combinatie van beide therapieën gaven ouders aan minder angst en stress te ervaren. ‘Ook zagen we een daling van het stresshormoon cortisol, waarbij de gemiddelde daling het grootst was tijdens de combinatie van deze therapieën’, zegt Span. ‘Omdat het om een kleine pilotstudie gaat, moeten de resultaten voorzichtig worden geïnterpreteerd. Het zijn wel veelbelovende eerste resultaten van een nog lopende studie naar de effecten van deze therapieën op het welzijn van ouders.’
Buidelen en muziektherapie goed voor de premature baby
Naast de effecten op ouders zag Span ook de werking van buidelen en muziektherapie voor de premature baby. ‘Bij een combinatie van buidelen en muziektherapie daalt de hartslag van de baby van gemiddeld 164 naar 157 slagen per minuut en de zuurstofsaturatie stijgt juist, van 91,4% naar 94,5%. De combinatie van buidelen en muziektherapie lijkt een positief effect op de fysiologische stabiliteit van kwetsbare kinderen te hebben.’
IC-opname raakt hele gezin
De rode draad van Spans onderzoek is dat een opname op de IC Neonatologie niet alleen het kind raakt, maar het hele gezin. ‘De gevolgen voor ouders kunnen tot lang na ontslag doorwerken. Tegelijkertijd kan goede neonatale zorg al tijdens de opname nabijheid, ouderparticipatie en de ouder-kindrelatie ondersteunen. En daarmee leg je ook een basis voor het welzijn van het gezin op de langere termijn.’