Metalen instrumenten, kunststof doeken en bakjes: in het operatiecentrum van het UMCG worden dit soort materialen sinds twee jaar apart ingezameld. Wat begon als pilot is inmiddels helemaal geïntegreerd in het werk. Trots laat anesthesiemedewerker Duda Brader de bakken zien waarin de verschillende producten verzameld worden. Iedereen weet precies wat waar naartoe gaat en het proces is zo ingericht dat het apart inzamelen nauwelijks extra tijd kost. Ook niet onbelangrijk op een druk operatiecentrum.
In totaal zamelt het UMCG op deze manier jaarlijks 550 kilogram aan metalen instrumenten en 150 kilogram aan kunststof doeken in; inmiddels al vier keer zoveel als bij de start van de pilot. ‘Door deze producten uit de reguliere afvalstroom te halen, voorkomen we dat ze verbrand worden en dus verloren gaan’, vertelt duurzaamheidsmanager Charlotte Kumm. ‘Samen met de bedrijven Renewi en GreenCycl zetten we ons er voor in om van deze materialen nieuwe producten te maken.’
De pilot die twee jaar geleden werd gestart, is eind juni omgezet in een structurele samenwerking. Verschillende materialen worden apart ingezameld en daarna door Renewi naar GreenCycl gebracht. GreenCycl verwerkt het materiaal, waarna het als grondstof kan dienen voor nieuwe medische materialen. Naast het operatiecentrum doet ook de afdeling Oogheelkunde mee aan het project en recent is het Simulation Center begonnen om bruikbare medische producten uit de afvalstroom te scheiden. ‘Zo hopen we steeds meer afdelingen aan te haken’, zegt Kumm. ‘Ook onderzoeken we of andere medische materialen geschikt zijn om apart in te zamelen zodat ze kunnen worden gerecycled.’
En daar zijn ze bij Renewi en GreenCycl blij mee. Hoe meer producten apart worden ingezameld, hoe beter. ‘Ziekenhuizen, klinieken en instellingen kunnen een verscheidenheid aan gebruikte producten inzamelen die via ons een nieuw leven krijgen, het liefst ook weer in de zorg’, zegt Sander Leenders van Renewi. Denk bijvoorbeeld aan een instrumentenopener, gemaakt van steriele afdekdoeken, of aan bedbakjes, taperolhouders en nagelschrapers. Belangrijk uitgangspunt daarbij is upcycling, legt Leenders uit: ervoor zorgen dat een product na verwerking dezelfde of zelfs een betere kwaliteit heeft. ‘Door te upcyclen in plaats te verbranden bespaar je enorm veel CO2 en verliezen we geen waardevolle grondstoffen.’
Tijdens een rondleiding op het operatiecentrum, waar de nieuwe samenwerkingsovereenkomst tussen UMCG, Renewi en GreenCycl ondertekend werd, nodigt Joost van der Sijp van GreenCycl het UMCG uit om met meer ideeën te komen. ‘We werken nauw samen met de TU Delft en hogescholen. Als een ziekenhuis een idee heeft voor een nieuw product, dan kunnen we studenten vragen om daar een ontwerp voor te maken.’
Met 7% van de totale CO2-uitstoot in Nederland is de zorg één van de meest vervuilende sectoren. Ook produceert de zorg 4% van het afval (328 miljoen kg per jaar) en wordt in de zorg 13% van alle grondstoffen gebruikt. Als UMCG zijn we ons hier zeer bewust van. En doen we al ontzettend veel op het gebied van duurzaamheid. Zo wordt bijna een derde van onze energie opgewekt door de zon, verduurzamen we onze gebouwen en hebben we inmiddels al ruim 40 Green Teams die op hun afdeling duurzame initiatieven ontwikkelen.
‘Duurzaamheid is steeds nadrukkelijker een belangrijk criterium en zal richting geven aan alles wat we doen’, zegt UMCG-bestuurder Paulina Snijders. We gaan in de hoogste versnelling want het is nu tijd voor actie. Doelen voor 2050, zoals geformuleerd in Europese Green Deals, zijn te ver weg en geven geen gevoel van urgentie. We kunnen niet meer wachten. Daarom hebben we als UMCG als ambitie om in 2035 circulair en klimaatneutraal te zijn. Initiatieven zoals deze samenwerking met Renewi en GreenCycl zijn daarin ontzettend belangrijk.
