Bij een durale arterioveneuze fistel (DAVF) ontstaat er een verbinding die er niet hoort, tussen 1 of meer slagader(s) en een ader in het harde h hersenvlies (dura). Hierdoor stroomt bloed vanuit de slagader met een hoge druk direct in de ader. De ader is niet bestand tegen deze hoge druk en kan dan mogelijk knappen.
Een durale arterioveneuze fistel (DAVF) is een abnormale vaatverbinding (een verbinding die er niet hoort) tussen 1 of meer slagader(s) en een afvoerende ader in het harde hersenvlies (dura) van de hersenen. Het is een soort kortsluiting omdat de slagader direct op de ader is aangesloten, zonder haarvaatjes ertussen. Het heet ook wel een craniële DAVF. Een DAVF kan ook in de rug ontstaan, rond het ruggenmerg. Dan heet het een spinale durale arterio veneuze fistel (sDAVF).
Door de verbinding die er niet hoort (de fistel) is de druk in de aders te hoog. De vaatwand van de ader kan die hoge druk van het bloed uit de slagader niet aan en zwelt op. Zo'n zwakke plek in de vaatwand van de ader kan dan leiden tot een hersenbloeding, epilepsie, hoofdpijn of zelfs uitvalsverschijnselen zoals verlammingen of spraakproblemen.
Een durale fistel kan soms gevaarlijk zijn. Dan is het belangrijk om een DAVF snel te behandelen. Er zijn ook vormen waarbij het niet altijd nodig is om meteen te behandelen.
We weten niet precies wat de oorzaak van een craniële DAVF is. Soms ontstaat het na een afsluiting (trombose) van een grote ader in het hoofd. Het komt ook voor na een ongeval met hoofdletsel, een operatie of infectie in de rug. Een durale AV-fistel is niet aangeboren.
Een craniële DAVF is heel zeldzaam. Ongeveer 1 op een miljoen mensen (bijna altijd volwassenen) krijgt zo’n fistel. Ook een spinale DAVF komt maar weinig voor: 1 op de 100.000 mensen krijgt een sDAVF. Dat zijn dan vooral mannen tussen de 40 en 70 jaar oud.
De klachten hangen af van de plaats van de fistel.
In het hoofd (craniële DAVF):
Rond het ruggenmerg(spinale DAVF):
De klachten ontstaan vaak langzaam en kunnen erger worden als het fistel niet behandeld wordt.
Als u bij ons komt uit een ander ziekenhuis of via de Spoedeisende Hulp, doen we 1 of meer van de volgende onderzoeken. Welke u krijgt, hangt af van uw situatie:
Soms doen we nog aanvullend onderzoek, zoals een CT-scan of een geluidsmeting om de oorzaak of de ernst van het DAVF te bepalen.
Na de onderzoeken bespreken uw arts en andere neurologen, neurochirurgen en neuroradiologen de resultaten met elkaar. Dit heet ook wel het multidisciplinair overleg (MDO). Samen stellen ze een diagnose. Zo weet u zeker dat de diagnose goed onderbouwd is. En dat er altijd meerdere mensen naar uw situatie kijken. Als de diagnose DAVF is, bespreken ze meteen welke behandeling mogelijk is.
Voordat een behandeling begint, krijgt u altijd een gesprek. We vertellen welke mogelijkheden er zijn en dat we samen beslissen over de mogelijkheden. We bespreken de voor- en nadelen van een behandeling. Ook bekijken we met u wat dit voor u betekent. Samen komen we dan tot een beslissing, dit noemen we 'samen beslissen'.
Er zijn verschillende behandelingen mogelijk. Welke behandeling het beste is, hangt af van de plaats van de DAVF en hoe goed we daarbij kunnen. Ook uw gezondheid en het risico van de behandeling zijn van belang voor de keuze van de behandeling.
Bij een goedaardige DAVF is behandeling niet altijd nodig. Bij een agressieve vorm is behandeling juist wel belangrijk. Het doel van de behandeling is dan het afsluiten van de DAVF om een bijvoorbeeld een bloeding te voorkomen. Dat kan op verschillende manieren:
Na de behandeling blijft u meestal nog 1 of meer nachten in het ziekenhuis.
Veel mensen hebben na een behandeling vaak minder klachten. Soms gaan klachten niet weg.
Na de behandeling heeft u nog een afspraak voor controle bij polikliniek Neurologie en Neurochirurgie.
Alle in DAVF gespecialiseerde zorgverleners zijn vanaf het begin bij uw behandeling betrokken. Samen komen ze tot de juiste diagnose en behandelplan. Altijd in nauw overleg met u, uw huisarts en de verwijzende specialist. Door op deze manier samen te werken, bieden we u de beste zorg
Soms heeft iemand na de behandeling revalidatie nodig, dat hangt af van de klachten die iemand nog heeft. Ook komt het voor dat we nog een extra onderzoek doen, bijvoorbeeld een MRI of DSA.
Of er kans is op een nieuw fistel hangt af van het succes van de behandeling. Als we de fistel helemaal dicht kunnen maken is de kans dat er een nieuw DAVF ontstaat, heel klein. Soms lukt het niet in 1 keer om de fistel helemaal dicht te maken. U heeft dan meer behandelingen nodig. Hoe sneller de fistel wordt behandeld, hoe groter de kans op herstel van klachten. Sommige klachten, vooral als ze al lang bestaan, kunnen blijvend zijn.
U kunt de uitslagen ook zien in mijnUMCG. Dit is uw persoonlijke online patiëntendossier. U kunt hierin uw medische gegevens bekijken. En ook uitslagen van onderzoeken, informatie over uw medicijnen, een overzicht van uw afspraken en de brieven die u van ons gekregen heeft.
Heeft u nog geen mijnUMCG? Maak snel een account aan.
U kunt polikliniek Neurochirurgie bellen van maandag tot en met vrijdag, tussen 9.00 en 16.00 uur.