Ruim 2 miljoen KWF-subsidie voor vijf innovatieve kankeronderzoeken

Hoe kansrijk is immunotherapie bij baarmoederkanker? Hoe vind je de oorsprong van uitzaaiingen in het hoofd-halsgebied? Vijf UMCG-onderzoekers hebben in totaal 2,2 miljoen euro van KWF Kankerbestrijding gekregen om deze - en andere - vragen te beantwoorden. De onderzoeken gaan nog dit jaar van start.

Immunotherapie: the next level

Immunotherapie is een behandeling die het afweersysteem van de patiënt helpt om kankercellen zelf op te ruimen. Vooral bij uitgezaaid melanoom kan de behandeling erg succesvol zijn. De laatste jaren vindt veel onderzoek plaats om immunotherapie te verbeteren, te verfijnen en effectief toe te passen bij steeds meer soorten kanker.

Gynaecoloog-oncoloog prof. Hans Nijman doet onderzoek naar immunotherapie bij baarmoederkanker. Vooral baarmoedertumoren met veel DNA-fouten zijn daar erg gevoelig voor. Het idee is om vrouwen met dit type baarmoederkanker immunotherapie te geven vóórdat operatieve verwijdering van hun baarmoeder plaatsvindt. Als de behandeling aanslaat kunnen zij mogelijk hun baarmoeder behouden en zijn aanvullende behandelingen wellicht niet meer nodig. Voor vrouwen met een kinderwens is dat een extra belangrijke uitkomst.

Hoewel de resultaten van immunotherapie spectaculair kunnen zijn, hebben niet alle patiënten er profijt van. Zij ervaren echter wel de bijwerkingen. De hoge prijs van de medicijnen vormt bovendien een flinke kostenpost voor de samenleving. Moleculair bioloog dr. Marco de Bruyn wil daarom voorspellen bij welke patiënten immunotherapie werkt. Hij onderzoekt of met een PET-scan te zien is hoeveel afweercellen in de tumor aanwezig zijn die kankercellen daadwerkelijk kunnen doden. En of dat een goede indicatie geeft van het behandelsucces. Om de afweercellen zichtbaar te maken op de PET-scan labelt hij ze met een radioactieve stof.

Kleurrijke opsporingsmethode

Ook MKA-chirurg-oncoloog dr. Max Witjes maakt kankercellen zichtbaar, maar dan om tumoren op te sporen. Hij gaat deze methode inzetten bij patiënten met een uitzaaiing in het hoofd-halsgebied, waarvan de oorsprong niet bekend is. Huidige manieren om deze ‘primaire tumor’ te vinden zijn niet ideaal. Vooral het weghalen van slijmvlies van tong en keelamandelen voor microscopisch onderzoek kan erg belastend zijn voor de patiënt.

Witjes onderzoekt of het mogelijk is om kankercellen in het mond-keelholtegebied te labelen met een lichtgevende speurstof. De chirurg kan dan tijdens een kijkoperatie met een speciale camera zien waar de tumor zich bevindt. Witjes onderzoekt hoe vaak deze kleurrijke methode een operatieve verwijdering van het slijmvlies in de keelholte kan voorkomen. Ook gaat hij na welke van de twee beschikbare speurstoffen het beste presteert.

Protonentherapie en Young Investigator Grant

Het vierde onderzoek van het UMCG richt zich op betere bestralingsplannen en minder bijwerkingen door real-time verificatie van protonentherapie en staat onder leiding van dr. Peter Dendooven. Dr. Lisanne van Dijk ontving een Young Investigator Grant en gaat daarmee onderzoek doen naar het verbeteren van predictie en preventie van bestralingsbijwerkingen van hoofd-halskankerpatiënten door middel van artificiële intelligentie en medische beeldvorming.

30 miljoen euro voor kankeronderzoek

De toekenningen zijn onderdeel van de nieuwste financieringsronde van KWF, waarin ruim 30 miljoen euro wordt toegekend aan Nederlands kankeronderzoek. Meer informatie is te vinden via https://www.kwf.nl/onderzoek/financieringsinformatie bij “Gehonoreerde projecten”.