Patiënten en artsen omarmen Leefstijlzorgloket UMCG

Het gaat goed met het Leefstijlzorgloket (LZL) van het UMCG. Bij het loket werken inmiddels zes leefstijlcoaches. En waar het in 2023 begon met twee afdelingen, verwijzen inmiddels 13 afdelingen naar het loket én staan er vijf op de wachtlijst. “We krijgen zo’n 30-40 verwijzingen per maand en zijn echt aan het bouwen en groeien met elkaar”, vertelt coördinator (a.i.) Rianne de Roos. Met collega Adrie Bouma blikt ze terug en kijkt ze vooruit.

R. de Roos en A. Bouma

Leefstijl heeft met het loket een vast plek verworven binnen complexe zorg. Wat maakt het LZL zo succesvol?

Rianne: “Leefstijl is in veel richtlijnen een verplicht onderdeel van de behandeling. Maar zorgprofessionals worstelen met een gebrek aan tijd en vaardigheden om daar een effectief gesprek over te voeren met de patiënt. Bovendien ontbreekt het hen aan een overzicht van regionaal aanbod. Het LZL biedt uitkomst. Onze leefstijlcoaches zijn expert op het gebied van leefstijl en motiverende gespreksvoering. En nemen uitgebreid de tijd voor een gesprek over leefstijl. Voor patiënten maakt het loket echt een verschil: ze voelen zich gezien en komen voor leefstijlbegeleiding vaker op de juiste plek in de regio terecht. En zorgverleners zijn blij dat leefstijl eindelijk structureel onderdeel is van het behandeltraject.”

Jullie werken nauw samen met de regio, zodat patiënten in hun vertrouwde omgeving aan hun leefstijl kunnen werken. Hoe verloopt die samenwerking?

Adrie: “Dankzij Netwerk Leefstijlzorg Noord (NL Noord) en andere netwerken (o.a. Groninger ziekenhuizen, Welzijn op Recept, Ketenaanpak Overgewicht Volwassenen) is er steeds betere samenwerking met regionale partners. Het doorverwijzen naar passend leefstijlaanbod vanuit het loket verloopt daardoor sneller en effectiever. NL Noord zetten we een paar jaar geleden zelf op omdat we onze collega’s in de regio en het regionale aanbod voor leefstijlinterventies beter wilden leren kennen. Inmiddels zijn meer dan 35 organisaties aangesloten; van ziekenhuizen tot huisartsen(praktijken), gemeenten, organisaties uit het sociale domein, onderwijsinstellingen, sport- en buurtinitiatieven en fysiotherapie- en diëtistenpraktijken. Ook ROEPNN, VitaalNed, Zorgadvies Groningen en Gezond in Drenthe zijn aangehaakt. Samen werken we aan een regionale preventie-infrastructuur, waarin triage, doorgeleiding en kwaliteit beter op elkaar aansluiten. Ook verzamelen we data van patiënten die het loket bezoeken. Die geven ons steeds meer inzicht in wat werkt, voor wie en onder welke omstandigheden. Dit helpt ons om de kwaliteit van de zorg die we leveren verder te verbeteren: bij het loket én in de regio.

Welke uitdagingen komen jullie tegen?

Rianne: “Op dit moment draait het LZL op subsidies. Een uitdaging is het vinden van duurzame financiering voor de periode na de projectfase. Verder valt het loket (nog) onder Beleid. Dat brengt uitdagingen met zich mee in EPIC, en dan met name bij praktische zaken zoals gebruikmaking van polikamers. Maar daar werken we aan met een geweldig (kern)team, coaches en alle ambassadeurs, voorlopers en betrokkenen in het UMCG. Sinds kort hebben we een eigen gesprekscabine op het Paramedisch Plein (redactie: zie foto). Een geweldige stap vooruit. Ook de integratie in het EPD vormt een knelpunt. Het verwerken van volledige verwijsroutes, leefstijldatasets en datamonitoring in EPIC vraagt intensieve samenwerking met ICT/EPD-teams en is gevoelig voor vertraging. Tot slot vraagt de duurzame borging van het loket in het UMCG om brede betrokkenheid van clusters en afdelingen. Niet alle onderdelen beschikken direct over tijd, capaciteit of bereidheid om het LZL integraal op te nemen in hun werkprocessen. Draagvlak en een gedeelde visie op preventie binnen het ziekenhuis zijn daarom belangrijk. Ondanks deze uitdagingen is de beweging vooruit duidelijk zichtbaar. Met het project voor borging van het LZL, de Taskforce Preventie in het UMCG en de ontwikkeling van een UMCG-brede preventiestrategie in Koers 30 zetten we stevige stappen richting duurzame integratie van leefstijlzorg in de reguliere zorg.”

Wat zijn de ambities voor 2026?

Adrie: “Preventie is benoemd als gamechanger voor het UMCG, op weg naar 2030. Dit betekent voor het LZL dat we het structureel gaan inbedden in de lijn en onderdeel gaan maken van reguliere zorgprocessen. Daarnaast willen we het loket verder opschalen; binnen het UMCG en regionaal. Dit doen we samen met huisartsen, gemeenten, welzijn op recept, onze partners uit de Ketenaanpak Overgewicht en de andere regioziekenhuizen. Zodat we in 2026 een nog grotere bijdrage kunnen leveren aan preventie in de zorg.”

Zorgprofessional aan het woord

Anoek de Joode is internist-nefroloog in het UMCG en verwijst regelmatig patiënten naar het Leefstijlzorgloket. “Leefstijl opnemen in onze dagelijkse patiëntenzorg is een must en verwijzing naar het leefstijlzorgloket draagt daaraan bij”, vindt zij. Ze vertelt erover in dit filmpje.