Meer thuisbevallingen tijdens COVID-19 pandemie

Tijdens de COVID-19 pandemie zijn meer vrouwen thuis bevallen dan het jaar ervoor. De gezondheidsuitkomsten voor moeder en kind bleven gelijk. Dit blijkt uit onderzoek van de afdeling Verloskundige Wetenschap van Amsterdam UMC, UMC Groningen en de Academie Verloskunde Amsterdam Groningen (AVAG).

Hoofdonderzoeker prof. Corine Verhoeven: “Het was een unieke periode, die we nog niet eerder hadden meegemaakt. We wilden graag onderzoeken of corona tot verschillen in zorguitkomsten heeft geleid. Denk aan het verloop van de zwangerschap en bevalling, maar ook aan de gezondheid van moeder en kind.” Dr. Lilian Peters, als epidemioloog verbonden aan de afdeling huisartsgeneeskunde/verloskundige wetenschap, was betrokken bij de opzet en uitvoer van de statistische analyses. Het onderzoek is vandaag gepubliceerd in het wetenschappelijke magazine Birth.

Strenge richtlijnen tijdens pandemie bij bevallingen

Tijdens de coronapandemie stonden zorgsystemen wereldwijd onder druk. Diverse maatregelen moesten patiënten en zorgmedewerkers beschermen tegen besmetting. Voor de geboortezorg in Nederland stelden de beroepsorganisaties Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV) en Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) strenge richtlijnen op. Zo werd het aantal contactmomenten tot een minimum beperkt en mocht bij de bevalling maximaal één (extra) persoon aanwezig zijn. De zwangere werd verzocht alleen naar afspraken met de verloskundige te komen. Veel consulten vonden telefonisch of online plaats.

Thuisbevallingen

In het onderzoek werden 5913 vrouwen opgenomen met een laag-risico-zwangerschap, die onder zorg waren bij de eerstelijns verloskundige. 2.963 (50,1%) van hen waren zwanger tijdens de pandemie (2020) en 2.950 (49,9%) in het jaar daarvoor. Tijdens de pandemie bevielen meer vrouwen, die bij de verloskundige aan de bevalling begonnen, thuis: 23,8% vergeleken met 20,1% in het jaar voor de pandemie (2019). Ook gaven meer vrouwen vooraf bij hun verloskundige aan dat ze graag thuis wilden bevallen.
Tijdens de pandemie bevielen meer vrouwen met pijnstilling, deze trend is al langer gaande. Het percentage episiotomieën, het zetten van een ‘knip’, nam juist iets af. Ook deze trend is de laatste jaren landelijk zichtbaar.

De gezondheidsuitkomsten voor moeder en kind, zoals vroeggeboorte, bloedverlies en geboortegewicht, bleven gelijk. Verhoeven: “Dat zegt iets over de kwaliteit van zorg tijdens de COVID-19 pandemie, maar het bevestigt ook wat we al wisten uit eerdere studies. Namelijk dat thuisbevallingen in Nederland op een veilige en gezonde manier gebeuren.”