Een PEG-sonde is een slangetje dat via de buikwand in de maag of de dunne darm ligt. Door dit slangetje kunt u vloeibare voeding of medicijnen krijgen.
‘PEG’ staat voor ‘percutane endoscopische gastrostomie’. ‘Percutaan’ betekent ‘door de huid’. ‘Gastrostomie’ betekent ‘opening in de maag’. Een PEG-sonde is bedoeld om langere tijd sondevoeding of medicijnen doorheen te geven.
U krijgt een PEG-sonde als u langere tijd sondevoeding nodig heeft omdat u niet genoeg normaal kunt eten. Bijvoorbeeld:
Soms plaatsen we de PEG-sonde al voor de chemotherapie of bestraling. Bijvoorbeeld bij bestraling in het gebied van het hoofd en de hals. Door bestraling kunnen de slijmvliezen beschadigd raken, waardoor u minder speeksel aanmaakt en slikken moeilijker wordt.
De PEG-sonde is een doorzichtige slang met een dop. Het uiteinde van de slang ligt in de maag. Een plaatje of balonnetje houdt dit op zijn plaats. Een fixatieplaatje houdt de sonde op de buik op zijn plek. De sonde is gemaakt van polyurethaan of siliconen. Dit zijn materialen waar het lijf goed tegen kan. De sondevoeding kan met een voedingspomp worden gegeven.
Er is ook een PEG-J-sonde. J staat voor jejunum. Dat is het eerste deel van de dunne darm. De PEG-J-sonde lijkt op een PEG-sonde. Het verschil is dat het slangetje door de maag in de dunne darm uitkomt. De voeding komt dus meteen in de darm en niet eerst in de maag.
Een PEG-sonde plaatsen gebeurt op het Endoscopiecentrum. U bepreekt de behandeling en de voor- en nadelen hiervan met uw arts. En of u van tevoren moet stoppen met bepaalde medicijnen of juist niet.
Tijdens de behandeling krijgt u een roesje. Dit is een verdovend en rustgevend middel. U merkt daardoor minder van de behandeling en u bent meer ontspannen. U krijgt een bijtring in uw mond. Die beschermt uw tanden.
U krijgt een brief en informatie van ons. Hierin staat hoe u zich voorbereidt.
U krijgt voor deze behandeling een 'roesje'. Dit is een rustgevend en verdovend middel. Daarom kunt u na de behandeling niet alleen naar huis. Regel iemand die u thuis kan brengen. We kunnen ook een taxi voor u bellen.
Op de dag van de behandeling meldt u zich in het ziekenhuis. In de brief staat waar u moet zijn.
U krijgt een infuus met antibiotica om u te beschermen tegen een ontsteking aan het wondje dat ontstaat bij het plaatsen van een PEG-sonde. Daarna gaat u voor de behandeling naar het Endoscopiecentrum.
Kunt u niet komen? Bel ons dan zo snel mogelijk. Het telefoonnummer staat hieronder en in de brief.
U krijgt eerst nog uitleg over de behandeling. Als u een kunstgebit heeft, dan doet u die uit. Dan gaat u op uw rug op de onderzoekstafel liggen.
U krijgt het rustgevend middel via een infuus. Daarvoor krijgt u een infuusnaald in uw arm. U krijgt dan ook een sensor op uw vinger. Dit is een soort knijpertje. Zo meten we de hartslag en het zuurstofgehalte in het bloed. Via het infuus krijgt u ook een pijnstiller en antibiotica. U krijgt een bijtring in uw mond. Deze bijtring beschermt uw tanden.
We schuiven een endoscoop via uw keel en slokdarm naar uw maag. Een endoscoop is een buis met een camera. Dit doet geen pijn, maar voelt niet prettig. U kunt het gevoel hebben dat u over moet geven of moet boeren. Als de endoscoop in uw maag zit, blazen we hierdoor lucht naar binnen. De maag blaast daardoor als het ware op. We kunnen de binnenkant dan goed zien.
Met de camera in de endoscoop bepaalt de arts de juiste plek in de maag voor de sonde. Op de plek waar de sonde in de huid komt, verdoven we de buik. Daarna maken we een snee in de buik en brengen we een draad naar binnen. Die draad halen we door de endoscoop via de mond naar buiten. Daar maken we de sonde aan de draad vast. Daarna trekken we de sonde via de mond en slokdarm in de maag en door de buikwand naar buiten. Het fixatieplaatje zorgt ervoor dat de sonde niet naar buiten schiet. Aan de buitenkant, dus op de huid, zetten we de sonde vast met een tweede plaatje.
Voor een PEG-J-sonde leggen we met de endoscoop een slangetje in de dunne darm. Dit slangetje heet een ‘jejunumextensie’. Die maken we in de maag aan de PEG-sonde vast. Daarna spuiten we een beetje radioactief contrastvloeistof in de jejunumextensie. Op een CT-scan kunnen we controleren of het ‘J-deel’ op de goede plek ligt. Daarna maken we het koppelstuk aan de slang vast. Dit is het koppelstuk waardoor u sondevoeding of medicijnen krijgt.
Het plaatsen van de sonde duurt ongeveer 30 minuten. Soms komen we er tijdens de operatie achter dat er geen geschikte plaats is voor de sonde. Bijvoorbeeld omdat de maag op een andere plek zit dan normaal. Dan stoppen we de operatie.
Na de behandeling gaat u naar de uitslaapkamer of de verpleegafdeling. Als u zich goed voelt, spuit de verpleegkundige de sonde na 3 uur door met water.
U kunt starten met voeding via de PEG-sonde als dit goed gaat en dit zo met u is afgesproken. Niet iedereen hoeft meteen met voeding te starten.
