UMCG-onderzoeker ontwikkelt computerprogramma dat radioloog evenaart bij spier- en vetmetingen

UMCG-radioloog Alain Viddeleer heeft software ontwikkeld dat met behulp van kunstmatige intelligentie de lichaamssamenstelling, zoals de verdeling tussen spier- en vetweefsel, van mensen meet. De software maakt hiervoor gebruik van beelden van een CT-scan en doet dit net zo goed als een ervaren radioloog.

Een radioloog doet gemiddeld 5 minuten per patiënt over zo'n meting, en het computerpogramma kan in één keer honderden patiënten analyseren. De algehele spiermassa blijkt een onafhankelijke maat voor de conditie van een persoon; patiënten met weinig spiermassa hebben een groter risico op complicaties bij zware operaties. Met behulp van deze nieuwe tool kunnen deze gegevens nu veel sneller in kaart worden gebracht en gebruikt worden bij medische beslissingen.

Algehele spiermassa als maat voor conditie

De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor de invloed van lichaamssamenstelling op verschillende ziekten. Uit voorgaand onderzoek blijkt de spiermassa een onafhankelijke maat voor de conditie van een persoon. De conditie van een persoon is een belangrijk gegeven voor het inschatten van risico’s bij operaties. Patiënten met weinig spiermassa hebben een groter risico op complicaties bij zware operaties. Daarnaast, heeft de verdeling van lichaamsvet invloed op het verloop van een groot aantal ziekten, zoals een besmetting met het coronavirus

Meten spiermassa met CT-scan

Een radioloog kan met behulp van een CT-scan de spiermassa in het lichaam bepalen. De CT-scan maakt een afbeelding van een dwarsdoorsnede van het lichaam, een zogeheten ‘plak’ waarop het spier- en vetweefsel goed te zien is. Radiologen bepalen de spiermassa nu door de ‘plak’ handmatig in te tekenen op de computer, zo meet het systeem hoeveel spiermassa er in het omlijnde stuk zit. Dit is kost ongeveer 5 minuten per patiënt en is erg tijdrovend voor de radioloog. Om nauwkeurige metingen te krijgen moet het intekenen bovendien door gespecialiseerde personen gedaan worden.


 

Computerprogramma even goed als ervaren radioloog

Om dit proces te versnellen heeft radioloog Alain Viddeleer samen met zijn team een computerprogramma ontwikkeld die het bepalen van de spiermassa met behulp van kunstmatige intelligentie automatiseert. De onderzoekers trainden dit programma met 10 miljoen beelden uit 7000 patiënten en onderzochten hoe accuraat de metingen waren. Zij toonden aan dat het programma de spiermassa meting van honderden patiënten nu binnen enkele seconden kan verrichten met een nauwkeurigheid van 99% in vergelijking met een ervaren radioloog. De tool biedt daardoor mogelijkheden om veel sneller te werken en om het vaststellen van de spiermassa als standaard meting bij CT-scans uit te voeren.

Inzicht in conditie patiënten

Viddeleer gebruikt het computerprogramma nu nog voor onderzoeksdoeleinden, maar gelooft dat deze in de toekomst kan worden gebruikt als ondersteuning bij medische beslissingen. Door inzicht te krijgen in de conditie van patiënten, kunnen artsen beter inschatten of patiënten een zware operatie aankunnen. Daarnaast kan deze tool gebruikt worden om patiënten beter voor te lichten over hun lichaamssamenstelling en de daarbij behorende leefstijl.