Botuline-toxine A: behandeling bij blaasproblemen

Botuline-toxine A is een stofje dat we gebruiken bij blaasproblemen. Bijvoorbeeld bij een overactieve blaas of het niet goed kunnen plassen. De blaasspier trekt door het stofje minder vaak en minder heftig samen.

Botuline-toxine A is een stof die gemaakt wordt door een bacterie. De stof onderbreekt de overdracht van signalen van de zenuwvezels naar de spieren. Als we Botuline-toxine A in een spier spuiten, kan die spier geen signaal meer ontvangen en kan de spier niet aanspannen. De spier raakt daardoor verlamd.

Wanneer een behandeling met Botuline-toxine A?

Er zijn 2 soorten blaasproblemen waarbij we Botuline-toxine A kunnen gebruiken:

Bij een overactieve blaas

U moet vaak plassen en vooraf heeft u vaak heel erge aandrang. De aandrang kan zo erg zijn dat u de urine soms niet kunt ophouden. U heeft al verschillende behandelingen gehad met bijvoorbeeld medicijnen, bekkenbodem-therapie of elektrotherapie. Als geen enkele behandeling tot nu toe voldoende heeft geholpen, kunnen Botuline-toxine A injecties een oplossing zijn. Bij een overactieve blaas spuiten we Botuline-toxine A in het spierweefsel van de wand van de blaas.

Bij een overactieve sluitspier

U kunt niet goed (uit)plassen omdat de sluitspier van de blaas niet goed ontspant. Dit betekent meestal dat u uw blaas met een katheter moet leegmaken. Bij een overactieve sluitspier spuiten we Botuline-toxine A in de sluitspier.

Uit ervaring weten we dat we Botuline-toxine A ook in de blaas- en sluitspier kunnen spuiten. Wanneer we het in de blaaswand spuiten bij een overactieve blaas, dan zal de blaasspier minder vaak en minder heftig samentrekken. Hierdoor nemen de klachten af:

  • u hoeft minder vaak te plassen
  • u kunt de plas beter ophouden
  • u kunt beter plassen
  • u hoeft minder vaak of niet meer te katheteriseren

Botuline-toxine A heeft een tijdelijk effect. Na 9 tot 12 maanden is de stof uitgewerkt en komen de klachten langzaam weer terug. We kunnen u dan opnieuw met Botuline-toxine A behandelen.

De behandeling stap voor stap

  1. U krijgt een afspraakbrief en informatie van ons. Hierin staat hoe u zich op de behandeling voorbereidt.

  2. U gaat voor behandeling met Botuline-toxine A naar het Interventiecentrum Urologie.

    Een half uur voor de behandeling verdoven we eerst de blaas via een katheter met een vloeistof. Inbrengen en inwerken van de verdoving duurt ongeveer 30 minuten. U moet daarom 30 minuten voor de afgesproken tijd aanwezig zijn.

  3. U krijgt eerst nog uitleg over de behandeling. Dan kleedt u zich van onderen uit en gaat u op een onderzoekstafel liggen. Als de verdoving is ingewerkt brengt de uroloog een kijkbuis (cytoscoop) in uw blaas. Via deze kijkbuis spuit de uroloog de Botuline-toxine A in uw blaaswand of sluitspier.

    De behandeling zelf duurt ongeveer 30 minuten.

    Bij mensen met een hoge dwarslaesie is meestal een anesthesioloog bij de behandeling nodig. De behandeling gebeurt dan op het Operatief Dagbehandeling Centrum (ODBC).

    Na de behandeling gaat u plassen, of u maakt de blaas leeg met uw eigen katheter. Daarna kunt u naar huis.

    Meestal merkt u na ongeveer 3 weken dat de behandeling werkt.

  4. De behandeling met Botuline-toxine A is niet blijvend. U kunt zelf een nieuwe afspraak maken als u dat wilt. Of we plannen een nieuwe afspraak met u voor over een aantal maanden. 

