Voorkomen is beter dan genezen. 'Dat is natuurlijk vaak zo, maar in het geval van een reis of vakantie geldt dat zeer zeker’, zegt Stienstra beslist. ‘Zodra je vakantieplannen maakt, is het goed om je bewust te zijn van waar je op de wereld naartoe gaat. Vervolgens kun je online checken of het voor deze bestemming verstandig is om bij de GGD langs te gaan voor advies. Heb je voor jouw bestemming een vaccinatie nodig of is het noodzakelijk om malariapillen te slikken? Bezuinig hier dan niet op. Vaccinaties en pillen om malaria te voorkomen zijn geen luxe. Malaria kan levensbedreigend zijn', benadrukt Stienstra.
Vaccinaties en pillen om malaria te voorkomen zijn geen luxe.
Nog iets om aandacht aan te besteden voordat je op (verre) reis gaat: het voorkomen van slangenbeten. ‘In Nederland hebben we weinig giftige slangen, in tropische gebieden des te meer,’ waarschuwt Stienstra. Gelukkig kun je als reiziger het risico verkleinen: draag stevige schoenen in de natuur, gebruik een zaklamp om te kijken waar je loopt, blijf op het pad en een beetje stampen kan ook geen kwaad. Mocht je tóch gebeten worden, zoek dan direct medische hulp.'
Stienstra benadrukt dat je ook over een reis naar je eigen familie in de tropen moet nadenken over infectieziekten. Als je je familie bezoekt in een land waar malaria veel voorkomt en je woont daar zelf al een paar jaar niet meer, dan is het risico van malaria voor jou anders dan voor je familie daar. Je bouwt deels een bescherming op voor malaria, die je kwijtraakt als je in Nederland woont. Je kunt dan dus veel zieker worden door malaria dan je familie die je bezoekt. ’
‘Als je na je reis met klachten naar de huisarts gaat, vertel de huisarts dan over je reis. Want misschien heeft je reis met de klachten te maken', zegt Stienstra. ‘Ook al is dit twee of zes maanden na je vakantie. En zeker niet alleen als je naar landen als Thailand of Ivoorkust bent geweest. Ook als je vakantie had in bijvoorbeeld Spanje, Portugal, Oostenrijk en Slovenië is dit belangrijk. Er zijn infectieziekten die je door een reis binnen Europa kunt oplopen, maar die niet voorkomen in Nederland. Door klimaatverandering zijn er ook infectieziekten in Europa die hier voorheen niet voorkwamen. We zien steeds vaker ziekten als knokkelkoorts, die door de tijgermug overgebracht worden. Vertel je huisarts dus altijd waar je naartoe bent geweest op reis of vakantie. Zeker bij onbegrepen klachten.'
Naast de tropische infectieziekten die Stienstra bij patiënten in het UMCG ziet, ziet zij ook minder bekende infectieziekten. Als hoogleraar en onderzoeker richt zij zich op ziekten die wereldwijd veel ziekte geven maar te weinig aandacht krijgen omdat ze vooral voorkomen in midden en lage inkomenslanden: lepra, schurft, Buruli-ulcus én slangenbeten.
‘In Nederland is schurft goed behandelbaar, maar in bijvoorbeeld Noord-Ghana zijn we in uitbraken beland waar zestig procent van de mensen hier last van heeft. Zonder dat er medicatie beschikbaar is. Wat hier een heel vervelende jeuk is, verandert daar in een meer gevaarlijke aandoening door infecties die er extra bij komen door de kapotte huid,’ legt ze uit. Met haar onderzoek wil Stienstra betere preventie en behandeling ontwikkelen.