Meestal mag u nog dezelfde dag naar huis. U krijgt de materialen die u nodig heeft en een brief voor de thuiszorg mee. In de brief staat alles over het gebruik en de verzorging van de PEG-sonde.
Iemand van de thuiszorg komt dagelijks bij u langs om de PEG-sonde te verzorgen en te controleren. De eerste dagen kan uw buik nog pijnlijk zijn. Het wondje kan nog een beetje lekken of bloeden.
Dompelen
Zeven dagen na het plaatsen, kan de PEG-sonde wat losser. De thuiszorgmedewerker zal de sonde dan 'dompelen': een beetje naar binnen duwen. Dit is om te voorkomen dat het plaatje aan de binnenkant van de maag vast gaat zitten in het maagslijmvlies. Dompelen kan in het begin een beetje vervelend of vreemd voelen, maar het doet geen pijn. Het moet elke week 1 keer gebeuren. U kunt ook leren hoe u dit zelf doet.
Na ongeveer 6 weken bellen we u om te vragen hoe het met u gaat. U maakt dan ook afspraken over verdere controle.
Elke 3-4 maand wisselen we de PEG-sonde. Voor de eerste keer wisselen en het verwijderen van de PEG-sonde komt u naar het Endoscopiecentrum. De arts moet bij het verwisselen of verwijderen even flink kracht zetten. Het fixatieplaatje komt dan ook mee. Dit kan pijn doen. Daarna krijgt u een nieuwe PEG-sonde. Of we plakken de opening op de buikwand af met wondgaas als u de sonde niet meer nodig heeft. Het kanaaltje groeit dan binnen een paar uur dicht. Na het verwijderen van de PEG-sonde mag u na 2 uur weer eten.
Een PEG-J sonde vervangen we elke 3 maand. Hiervoor gaat u altijd naar het Endoscopiecentrum. De PEG-J vervangen we via het slangetje. Soms moeten we de sonde weer op de goede plek leggen.
Bij elke behandeling kunnen er problemen zijn. Dit noemen we ‘complicaties’. De kans dat u tijdens het plaatsen van een PEG-sonde een complicatie krijgt, is klein.
Er kan soms na een tijdje een ontsteking ontstaan op de plek waar de sonde in de huid zit. Als het fixatieplaatje in de eerste week niet goed strakzit blijft zitten, kunt u een buikvliesontsteking krijgen.
Als u zich tijdens de operatie verslikt in de maaginhoud, kunt u een longontsteking krijgen. De kans dat dit gebeurt, is erg klein als u voor de operatie niet heeft gegeten en gedronken.
U krijgt informatie over mogelijke risico's en problemen en wat u dan moet doen.
Bel ons als:
Bellen kan van maandag tot en met vrijdag, tussen 9.00 - 12.00 uur op telefoonnummer (050) 361 23 87. Buiten deze tijden belt u het algemene nummer van het UMCG (050) 361 61 61 en vraagt u naar de arts maag-, darm- en leverziekten die dienst heeft.
Uw buik kan de eerste dagen pijnlijk of gevoelig zijn. U kunt paracetamol of een andere pijnstiller nemen. Als u die met een spuit via de sonde neemt, moet u het medicijn vooraf helemaal oplossen in water. Ook moet u de PEG-sonde na het nemen van de medicijnen met schoon water naspoelen. Dit is om verstopping te voorkomen. Als dat kan, kunt u beter een medicijndrank of zetpil nemen.
De eerste dagen lekt er soms wat wondvocht of bloed uit de plek waar de sonde in de huid zit. Dat is normaal en gaat vanzelf over. Het is belangrijk dat u de sonde en het wondje goed schoon houdt. De thuiszorgmedewerker helpt u hierbij.
U kunt met een PEG-sonde gewoon in bad, douchen en zwemmen.
Bij elke behandeling kunnen er problemen zijn. Dit noemen we ‘complicaties’. De kans dat u tijdens het plaatsen van een PEG-sonde een complicatie krijgt, is klein.
Er kan soms na een tijdje een ontsteking ontstaan op de plek waar de sonde in de huid zit. Als het fixatieplaatje in de eerste week niet goed strakzit blijft zitten, kunt u een buikvliesontsteking krijgen.
Als u zich tijdens de operatie verslikt in de maaginhoud, kunt u een longontsteking krijgen. De kans dat dit gebeurt, is erg klein als u voor de operatie niet heeft gegeten en gedronken.
U krijgt informatie over mogelijke risico's en problemen en wat u dan moet doen.
Bel ons als:
Bellen kan van maandag tot en met vrijdag, tussen 9.00 - 12.00 uur op telefoonnummer (050) 361 23 87. Buiten deze tijden belt u het algemene nummer van het UMCG (050) 361 61 61 en vraagt u naar de arts maag-, darm- en leverziekten die dienst heeft.
Uw buik kan de eerste dagen pijnlijk of gevoelig zijn. U kunt paracetamol of een andere pijnstiller nemen. Als u die met een spuit via de sonde neemt, moet u het medicijn vooraf helemaal oplossen in water. Ook moet u de PEG-sonde na het nemen van de medicijnen met schoon water naspoelen. Dit is om verstopping te voorkomen. Als dat kan, kunt u beter een medicijndrank of zetpil nemen.
De eerste dagen lekt er soms wat wondvocht of bloed uit de plek waar de sonde in de huid zit. Dat is normaal en gaat vanzelf over. Het is belangrijk dat u de sonde en het wondje goed schoon houdt. De thuiszorgmedewerker helpt u hierbij.
U kunt met een PEG-sonde gewoon in bad, douchen en zwemmen.
U kunt het Technisch Voedingsteam bellen van maandag tot en met vrijdag, tussen 09:00 tot 12:00 uur. U kunt ook een e-mail sturen.