  • Bij elke behandeling kunnen er achteraf problemen zijn. Ook als de behandeling zelf goed is gegaan. Deze problemen noemen we complicaties.

    • Sommige patiënten kunnen na een behandeling met Botuline-toxine A in de blaaswand een poos niet goed plassen. Meestal is dit na enkele weken weer hersteld, maar het probleem kan ook blijven bestaan. Als dit bij u gebeurt moet u de blaas een aantal malen per dag zelf met een katheter leegmaken. Bespreek met de arts als u twijfelt of u dit wel kunt. We leren u dan voor de behandeling met Botuline-toxine A hoe u dit moet doen.
    • Wanneer we Botuline-toxine A bij u in de sluitspier spuiten bestaat er een kans dat u daarna ongewild urine verliest.

    Wilt u deze risico's niet nemen, dan is Botuline-toxine A voor u geen geschikte behandeling.

    Bijwerkingen kort na de injectie komen niet vaak voor en zijn niet ernstig.

    • Soms wat bloederige urine, waarvoor u eventueel tijdelijk een katheter krijgt.
    • Sommige mensen hebben een aantal dagen een grieperig gevoel.
    • Zoals na elke ingreep aan de blaas kan een blaasontsteking optreden.

    De Botuline-toxine A is na zo’n 9 tot 12 maanden uitgewerkt. De bijwerkingen verdwijnen daarna bijna altijd.

Bijwerkingen en risico's

Bij elke behandeling kunnen er achteraf problemen zijn. Ook als de behandeling zelf goed is gegaan. Deze problemen noemen we complicaties.

  • Sommige patiënten kunnen na een behandeling met Botuline-toxine A in de blaaswand een poos niet goed plassen. Meestal is dit na enkele weken weer hersteld, maar het probleem kan ook blijven bestaan. Als dit bij u gebeurt moet u de blaas een aantal malen per dag zelf met een katheter leegmaken. Bespreek met de arts als u twijfelt of u dit wel kunt. We leren u dan voor de behandeling met Botuline-toxine A hoe u dit moet doen.
  • Wanneer we Botuline-toxine A bij u in de sluitspier spuiten bestaat er een kans dat u daarna ongewild urine verliest.

Wilt u deze risico's niet nemen, dan is Botuline-toxine A voor u geen geschikte behandeling.

Bijwerkingen kort na de injectie komen niet vaak voor en zijn niet ernstig.

  • Soms wat bloederige urine, waarvoor u eventueel tijdelijk een katheter krijgt.
  • Sommige mensen hebben een aantal dagen een grieperig gevoel.
  • Zoals na elke ingreep aan de blaas kan een blaasontsteking optreden.

De Botuline-toxine A is na zo’n 9 tot 12 maanden uitgewerkt. De bijwerkingen verdwijnen daarna bijna altijd.

De werking van Botuline-toxine A

Op dit moment weten we nog niet precies hoe Botuline-toxine A in de blaaswand en in de sluitspier werkt. Daar wordt wel onderzoek naar gedaan maar de resultaten zijn nog niet bekend. Bij 80% van de mensen die behandeld worden, heeft Botuline-toxine A het gewenste effect. Als uw klachten met de behandeling niet minder zijn geworden, bespreekt de arts met u wat de verdere mogelijkheden zijn.

In Nederland is Botuline-toxine A nog niet geregistreerd voor de behandeling van sluitspierproblemen. Maar er zijn voldoende onderzoeken gedaan die hebben laten zien dat injecties met Botuline-toxine A in de sluitspier een veilige behandeling is met een goed resultaat. Er is veel kans dat u na toediening minder klachten heeft. Op dit moment zijn er geen gelijkwaardige of betere alternatieven beschikbaar.
Voor de blaasproblemen is Botuline-toxine A wel geregistreerd.

Heeft u nog vragen?

U kunt polikliniek Urologie bellen van maandag tot en met vrijdag van 8.00 tot 16.30 uur.

Heeft deze informatie je geholpen?